กานต์ ยืนยง
วันนี้ผมใช้เวลาครึ่งวันเพื่ออ่านหนังสือ The Starfish and the Spider: The Unstoppable Power of Leaderless Organizations ด้วยความสนใจยิ่ง
กล่าวโดยคร่าวๆ แล้ว หนังสือเล่มนี้กำลังพูดถึงปรากฎการณ์ที่ สถาบันกระแสหลักเผชิญความท้าทายจาก องค์กรจรยุทธ์ขนาดย่อม เข้าโจมตีและรื้อถอน ฐานะอำนาจนำ ที่ครอบงำ อุตสาหกรรม/สังคม อย่างรุนแรง ในหนังสือเล่มนี้เรียกองค์กรแบบแรกว่า แมงมุม และเรียกองค์กรแบบหลังว่า ปลาดาว
ข้อแตกต่างขององค์กรทั้งสองแบบคือ เมื่อแมงมุมถูกบี้หัวมันจะตาย, เมื่อถูกตัดขามันจะพิการ - โอกาสในการอยู่รอดของมันจะลดน้อยถอยลง แต่องค์กรแบบปลาดาวนั้นตรงกันข้าม เมื่อตัดระยางค์ส่วนใดส่วนหนึ่งมันจะยืดระยางค์ขึ้นมาทดแทนส่วนเดิม เมื่อตัดแบ่งมันออก มันจะกลายเป็นปลาดาวตัวเล็กสองตัว!!
ในมุมมองส่วนตัวของผม การเผชิญหน้าท้าทายขององค์กรสองแบบนี้ เป็นธรรมชาติ เป็นปลายขอบสุดของคนละขั้วความคิด ซึ่งก็เหมือนกับที่หนังสือเล่มนี้บอกเล่าอย่างคร่าวๆ ถึงการล่มสลายของอาณาจักรแอสเทค และ อินคา (Inca) เนื่องจากทั้งสองนั้นเป็นองค์กรแบบแมงมุม ที่เมื่อเผชิญผู้ล่าที่แข็งแกร่งกว่าอย่างสเปนก็จะถึงจุดจบ ในขณะที่สเปนและสหรัฐอเมริกา กลับเผชิญความยุ่งยากในการต่อกรกับเผ่า อาปาเช่ เนื่องเพราะเผ่านี้มีแนวคิดเป็นองค์กรแบบปลาดาว
เฉกเช่นในปัจจุบันที่ ค่ายเพลงยักษ์ใหญ่อย่าง MGM และแวดวงอุตสาหกรรมเพลง ใช้ทนายมือดีที่สุดเพื่อทำลาย Napster (โปรแกรมดาว์นโหลดเพลงซึ่งเคยเป็นที่นิยมมาก)แต่ก็มีองค์กรปลาดาวเกิดใหม่ขึ้นมากมาย หรือการขยายอิทธิพลขององค์กรอย่างเช่น อัลไกดา ก็เป็นองค์กรลักษณะปลาดาว และแม้ที่สุด การเผชิญหน้าระหว่างไมโครซอฟต์และกลุ่มโอเพ่นซอร์สทั้งหลายก็หาได้พ้นไปจากข้อสังเกตนี้
เราจะเห็นการแพร่ระบาดของการจัดองค์กรแบบปลาดาวยิ่งกระจายกว้างออกไป ยิ่งขึ้นทุกที ไม่ว่าจะเป็นระบบเครือข่ายไร้สายพลเรือน (เช่น เครือข่ายเชื่อมต่ออินเตอร์เน็ตไร้สายแบบ FON), skype, และเครือข่ายต่างๆ
ในหนังสือเล่มนี้ได้กล่าวถึงส่วนประสมที่น่าสนใจที่ประกอบกันขึ้น เป็นองค์กรแบบปลาดาว มีแม้กระทั่งวิธีหยุดยั้งการคุกคามขององค์กรแบบนี้ และแม้กระทั่งการสร้างองค์กรแบบลูกผสมเพื่อใช้ประโยชน์จากจุดเด่นขององค์กร ทั้งสองแบบ และหลีกเลี่ยงจุดด้อยของทั้งสองแนวคิดในคราวเดียวกัน แต่การสร้างองค์กรแบบนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย เราต้องหาจุดสมดุล ขององค์กรลูกผสมแบบนี้ให้เจอ (ในหนังสือเล่มนี้เรียกจุดสมดุลแบบนี้ว่า sweet spot)
กลับมาตอนหัวค่ำ, ผมก็พบกับข่าวการปิดเว็บไซต์ฟ้าเดียวกัน และผมเห็นด้วยจากข้อประท้วงของ FACT FACT ชี้ปิดเว็บ ฟ้าเดียวกัน คือการก่อการร้ายในโลกไซเบอร์ เตรียมฟ้องผู้เกี่ยวข้อง รวมไปถึงข่าวความพยายามในการหยุดยั้งการตั้งรัฐบาลของพรรคพลังประชาชน โดยอาศัยการชะลอการรับรองสส.
ผมหวังว่าท่านผู้มีอำนาจคงใช้ดุลพินิจและปฏิบัติหน้าที่อย่างถูกต้อง เพราะการรัฐประหาร จนกระทั่งทำให้เศรษฐกิจถดถอยไปเป็นเวลามากกว่าหนึ่งปี ในขณะที่ผลของPower play นั้นไม่ได้แตกต่างอะไรไปจากเดิม ควรจะให้บทเรียนและข้อสรุปอะไรกับท่านได้บ้าง
ผมไม่ได้วิตกกังวลกับทั้งสองเรื่องนี้มากเท่าเดิมอีกแล้ว เพราะผมแน่ใจว่าผู้มีอำนาจของประเทศนี้กำลังพยายามถ่วงรั้งความเปลี่ยนแปลงของสังคม และสิ่งที่พวกเขากำลังเผชิญคือ องค์กรแบบปลาดาว นับร้อยที่กำลังจะเกิดขึ้นตามมา
ไม่ต่างอะไรกับที่ MGM ตัดสินใจพลาดในการทำลาย Napster และกลับกลายเป็นทำให้เกิดการเติบโตของ P2P ขึ้นมาแทนที่ และลดกำไรของ MGM และอุตสาหกรรมโดยรวมลงไป แทนที่จะใช้วิธีจัดการปัญหาที่ถูกวิธี
ผมขอให้ท่านโชคดีและเตรียมพร้อมรับกับ เว็บไซต์แบบฟ้าเดียวกันเกิดใหม่อีกนับร้อยเว็บไซต์ และนั่นก็เป็นสิ่งที่ดีเพราะนำไปสู่เสรีภาพที่กว้างขวางยิ่งขึ้นของภาค ประชาชน!!
|
บทความ : การปิดเว็บไซต์ฟ้าเดียวกันเป็นเรื่องควรยินดี
