สันติ โชคชัยชำนาญกิจ
คราวที่พวกเราสูญเสียพี่มด อ.นิธิได้เขียนบทความเสมือนคำไว้อาลัยอย่างวังเวงใจตอนหนึ่งว่า ...การจากไปของมดเป็นเครื่องหมายบอกถึงการผ่านไปของยุคสมัยหนึ่ง... ผมอ่านคำไว้อาลัยนี้อย่างวังเวงจับใจเช่นกัน เพราะที่จริงแล้ว เรายังคงเห็นนักอุดมคติอย่างพี่ปุ้ม พี่แต และอีกหลายคนที่ยังคงก้มหน้าเดินอย่างหนักแน่นไปตามเส้นทางแห่งการตามหาดวงดาวเพื่อคนอื่น แต่คนเหล่านี้ไม่เคยเลยที่จะมีสถานะเป็นที่รู้จัก หรือเป็นตัวแทนของยุคสมัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคสมัยปัจจุบันที่คำว่า (เพื่อ)ประชาธิปไตย และ ภาคประชาชน กำลังกลายเป็นข้ออ้างที่นักอะไรต่อมิอะไรต่างช่วงชิงมาใช้สร้างความชอบธรรมให้กับตนเองจนโด่งดัง หรือกระทั่งสามารถฉวยคว้าดวงดาวมาครอบครองไว้เองในนามของปวงชน
หากการจากไปของพี่มดเป็นเสมือนหลักหมายแห่งการสิ้นสุดยุคสมัยของนักอุดมคติในรุ่นคนตุลา การจากไปของปุ๋ยก็ควรจะเป็นจุดเริ่มของอะไรบางอย่าง
ไม่ว่ายุคสมัยใดจะเป็นอย่างไร นักอุดมคติ ที่แท้ยังคงมีซุกซ่อนอยู่ในนั้นเสมอ และ ปุ๋ย ก็คือหลักฐานทางประวัติศาสตร์ชิ้นสำคัญในยุคสมัยของเรา ความรู้สึกของผู้ที่อาลัยอาวรณ์ปุ๋ยคนแล้วคนเล่า ต่างกล่าวถึงความเสียสละของปุ๋ย (ซึ่งเขาคงไม่ยอมรับคำสรรเสริญนี้เป็นแน่) ปุ๋ยแทบไม่เคยเหินห่างจากพี่น้องมวลชนของเขา จนเพื่อนบางคนต่อว่าอย่างน้อยใจว่า แม่งรักมวลชนมากกว่าเพื่อน แต่สิ่งเหล่านี้ได้หล่อหลอมให้ปุ๋ยมีคุณลักษณะที่โดดเด่นอย่างหนึ่งคือความแหลมคม แต่ไหนแต่ไรมา คนทำงานพื้นที่ เช่นปุ๋ย มักจะถูกมองว่าทำงานด้วยจิตสำนึก แต่ขาดหลักทฤษฎี พูดให้สั้นก็คือขาดลักษณะ ปัญญาชน ซึ่งไม่เป็นความจริง
ครั้งหนึ่งในกรณีท่อก๊าซไทย-มาเลย์ หลังเหตุการณ์ธันวาทมิฬหน้าโรงแรมเจบี หาดใหญ่ ในขณะที่กระแสหลักของเอ็นจีโอในขณะนั้น คือการตำหนิการเคลื่อนไหวของพี่น้องจะนะในครั้งนี้ แต่ปุ๋ยกลับตั้งคำถามอย่างจริงจังว่า ถ้าพี่น้องคิดจะยึดโรงแรงจริง แล้วมันผิดตรงไหน อีกกรณีหนึ่งที่สะท้อนความแหลมคมท่ามกลางสถานการณ์ของเขาก็คือ การไม่ไหวเอนไปตามห่าพายุแห่งการโหนกระแสพันธมิตรฯ เพื่อไล่ทักษิณ
ปุ๋ยเป็นนักสมานฉันท์คนหนึ่ง แต่เขาก็ก้าวร้าวมากในบางกรณี ผมไม่แน่ใจนักว่าเป็นเพราะอะไร แต่เชื่อว่าความก้าวร้าวที่แสดงออกมานั้นไม่ใช่อารมณ์ล้วนๆ แน่ ปุ๋ยขมขื่นใจกับหลายสิ่งหลายอย่างของ ภาคประชาชน ในปัจจุบัน กรณีหนึ่งในนั้นก็คือคำพูดของใครบางคนที่ว่า ฝากไปบอกสมัชชาคนจนด้วยว่าให้เห็นแก่ประเทศชาติบ้าง
จะบังเอิญหรือเปล่าไม่ทราบ แถลงการณ์ฉบับสุดท้ายที่ปุ๋ยเป็นคนร่าง เขาเริ่มต้นว่า จดหมายถึงชนชั้นภาคประชาชนที่เคารพ
ผมคิดว่า ปุ๋ยอาจจงใจทิ้งภารกิจบางอย่างไว้ให้เพื่อนๆ สานต่อ.
|