กรุงบรัสเซลล์ สภายุโรปเตรียมเรียกตัวประธานคณะกรรมาธิการการค้า สหภาพยุโรป มากล่าวตักเตือนฐานพยายามกดดันเพื่อโน้มน้าวให้ประเทศไทยปรับเปลี่ยนนโยบายด้านสิทธิบัตรเภสัชภัณฑ์
หลังจากที่ประเทศไทยจัดตั้งรัฐบาลชุดใหม่เข้าปฎิบัติหน้าที่เมื่อต้นปีนี้ได้ไม่นานนัก นายปีเตอร์ แมนเดลสัน คณะกรรมาธิการการค้าแห่งสหภาพยุโรปได้เรียกร้องให้รัฐบาลไทยทบทวนนโยบายการใช้มาตรการบังคับใช้สิทธิฯ จำนวนหลายฉบับที่รัฐบาลชุดก่อนเป็นผู้ประกาศใช้กับยาติดสิทธิบัตรจำนวนหนึ่ง
เมื่อสมาชิกสภายุโรป (MEPs) ได้รับสำเนาจดหมายของนายแมนเดลสันฉบับลงวันที่ 21 กุมภาพันธ์ เมื่อสองสามสัปดาห์ที่ผ่านมานั้น ทั้งหมดต่างแสดงความไม่พอใจ สมาชิกบางรายถึงกับกล่าวประณามคณะกรรมาธิการผู้นี้ว่าเปลี่ยนจุดยืนของตนไม่ยึดมั่นต่อพันธกิจที่ให้ไว้ว่าจะให้การสนับสนุนการบังคับใช้มาตรการต่างๆ เช่นมาตรการบังคับใช้สิทธิตามสิทธิบัตรเพื่อปรับลดราคายาในประเทศกำลังพัฒนา
ในการร่วมหารือกันที่จัดขึ้นในสัปดาห์นี้ ผู้แทนจากลุ่มการเมืองกลุ่มต่างๆ ของสภายุโรปต่างเห็นพ้องที่จะทำการประท้วงคัดค้านจดหมายของนายแมนเดลสันอย่างเป็นทางการ พร้อมกับตัดสินใจที่จะเรียกตัวนายแมนเดลสันให้มาปรากฎตัวต่อคณะกรรมาธิการการค้าระหว่างประเทศของสภายุโรปภายในเร็ววันนี้เพื่อตอบข้อกังขาของสมาชิกเกี่ยวกับประเด็นนี้
นายวิตโตริโอ อัคโนเลตโต สมาชิกสภายุโรปจากประเทศอิตาลี ซึ่งเป็นผู้ที่ร่วมอภิปรายในประเด็นการเข้าถึงยาอย่างจริงจังให้ความเห็นว่า เราไม่อาจยอมรับการกระทำเช่นนี้ได้
นาย อัคโนเลตโต กล่าวว่า ถ้อยคำที่นายแมนเดลสันกล่าวต่อหน้าสภายุโรปกับที่ปรากฎในจดหมายนั้นขัดแย้งกัน เหมือนนายแมนเดลสันมีคำพูดสองแบบ พร้อมเสริมว่า เขาทำเหมือนไม่ได้ทำงานให้คณะกรรมาธิการ แต่ทำให้อุตสาหกรรมยามากกว่า
ในจดหมายของนายแมนเดลสันถึงนายมิ่งขวัญ แสงสุวรรณ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ของไทยนั้นระบุว่าสหภาพยุโรป เป็นแหล่งนักลงทุนต่างชาติรายสำคัญๆ ที่สุดอีกแห่งในประเทศไทย ท่าทีของรัฐบาลไทยในการประกาศใช้มาตรการบังคับใช้สิทธิฯ ได้ สร้างความหวาดวิตกในหมู่นักลงทุนจากสหภาพยุโรป โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มอุตสาหกรรมยา ทั้งนี้อุตสาหกรรมยามักยกข้อวิตกกังวลถึงความไม่แน่ชัดในการให้ความคุ้มครองด้วยสิทธิบัตรแก่ผลิตภัณฑ์ของบริษัทว่าเป็นปัจจัยที่ขัดขวางการลงทุน
นายแมนเดลสันกล่าวว่าตนให้การสนับสนุนปฏิญญาที่ได้รับการรับรองโดยที่ประชุมระดับรัฐมนตรีขององค์การการค้าโลกปี 2544 ณ กรุงโดฮา ประเทศกาตาร์ ซึ่งปฏิญญาฉบับดังกล่าวยึดถือตามกฎข้อบังคับขององค์การการค้าโลกที่อนุญาตให้มีการใช้มาตรการยืดหยุ่นกับสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาเมื่อเกิดกรณีปัญหาด้านสาธารณสุขของชาติ
กระนั้น นายแมนเดลสันกลับแย้งว่า มาตรการบังคับใช้สิทธิตามสิทธิบัตรนั้นสมควร ใช้เป็นการเฉพาะ โดยสมควรหาวิธีทางเลือกอื่นๆ เช่นการเจรจากับบริษัทยา ก่อนจะหันมาใช้มาตรการนี้แก้ปัญหา พร้อมระบุว่า แต่กับสิ่งที่เกิดขึ้นกลับทำให้ข้าพเจ้ารู้สึกแปลกใจ เมื่อได้ทราบข่าวว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขที่กำลังจะหมดวาระได้ประกาศใช้มาตรการบังคับใช้สิทธิฯ ฉบับใหม่กับยาใหม่บางรายการก่อนที่ท่านจะพ้นจากตำแหน่งในเร็ววันนี้
นี่นับเป็นครั้งที่สองแล้วที่นายแมนเดลสันมีข้อเรียกร้องต่อนโยบายของไทยด้านสิทธิบัตรเภสัชภัณฑ์ ในปี 2550 นายแมนเดลสันได้มีจดหมายในลักษณะเดียวกันนี้ถึงรัฐมนตรีบางกระทรวงของไทย หลังจากที่ไทยประกาศใช้มาตรการบังคับใช้สิทธิฯ กับยาสามรายการเพื่อใช้รักษาโรคเอดส์ และหนึ่งในนั้นเป็นยาสำหรับรักษาโรคหัวใจ
หลังจากที่ถูกสมาชิกสภายุโรปตั้งข้อซักถามต่อกรณีดังกล่าวในเดือนตุลาคมปีที่ผ่านมา นายแมนเดลสันได้ให้คำมั่นว่าตนจะไม่กระทำการใดๆ อันอาจเป็นการบ่อนทำลายการเข้าถึงยาในที่ที่เขาเรียกว่าเป็น ประเทศกำลังพัฒนาที่ยากจน ทว่าสำหรับประเทศไทยนั้น โดยนิยามของสหประชาชาติแล้วจัดว่าเป็นประเทศที่มีรายได้ปานกลาง
นางอเล็คซานดร้า ฮูมเบอร์ เจ้าหน้าที่ฝ่ายรณรงค์ขององค์การหมอไร้พรมแดน (Médecins Sans Frontières) ซึ่งเป็นองค์กรสาธารณกุศลด้านการแพทย์ กล่าวชื่นชมการตัดสินใจของสมาชิกสภายุโรปที่จะมีวาจาติเตียนถ้อยคำของนายแมนเดลสันที่กล่าวขัดแย้งกัน
ทั้งนี้ สถาบันที่ทรงอำนาจที่สุดของสหภาพยุโรป ไม่ว่าจะเป็น คณะกรรมาธิการ สภายุโรป และคณะมนตรี ล้วนรับหลักการที่มุ่งส่งเสริมการเข้าถึงยาราคาถูกในประเทศกำลังพัฒนา นางฮูมเบอร์ กล่าว ข้อสำคัญคือแต่ละสถาบันต้องรับผิดชอบต่อหน้าที่ของตนอย่างเข้มแข็งจริงจัง พร้อมเสริมว่า หากปราศจากปณิธานทางการเมืองอย่างแน่วแน่ที่จะยึดมั่นต่อพันธกิจที่ให้ไว้ที่โดฮา ตลอดจนให้การสนับสนุนมาตรการยืดหยุ่นต่างๆ ที่ตนได้ร่วมบัญญัติขึ้นแล้วไซร้ คำมั่นสัญญาเหล่านี้ย่อมไม่ได้นำมาปฎิบัติให้เกิดขึ้นเป็นรูปธรรมได้เลย
นางฮูมเบอร์ ยังให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ปฏิญญาโดฮานั้นให้สิทธิประเทศกำลังพัฒนาในการตัดสินใจประกาศใช้มาตรการบังคับใช้สิทธิฯ ได้ตามดุลยพินิจของตน ทั้งมิได้มีข้อกำหนดบังคับให้ประเทศสมาชิกต้องดำเนินการเจรจากับผู้ทรงสิทธิก่อนแต่อย่างใด
นายปีเตอร์ แมนเดลสัน เหมือนพยายามจะตีความปฏิญญาโดฮาไปอีกทางหนึ่ง เจ้าหน้าที่ฝ่ายรณรงค์ขององค์การหมอไร้พรมแดน กล่าว
ที่มา:
European Parliament set to reprimand Mandelson for pressuring Thailand By David Cronin
|