ถอดบทเรียนงานวิจัยไทบ้าน สิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรลุ่มน้ำ สู่ข้อเสนอจากภาคประชาชน

Activity Date: 
Fri, 2010-08-06 08:30
ถอดบทเรียนงานวิจัยไทบ้าน 
สิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรลุ่มน้ำ สู่ข้อเสนอจากภาคประชาชน
วันที่ 6 – 7 สิงหาคม 2553 
ณ Teacher Camp, อ. เชียงของ จ. เชียงราย
 
หลักการและเหตุผล
ชุมชนในลุ่มน้ำต่างๆ เผชิญปัญหาการจัดการทรัพยากรที่ไม่เป็นธรรม โดยเฉพาะจากโครงการพัฒนาขนาดใหญ่ที่ละเลยสิทธิชุมชน เช่น โครงการเขื่อน นำมาสู่ความเดือดร้อนของชุมชนที่มีวิถีชีวิตพึ่งพาทรัพยากร 
 
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ชุมชนในลุ่มน้ำหลายแห่ง เช่น ลุ่มน้ำมูน (ปากมูน ราษีไศล) ลุ่มน้ำโขง (เชียงของ) ลุ่มน้ำสาละวิน  ลุ่มน้ำสงคราม ลุ่มน้ำยม (แก่งเสือเต้น) ได้พยายามรวบรวมและศึกษาองค์ความรู้ท้องถิ่นในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ ผ่านกระบวนการงานวิจัยไทบ้าน ซึ่งเป็นกระบวนการทำงานที่ช่วยสร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชน และนำเสนอแนวทางการจัดการทรัพยากรที่สอดคล้องกับนิเวศวัฒนธรรมในท้องถิ่นของตนเอง นำไปสู่การรณรงค์เพื่อปกป้องทรัพยากรธรรมชาติของชุมชน
 
เครือข่ายชุมชนที่เคยทำงานวิจัยไทบ้าน จึงได้จัดการประชุมถอดบทเรียนและประสบการณ์งานรณรงค์ที่ผ่านมา เพื่อเรียนรู้กระบวนการงานชุมชนที่ผ่านมา และแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเครือข่ายชุมชนในลุ่มน้ำอื่นๆ พร้อมทั้งประมวลสถานการณ์ในแต่ละลุ่มน้ำ เพื่อเสนอต้อรัฐบาลในการปฏิรูปประเทศไทย 
 
วัตถุประสงค์
1. เพื่อถอดบทเรียนงานวิจัยไทบ้าน เพื่อนำไปสู่การเผยแพร่แก่ชุมชนในพื้นที่ต่างๆ 
2. เพื่อนำสู่การจัดทำเอกสารเผยแพร่ คู่มือการทำงานวิจัยไทบ้าน
3. เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนและเรียนรู้ระหว่างกันระหว่างเครือข่ายและกลุ่มชาวบ้านที่สนใจทำงานวิจัย
4. เพื่อสร้างเสริมความร่วมมือกันระหว่างเครือข่ายชุมชน
5. เพื่อทำข้อเสนอเชิงนโยบายการจัดการทรัพยากรลุ่มน้ำภาคประชาชน
 
กำหนดการ
 
พฤหัสบดีที่ 5 สิงหาคม 2553
เดินทางถึง อ. เชียงของ รับประทานอาหารเย็น เข้าที่พัก 
 
ศุกร์ที่ 6 สิงหาคม 2553
8.30 น. แนะนำตัวเครือข่ายลุ่มน้ำต่างๆ 
9.00 น. ความเป็นมาและวัตถุประสงค์ของการสัมมนา
9.15 น. ปาฐกฐา “งานวิจัยไทบ้าน งานวิจัยโดยชุมชน เพื่อชุมชน” 
ดร.ชยันต์ วรรธนะภูติ มหาวิทยาลับเชียงใหม่
9.45 น. ภาพรวมและประสบการณ์การทำงานวิจัยไทบ้านที่ผ่านมา
การขยายแนวคิดงานวิจัยสู่ลุ่มน้ำในภูมิภาค
โครงการแม่น้ำเพื่อชีวิต และ IUCN
10.30 น. “วิจัยไทบ้าน และงานณรงค์เพื่อรักษาสิทธิชุมชน”
เวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างนักวิจัยและพี่เลี้ยงจากเครือข่าย 7 พื้นที่ 
1) ปากมูน 2)ราษีไศล 3)แก่งเสือเต้น 
4)สาละวิน 5)เชียงของ 6)แม่น้ำสงคราม 7)บุ่งคล้า
ดำเนินรายการโดย สมเกียรติ เขื่อนเชียงสา กลุ่มรักษ์เชียงของ
12.30 น. พักรับประทานอาหาร (อาหารพื้นบ้าน)
13.30 น. “นิเวศวัฒนธรรมละการจัดการทรัพยากรโดยท้องถิ่น”
รศ.ศรีศักร วัลลิโภดม
14.30 น. เวทีอภิปรายระดมความความคิด ก้าวต่อไปของงานวิจัยไทบ้าน
“ประสบการณ์งานวิจัย แผนที่และการรณรงค์เพื่อปกป้องแม่น้ำโขง”
ครูตี๋ นิวัฒน์ ร้อยแก้ว กลุ่มรักษ์เชียงของ
ดำเนินรายการโดย เพียรพร ดีเทศน์ โครงการแม่น้ำเพื่อชีวิต
16.30 น. เสวนา พักผ่อนตามอัธยาศัย
19.00น. รับประทานอาหารเย็น (ขันโตก อาหารพื้นบ้าน)  
 
เสาร์ที่ 7 สิงหาคม 2553
8.30 น. ชุมชนและข้อเสนอในการจัดการทรัพยากร
กระบวนการและประสบการณ์เวทีชาวบ้านในพื้นที่ต่างๆ 
ปรีดา คงแป้น มูลนิธิชุมชนไท
9.00 น. แลกเปลี่ยนสถานการณ์การจัดการทรัพยากรในลุ่มน้ำ 
ลุ่มน้ำโขงตอนบน (เชียงของ) 
ลุ่มน้ำโขงตอนล่าง (สงคราม ปากชม หนองคาย อุบล)
ลุ่มน้ำสาละวิน ลุ่มน้ำภาคเหนือ และเครือข่ายอื่นๆ 
ดำเนินรายการโดย หาญณรงค์ เยาวเลิศ
10.30 น. พัก อาหารว่าง
11.00 น. แนวทางการแก้ไขปัญหา และข้อเสนอจากชุมชน
ดำเนินรายการโดย พงษ์พิพัฒน์ มีเบญจมาศ 
12.30 น. พักรับประทานอาหารกลางวัน
13.30 น. ประมวลข้อเสนอจากชุมชน ดำเนินรายการโดย จำนงค์ จิตนิรัตน์
15.30 น. ปิดการประชุม เดินทางกลับ