1. ดุลยพินิจในการสั่งตามมาตรา 106 (4)วรรคสอง “ในกรณีที่ศาลชั้นต้นเห็นสมควรให้ปล่อยชั่วคราวให้ศาลชั้นต้นสั่งอนุญาต มิฉะนั้นให้รีบส่งคำร้องพร้อมสำนวนไปให้ศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาเพื่อสั่ง แล้วแต่กรณี” ควรหรือจำต้องมีเหตุผลหรือเงื่อนไขอันมิอาจสั่งได้ของศาลชั้นต้น หรือไม่อย่างไร

 

2. คำวินิจฉัยสั่งไม่ปล่อยชั่วคราวโดยนำเงื่อนไขพิเศษในมาตรา 108/1 “การสั่งไม่ให้ปล่อยชั่วคราว จะกระทำได้ต่อเมื่อเหตุอันควรเชื่อเหตุใดเหตุหนึ่ง..” มาพิจารณาเป็นประเด็นหลัก แต่หาได้พิจารณาอย่างเคร่งครัดไม่ และแม้ตามวรรคสอง บทบัญญัติดังกล่าวจะปรากฎข้อบังคับแห่งกฎหมายที่ต้องแสดงเหตุผล แต่การระบุเพียงเกรงว่าอาจจะหลบหนี โดยไม่มีการแสดงเหตุประกอบเหตุแห่งการเชื่อเช่นนั้นว่ามีอย่างไร หรือเพียงแต่แสดงเหตุในความน่าเชื่อจากภาวะในความนึกคิดในความกังวลเฉพาะตัว จะเป็นเหตุผลเพียงพอตามเงื่อนไขที่เคร่งครัดบทบัญญัติแห่งกฎหมายหรือไม่ เช่นตัวอย่างชาวบ้านจังหวัดชัยภูมิ ศาลฎีกาสั่งว่า “คดีต้องห้ามฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริง.. ยังไม่รับอนุญาตให้ฎีกาและยังไม่ยื่นฎีกา มีเหตุอันควรเชื่อว่า หากอนุญาตให้ปล่อยตัว.. อาจจะหลบหนี จึงมีคำสั่งไม่อนุญาต ให้ยกคำร้อง” 

 

3. ข้อจำกัดแห่งการต้องห้ามฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงในกรณีที่ศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษไม่เกินสองปี และศาลอุทธรณ์ยืนตามหรือลงโทษไม่เกินกำหนดสองปี เป็นการริดรอนสิทธิในการกระบวนการต่อสู้ในสิทธิของการกำหนดเจตน์จำนงแห่งการดำรงวิถีชีวิตหรือไม่

 

4. สมควรนำมาพัฒนาปรับปรุงเงื่อนไขในบทบัญญัติต่างๆที่ไม่สอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชน รัฐธรรมนูญ 

 

เพื่อช่วยกำหนดทัศนคติของผู้พิจารณาตามเงื่อนไขแห่งกฎหมายที่จำต้องนำบริบททางสังคมเข้ามาพิจารณาประกอบในการออกคำสั่งต่างๆ ที่ไปกระทบสิทธิมนุษยชนและเป็นการปกป้อง ส่งเสริมคุ้มครองศักดิ์ศรีแห่งมนุษย์อย่างแท้จริง ช่วยพัฒนาองค์ความรู้ที่รอบด้านแก่กระบวนการยุติธรรมไทย และช่วยทำให้เกิดการศึกษาพัฒนากฎหมายที่ยังไม่สอดคล้องกับประเด็นสิทธิมนุษยชน และสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องในการขับเคลื่อนการต่อสู้ในกระบวนการยุติธรรม

 

 

 

1) อนุกรรมการด้านที่ดินและป่า คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

2) องค์การแอ็คชั่นเอด ประเทศไทย

3) เครือข่ายผู้หญิงปกป้องสิทธิที่ดินและเกษตรยั่งยืนเทือกเขาเพชรบูรณ์

4) ศูนย์ศึกษาและพัฒนานักกฎหมายเพื่อสิทธิมนุษยชน

5) คณะกรรมการประสานงานองค์กรพัฒนาเอกชน(กป.อพช.)