องอาจ เดชา

สัมภาษณ์ ‘รศ.ดร.วไล ณ ป้อมเพชร’ : เด็กไทยยังคงถูกละเมิดสิทธิ-สังคมไทยกลายเป็นสังคมแตกแยก ‘รศ.ดร.วไล ณ ป้อมเพชร’ได้พูดถึงสิทธิมนุษยชนเกี่ยวกับเด็กและเยาวชน โดยชี้ให้เห็นว่า เด็กไทยยังคงถูกละเมิดสิทธิ ถึงแม้ว่าประเทศไทยจะยอมรับภาคีอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก 2532 และมองสังคมไทยในปัจจุบันว่าเป็นสังคมที่แตกแยก ขนาดว่าพูดกันในครอบครัวก็ต้องระวัง ในหมู่เพื่อนก็ต้องระวัง	สัมภาษณ์ : วิวัฒน์ ตามี่ ‘ความต่างระหว่างชนพื้นเมืองฟิลิปปินส์กับชนพื้นเมืองในไทย (ตอนจบ) “ในรัฐธรรมนูญฟิลิปปินส์มีหลายมาตรา ที่ระบุชัดเจนถึงสิทธิชนเผ่าในการจัดการทรัพยากร จารีตประเพณีและวัฒนธรรม ซึ่งแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงกับประเทศไทย ที่ยังคงมองชนเผ่าเป็นชนกลุ่มน้อยกลุ่มหนึ่งมาอาศัยในประเทศไทย ไม่ยอมรับสิทธิของชนเผ่า...”
สัมภาษณ์พิเศษ : วิวัฒน์ ตามี่ “ความต่าง” ระหว่าง “ชนพื้นเมืองฟิลิปปินส์” กับ “ชนพื้นเมืองในไทย” (ตอน 1) “...หากเป็นที่ดินตามเกาะต่างๆ ก็มักจะถูกแย่งชิงไปทำรีสอร์ท โรงแรม ส่งผลทำให้ชนเผ่ากลายเป็นคนไร้ที่ดิน วิถีชีวิตเปลี่ยนแปลงไป ซึ่งมีส่วนคล้ายคลึงกับประเทศไทยมากตรงที่พื้นที่ที่ชนเผ่าอาศัยอยู่มีการประกาศป่าอนุรักษ์ทับที่ดิน กลายเป็นผู้กระทำผิดกฎหมายไป”	สัมภาษณ์: ดิเรก กองเงิน เพราะผืนดินมีค่ายิ่งกว่าเงิน คำให้สัมภาษณ์ของ ‘ดิเรก กองเงิน’ ประธานกลุ่มปฏิรูปที่ดินโดยชุมชนบ้านโป่ง ว่าเหตุใดชาวบ้านโป่ง จึงต้องประกาศยึดที่ดินของนายทุน เพื่อมาจัดการปฏิรูปที่ดินโดยชุมชน ทำการจัดสรรปันส่วนให้กับคนจนอย่างเป็นธรรม
สัมภาษณ์ คำ ผกา: ว่าด้วยเรื่องวัฒนธรรมมั่วๆ หมีแพนด้า-ไข้หวัด2009 และการเมืองที่ซับซ้อนกว่าเรื่อง 2 สี ‘คำ ผกา’ นักเขียนสาวที่กล้าท้าทายขนบประเพณีของสังคมไทยอย่างมีเหตุผล กับคำถามในเรื่องสัพเพเหระ ชาวบ้านๆ สังคม วัฒนธรรม การหลง ‘เจ้า’ รวมทั้งเรื่องการเมืองไทย ที่ยังคงว่ายวน หลงครำ และหวนทวนย้อนกลับมาทิ่มแทงตัวเองอยู่ในขณะนี้	สัมภาษณ์ ‘ถนอม ไชยวงษ์แก้ว’ : บางมุมมองทัศนะว่าด้วยชีวิต โลก (โรค) สังคมและการเมืองในยามนี้ บาง มุมมองชีวิต โลก(โรค) สังคมและการเมือง ของเขาบอกว่า…เศรษฐกิจย่ำแย่ เงินทองหายาก ผู้คนว่างงาน แต่ข้าวของกลับแพง ซ้ำเติมคนด้อยกว่า เป็นเรื่องที่โหดร้ายมาก และ “...การเมืองในบ้านเราในปัจจุบัน ทำให้สังคมแตกแยกออกเป็นฝักเป็นฝ่าย และต่อสู้เพื่อเอาชนะคะคานกันอย่างไม่ลดละ…”
สัมภาษณ์ ‘ชิ สุวิชาน’ ศิลปินเชื้อสายกะเหรี่ยง: เหตุใดสงครามฝั่งตะวันตกทำให้คนกะเหรี่ยงต้องลุกขึ้นมาฆ่ากันเอง !? “...ในฐานะคนกะเหรี่ยงคนหนึ่ง ผมไม่เห็นด้วยที่คนกะเหรี่ยงด้วยกันต้องลุกขึ้นมาฆ่ากัน ผมอยากเห็นคนกะเหรี่ยงรักกัน แม้จะแพ้สงครามแต่ถ้ายังมีความรัก เราอยู่ได้ แม้เราไม่มีประเทศ แม้เราจะอยู่อย่างลำบากแร้นแค้น แต่ถ้าเรามีความรักเราอยู่ได้ ในที่สุด ถ้าเรามีความรักและความสามัคคีไม่มีใครทำลายเราได้...”	สัมภาษณ์ สุวิชานนท์ รัตนภิมล : ในโลกใบนี้เราต่างเป็นผู้ลี้ภัย และรัฐล้วนเป็นเหมือนขี้ !? อ่านความคิดของนักเขียนสารคดี ว่าด้วยเรื่องสงครามความขัดแย้งตามแนวชายแดนระหว่างรัฐบาลทหารพม่ากับชนกลุ่มน้อย ระหว่างชนเผ่าต่อชนเผ่า ที่กำลังดำเนินอยู่เหมือนไม่รู้จบในขณะนี้ ว่าทำไมถึงบอกว่า ในโลกใบนี้เราต่างเป็นผู้ลี้ภัย และทำไมมองพรมแดนและรัฐเป็นเหมือนขี้!?
เมื่อ‘พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์’ วิเคราะห์ชายแดนเหนือผ่านมิติชาติพันธุ์บนเศรษฐศาสตร์การเมืองและภูมิรัฐศาสตร์ของรัฐอาณานิคมแห่งสยาม ครั้งหนึ่ง ‘พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์’ ได้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับพัฒนาการของการเกิด“พื้นที่ภาคเหนือและพื้นที่ชายแดนในภาคเหนือ” ของรัฐไทยสมัยใหม่ ผ่านมิติทางชาติพันธุ์บนเศรษฐศาสตร์การเมือง และภูมิรัฐศาสตร์ของรัฐอาณานิคมแห่งสยาม จากอดีตจนถึงปัจจุบัน	รายงาน : ไปเรียนรู้วิถีพึ่งพา ดิน น้ำ ป่า คนปวาเก่อญอบ้านแม่แพม (ตอนจบ) ตามดูเยาวชนหมู่บ้านแม่แพม ความหวังของชุมชนซึ่งไม่ปิดกั้นสิ่งที่จะเข้ามาในหมู่บ้าน แต่พวกเขายืนยันว่าจะร่วมกันเรียนรู้สิ่งใหม่ และตั้งรับกับความเปลี่ยนแปลงที่กำลังจะเข้ามาในอนาคต