โครงสร้างรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2550

หมายเหตุ: โครงสร้างรัฐธรรมนูญฉบับนี้จัดทำขึ้นโดยฝ่ายเลขานุการของคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญเพื่อเป็นแบบใช้ในการศึกษาเพื่อปรับปรุงและแก้ไขเพิ่มเติม 


 


 


โครงสร้าง


รัฐธรรมนูญ พ.ศ.2550



 


 


 


หมวด 1 บททั่วไป


            คงหลักการเดิมตามรัฐธรรมนูญปี 2540


 


หมวด 2 พระมหากษัตริย์


            คงหลักการเดิมตามรัฐธรรมนูญปี 2540


 


หมวด 3 สิทธิเสรีภาพของชนชาวไทย


คงสิทธิเสรีภาพเช่นเดียวกับที่กำหนดตามรัฐธรรมนูญปี 2540 และเพิ่มให้ประชาชน และชุมชนมีสิทธิเสรีภาพตามข้อเสนอของกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ


กำหนดให้บทบัญญัติเกี่ยวกับสิทธิและเสรีภาพมีผลใช้บังคับได้ และสามารถกล่าวอ้างเพื่อให้ได้รับการคุ้มครองโดยตรง


ระบุสาระสำคัญแห่งสิทธิและข้อจำกัดให้ชัดเจนในรัฐธรรมนูญ โดยให้การตรากฎหมายเป็นการกำหนดรายละเอียดในการใช้สิทธิ


ปรับปรุงวิธีการบัญญัติ โดยมีการจัดกลุ่มบทบัญญัติใกล้เคียงกันไว้ด้วยกัน เพื่อให้ประชาชนได้เข้าใจชัดเจนได้ง่ายขึ้น


ปรับปรุงการใช้ถ้อยคำเพื่อให้สั้นมีข้อความกระชับ และสามารถนำไปปรับใช้กับเหตุการณ์ในอนาคตระยะยาวได้


 


หมวด4 หน้าที่ของชนชาวไทย


            คงหลักการตามเดิมรัฐธรรมนูญปี 2540 และเพิ่มเติมตามข้อเสนอของกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ


ปรับปรุงวิธีการบัญญัติ โดยมีการจัดกลุ่มบทบัญญัติใกล้เคียงกันไว้ด้วยกัน เพื่อให้ประชาชนได้เข้าใจชัดเจนได้ง่ายขึ้น


ปรับปรุงการใช้ถ้อยคำเพื่อให้สั้น มีข้อความกระชับ และสามารถนำไปปรับใช้ กับเหตุการณ์อนาคตระยะยาวได้


 


หมวด 5 แนวนโยบายแห่งรัฐ


            คงหลักการตามเดิมรัฐธรรมนูญปี 2540 และเพิ่มเติมตามข้อเสนอของกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ


ปรับปรุงการใช้ถ้อยคำเพื่อให้สั้นมีข้อความกระชับ และสามารถนำไปปรับใช้กับเหตุการณ์ในอนาคตระยะยาวได้


            จัดกลุ่มเรื่องที่ใกล้เคียงไว้ด้วยกัน แต่แบ่งส่วนเพื่อให้เข้าใจได้ง่าย ดังต่อไปนี้


     


            ส่วนที่ 1 บททั่วไป


            กำหนดความหมายของแนวนโยบายแห่งรัฐ และการบังคับใช้ให้เป็นผลในทางปฏิบัติ


            ส่วนที่ 2 แนวนโยบายด้านความมั่นคงแห่งรัฐ


            ส่วนที่ 3 แนวนโยบายด้านการบริหารราชการแผ่นดิน


            ส่วนที่ 4 แนวนโยบายด้านสังคมและการศึกษา


           ส่วนที่ 5 แนวนโยบายด้านการยุติธรรม


            ส่วนที่ 6 แนวนโยบายด้านการต่างประเทศ


           ส่วนที่ 7 แนวนโยบายด้านเศรษฐกิจ


           ส่วนที่ 8 แนวนโยบายด้านการเกษตรและที่ดิน


            ส่วนที่ 9 แนวนโยบายด้านการมีส่วนร่วมของประชาชน


            ส่วนที่ 10 แนวนโยบายด้านสิ่งแวดล้อม


 


หมวด 6 รัฐสภา


            ส่วนที่ 1 บททั่วไป


            กำหนดองค์ประกอบของรัฐสภา


            ส่วนที่ 2 สภาผู้แทนราษฎร


            กำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการได้มา ซึ่งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร คุณสมบัติลักษณะต้องห้าม การพ้นจากตำแหน่งและอำนาจหน้าที่


            ส่วนที่ 3 วุฒิสภา


            กำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการได้มา ซึ่งสมาชิกวุฒิสภา คุณสมบัติ ลักษณะต้องห้าม การพ้นจากตำแหน่ง และอำนาจหน้าที่


            ส่วนที่ 4 บทที่ใช้แก่สภาทั้งสอง


            กำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับความเป็นอิสระในการปฎิบัติหน้าที่การปรชุม เอกสิทธิ์และความคุ้มกัน การตราข้อบังคับการประชุม และการตั้งกรรมาธิการ


            ส่วนที่ 5 การประชุมร่วมกันของรัฐสภา


            กำหนดหลักเกณฑ์แห่งการประชุมร่วมกัน และวิธีการประชุม


            ส่วนที่ 6 การตราพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ


กำหนดรายชื่อของพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญและวิธีการตรากฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ


            ผลบังคับของพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญให้มีผลใช้บังคับเช่นเดียวกับพระราชบัญญัติจนกว่าจะมีการตราพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญให้ยกเลิก


            ส่วนที่ 7 การตราพระราชบัญญัติกำหนดหลักเกณฑ์


กำหนดหลักเกณฑ์และขั้นตอนเกี่ยวกับการตราพระราชบัญญัติตั้งแต่การเสนอพระราชบัญญัติการพิจารณาและการมีผลใช้บังคับ


ส่วนที่ 8 การควบคุมการตรากฎหมายที่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ


กำหนดให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยชี้ขาดกฎหมายที่ขัดรัฐธรรมนูญ ทั้งกรณีก่อนใช้บังคับ และหลังจากใช้บังคับแล้ว


ส่วนที่ 9 การควบคุมการบริหารราชการแผ่นดิน


กำหนดหลักเกณฑ์ในเรื่องดังต่อไปนี้


1.การตั้งกระทู้


2.การเสนอญัตติ


3.การอภิปรายไม่ไว้วางใจ


 


หมวด 7 การมีส่วนร่วมทางการเมืองโดยตรงของประชาชน


กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการการใช้สิทธิโดยตรงของประชาชนในเรื่องดังต่อไปนี้


1.เข้าชื่อเสนอกฎหมาย


2.เข้าชื่อถอดถอนบุคคลออกจากตำแหน่ง


3.ประชามติ


 


หมวด 8 การเงิน การคลัง และการงบประมาณ


กำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการใช้จ่าย การเงินของรัฐบาล และการตราพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี


 


หมวด 9 คณะรัฐมนตรี


กำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการได้มาซึ่งนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรี คุณสมบัติและลักษณะต้องห้าม การพ้นจากตำแหน่ง การบริหารประเทศ การตราพระราชกำหนดและการรักษาการ


 


หมวด 10 ศาล


กำหนดให้มีศาลรัฐธรรมนูญ ศาลยุติธรรม ศาลปกครองและศาลทหาร


กำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับความเป็นอิสระ ในการปฏิบัติหน้าที่ของศาล การจัดตั้งศาล และอำนาจหน้าที่


 


หมวด 11 องค์กรตามรัฐธรรมนูญ


กำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการได้มาซึ่งผู้ปฏิบัติหน้าที่ลัอำนาจหน้าที่หลักในการปฏิบัติหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับรัฐธรรมนูญ


กำหนดความเป็นอิสระในการเสนรอกฎหมายและอิสระในทางการเงินเพิ่มขึ้น


รวมองค์กรต่างๆ ตามรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 มาบัญญัติรวมไว้ในหมวดเดียวกัน และปรับปรุงใหม่ตามมติคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ


กำหนดฐานะขององค์กรให้ชัดเจน โดยแยกเป็นสองส่วนคือ


(1) องค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญได้แก่ คณะกรรมการเลือกตั้ง คณะกรรมการปปช. คณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา


(2) องค์กรอื่นตามรัฐธรรมนูญ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ สภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย


 


หมวด 12 การตรวจสอบผู้ใช้อำนาจรัฐ


กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการเพื่อตรวจสอบและควบคุมบุคคลผู้ใช้อำนาจรัฐให้มีการปฏิบัติหน้าที่โดยสุจริต และเที่ยงธรรม โดยมีกระบวนการดังต่อไปนี้


ส่วนที่1 การตรวจสอบทรัพย์สิน


ส่วนที่2 การกระทำที่เป็นการขัดกันแห่งผลประโยชน์


ส่วนที่3 การถอดถอนออกจากตำแหน่ง


ส่วนที่4 การดำเนินคดีอาญาแก่นักการเมือง


 


หมวด 13 จริยธรรมนักการเมืองและเจ้าหน้าที่ของรัฐ


กำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับจริยธรรมของนักการเมืองและเจ้าหน้าที่ และการควบคุมเพื่อให้มีการปฏิบัติตามจริยธรรมที่กำหนด


กำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับขอบเขตการปฏิบัติหน้าที่ระหว่างฝ่ายการเมืองกับเจ้าหน้าที่รัฐเพื่อคุ้มครองให้เจ้าหน้าที่รัฐมีอิสระในการปฏิบัติหน้าที่ให้เป็นไปโดยถูกต้องตามกฎหมาย


 


หมวด14 การปกครองส่วนท้องถิ่น


กำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการปกครองส่วนท้องถิ่น โดยหลักการส่วนใหญ่คงไว้ตามหลักการเดิมของรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2540 แต่กำหนดให้มีการพัฒนามากยิ่งขึ้นในด้านความมีอิสระในการปกครองตนเองโดยเชื่อมโยงกับประชาชนในท้องถิ่นและเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานโดยมีระบบตรวจสอบที่เหมาะสม


 


หมวด 15 การแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ


กำหนดหลักเกณฑ์การแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญตามหลักการเดิมของรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2540


กำหนดให้มีการทบทวนเพื่อเสนอการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญโดยองค์กรอิสระ