การกลับมาของป่าบุ่งทามราษีไศล

ภาพข่าวจากhttp://www.searin.org

ประชาไท-7 ก.ย. 47 นักวิจัยชาวบ้านจาก 36 ชุมชน พร้อมเปิดตัว "วิจัยไทบ้านราษีไศล" หลังเปิดเขื่อนกว่า 3 ปี เตรียมเดินหน้าหลักสูตรโรงเรียนแม่น้ำ

วิทยาลัยการเมืองการปกครองและคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสาร คาม เครือข่ายแม่น้ำเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และองค์กรภาคประชาชน ร่วมจัดโครงการสัมมนาเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การเมืองของความรู้และการเคลื่อนไหวทางสังคมสมัยใหม่ กรณีศึกษา งานวิจัยไทบ้านราษีไศล ในวันพุธที่ 8 กันยายน 2547 ที่มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างและขยายการเรียนรู้ในด้านเทคนิคหรือกระบวนการวิจัยที่เป็นทางเลือก โดยนำเสนอผ่านงานวิจัยไทบ้านราษีไศลฉบับสมบูรณ์ จัดทำโดย ชาวบ้านราษีไศล 36 ชุมชน มีเครือข่ายแม่น้ำเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นผู้ช่วยนักวิจัย
งานวิจัยดังกล่าว ครอบคลุมพื้นที่บริเวณลุ่มน้ำมูนตอนกลางภายหลังการเปิดเขื่อนราษีไศล เพื่อแสดงให้เห็นการกลับมาของป่าบุ่งป่าทาม และงานวิจัยไทบ้านฉบับนี้จะเป็นฐานสำคัญในการทำหลักสูตรโรงเรียนแม่น้ำต่อไป

งานวิจัยไทบ้านริเริ่มจากเครือข่ายแม่น้ำเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยนักวิจัย คือชาวบ้านในพื้นที่ เพื่อนำงานวิจัยมาใช้เป็นเครื่องมือในการสร้างความ เข้มแข็งให้ชุมชน ด้วยการรวมตัวกันรื้อฟื้นความรู้ท้องถิ่น รวมทั้งคาดหวังว่าจะเป็นฐานในการ สร้างหลักสูตรการศึกษาของท้องถิ่นเช่น หลักสูตรโรงเรียนแม่น้ำ และหลักสูตรท้องถิ่นของโรงเรียน รวมไปถึงการจัดทำแผนการจัดการทรัพยากรโดยชุมชนเอง

ฉบับแรกจัดทำโดยชาวบ้านปากมูนแล้วเสร็จในปี 2545 ซึ่งเป็นงานวิจัยไทบ้านที่ได้รับการยอมรับโดยชนะเลิศการประกวด โครงการสร้างกำไรให้สุขภาพชุมชนจัดโดย มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย และองค์การอนามัยโลก

ปัจจุบันมีการพัฒนาและขยายไปยังพื้นที่ต่างๆ ได้แก่ งานวิจัยไทบ้านลุ่มน้ำสงคราม จัดทำโดยชาวบ้าน 5 หมู่บ้านในเขตลุ่มน้ำสงครามตอนล่าง โดยมีกลุ่มอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมนครพนม และสหภาพสากลว่าด้วยการอนุรักษ์ (IUCN) เป็นผู้ช่วยนักวิจัย เพื่อใช้เป็นฐานในการทำแผนการจัดการลุ่มน้ำสงครามตอนล่างรวมถึงการแก้ไขปัญหาการประมงเชิงพาณิชย์ โดยจะแล้วเสร็จภายในเดือนมิถุนายน 2547

งานวิจัยจาวบ้านเชียงของ จัดทำโดยชาวบ้านในเขตอำเภอเชียงของ 5 หมู่บ้านริมฝั่งแม่น้ำโขงทางฝั่งไทยที่ได้รับผลกระทบจากการระเบิดแก่งแม่น้ำโขงและ ผลกระทบจากการสร้างเขื่อนในจีน โดยเครือข่ายแม่น้ำเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และโครงการแม่น้ำและชุมชนเป็นผู้ช่วยนักวิจัย โดยจะแล้วเสร็จในเดือนมิถุนายน 2547

งานวิจัยจาวบ้านลุ่มน้ำสาละวิน จัดทำโดยชาวปกาเกอญอหรือกะเหรี่ยงที่ตั้งชุมชนใน เขตลุ่มน้ำสาละวินและน้ำสาขาในเขตอำเภอแม่สะเรียงและสบเมย ซึ่งเป็นชุมชนที่คาดว่าจะได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อนสาละวินบนพรมแดนไทย-พม่า และโครงการผันน้ำสาละวิน โดยจะแล้วเสร็จในปลายปี 2547

รายงานโดย : ปิ่นแก้ว อุ่นแก้ว
ศูนย์ข่าวประชาไท