บทความ : นาย นาง นางสาว ฤาถึงคราวต้องเปลี่ยนแปลง

ชำนาญ จันทร์เรือง

 


จำเดิมนับแต่อดีตที่เรามี ประกาศพระราชบัญญัติให้ใช้คำนำหน้าชนต่างๆ ณ วันพุธ เดือน

10 ขึ้น 7 ค่ำ ปีระกา ตรีศก ในสมัยรัชกาลที่ 4 ชายสามัญทั้งปวง มีคำนำหน้าชื่ออยู่แต่สองอย่าง คือ "นาย" อย่างหนึ่ง "อ้าย" อย่างหนึ่ง ตั้งแต่นายยามหุ้มแพรมหาดเล็ก แลนายเวรตำรวจ นายม้าจูง นายท้ายช้าง ลงไปจนถึงตัวเลกหมู่ไพร่หลวงสามัญ มิใช่ไพร่หลวงมหันตโทษ แลนักโทษที่ไม่มีบรรดาศักดิ์ แลขาดบรรดาศักดิ์ก็ดี ไพร่สมกำลัง แลลูกหมู่มิใช่ทาสมิใช่เชลยก็ดี มีคำนำหน้าชื่อว่า"นาย" ทั้งหมด และ ภรรยาข้าราชการที่ต่ำนา 400 ลงมาจนถึงไพร่หลวง ไพร่สมทั้งปวง ยกแต่หญิงมหันตโทษทาสเชลยที่ต้องลักษณะ จะเรียกว่า "อี" แล้วมีคำนำหน้าชื่อว่า "อำแดง"

ต่อมาได้มี พระราชกฤษฎีกาให้ใช้คำนำนามสัตรี พระพุทธศักราช

2460 และฉบับเพิ่มเติม 2464 กำหนดให้ผู้ที่ยังไม่มีสามีให้ใช้คำว่า "นางสาว" ถ้าเปนผู้ที่มีสามีแล้ว แต่สามีเปนผู้ยังไม่มีบรรดาศักดิ์ ให้ใช้คำว่า "นาง" เปนคำนำนาม แล้วเอานามสกุลสามีเข้าประกอบ และสตรีที่สามีมีบรรดาศักดิ์ชั้นพระยา หรือสตรีผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิศริยาภรณ์จุลจอมเกล้าฝ่ายใน ให้ใช้คำว่า "คุณหญิง" เปนคำนำนาม

นอกจากนั้นยังมี พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยคำนำนามเด็ก พ

..2464 กำหนดให้คำว่า "เด็ก" ให้พึงเปนที่เข้าใจว่าผู้ที่มีอายุ 15 ปีลงมา และเด็กที่เปนบุตร์สามัญชนให้ใช้คำว่า "เด็กชาย" หรือ "เด็กหญิง" เปนคำนำนาม ส่วนเด็กที่เปนบุตร์ข้าราชการชั้นสัญญาบัตร์ ให้ใช้คำนำนามว่า "นายน้อย" หญิงให้ใช้คำนำนามว่า "นางน้อย" และเด็กที่เปนเชื้อราชตระกูลหรือได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดคำนำนามไว้เปนอย่างอื่นแล้วนั้น ให้คงใช้คำนำนามตามชั้นบันดาศักดิ์และที่ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดไว้เดิม

แต่ก็ได้มีประกาศยกเลิกพระราชกฤษฎีกาว่าคำนำนามเด็ก พ

..2464 นี้เสียเพราะเกิดความยุ่งยากและสับสนในการใช้ อย่างไรก็ตามก็ยังเป็นที่ปฏิบัติสืบต่อกันมาว่าผู้ที่อายุต่ำกว่า 15 ปี ก็ใช้ "เด็กชาย" หรือ "เด็กหญิง" แล้วแต่กรณี จนถึงปัจจุบัน

ต่อมาได้มีการประกาศใช้ พระราชบัญญัติชื่อบุคคล พ

..2505 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม กำหนดให้หญิงม่ายโดยการหย่าให้กลับใช้ชื่อสกุลเดิมของตน(มาตรา 13) และหญิงม่ายโดยการตายของสามี จะใช้ชื่อสกุลของสามีหรือใช้ชื่อสกุลเดิมของตนก็ได้(มาตรา 14) นั้น

บัดนี้ ได้มีความก้าวหน้าขึ้นมาอีกลำดับหนึ่ง โดยหากไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลงแล้ว ร่างพระราชบัญญัติคำนำหน้านามบุคคล พ

..... ของคณะกรรมาธิการกิจการเด็ก เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุ ผู้พิการและความมั่นคงของมนุษย์ สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) คงจะเข้าสู่การพิจารณาของ สนช.อย่างเร่งด่วนด้วยเหตุผลเหตุผลความจำเป็นที่ว่าเพื่อต้องการให้เกิดความเสมอภาคในความหลากหลายทางเพศ

ในร่าง พ

...ที่ยกร่างขึ้นมานั้นประกอบไปด้วย

มาตรา

1...นี้เรียกว่า "...คำนำหน้านามบุคคล พ.. ...."

มาตรา

2
...นี้ให้ใช้บังคับนับแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา

มาตรา

3 ชายที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไปให้ใช้คำนำหน้านามว่า "นาย"

มาตรา

4
หญิงที่มีอาย 15 ปีขึ้นไป และยังไม่ได้สมรส ให้ใช้คำนำหน้านามว่า "นางสาว"

มาตรา

5
หญิงที่จดทะเบียนสมรสแล้ว จะใช้คำนำหน้านามว่า "นาง" หรือ "นางสาว" ได้ตามความสมัครใจ

มาตรา

6 หญิงที่จดทะเบียนสมรสแล้ว และเปลี่ยนคำนำหน้านามภายหลังการสมรสเป็น "นาง" เมื่อจดทะเบียนหย่า จะใช้คำนำหน้านามว่า "นาง" หรือ "นางสาว" ได้ตามความสมัครใจ

มาตรา

7 ชายที่ผ่าตัดแปลงเพศเป็นเพศหญิง โดยผ่านการรับรองจากแพทย์ และมีอายุ 15 ปีขึ้นไปจะใช้คำนำหน้านามว่า "นางสาว" ก็ได้

มาตรา

8 หญิงที่ผ่าตัดแปลงเพศเป็นเพศชาย โดยผ่านการรับรองจากแพทย์ และมีอายุ 15 ปี ขึ้นไปจะใช้คำนำหน้านามว่า "นาย" ก็ได้

มาตรา

9 กฎหมาย กฎ ระเบียบใด ที่ขัดแย้งกับ พ...นี้ให้ปฏิบัติ พ...นี้

มาตรา

10 ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข เป็นผู้รักษาการตาม พระราชบัญญัตินี้

กล่าวโดยย่อในใจความสำคัญของร่าง พ

...นี้ก็คือให้สิทธิกับชายที่ผ่าตัดแปลงเพศเป็นหญิงแล้ว และหญิงที่ผ่าตัดแปลงเพศเป็นชายแล้ว สามารถใช้คำนำหน้านามว่า "นางสาว" หรือ "นาย" ได้แต่มีเงื่อนไขว่าต้องผ่านการรับรองจากคณะกรรมการทางการแพทย์และมีอายุ 15 ปีขึ้นไป โดยให้เหตุผลประกอบว่าคนที่แปลงเพศแล้ว ถ้าคำนำหน้านามเป็นอีกเพศจะถูกดูแคลน หางานทำก็ถูกปฏิเสธ เพราะคำนำหน้านามไม่ตรงกับสภาพที่เป็นอยู่จริง บางประเทศถึงกับไม่อนุญาตให้เข้าประเทศด้วยซ้ำ

แต่ในบางประเทศเช่น

อังกฤษ รัฐให้สิทธิประชาชนเปลี่ยนคำนำหน้านามได้โดยไม่ต้องผ่าตัด หากแพทย์วินิจฉัยแล้วว่าบุคคลนี้เป็นผู้ที่มีความผิดปกติทางอัตลักษณ์ของเพศภาวะ (Gender Identity Disorder) และใช้ชีวิตในเพศที่ตนเองต้องการอยู่แล้ว สามารถเปลี่ยน คำนำหน้านามรวมถึงเอกสารทางการต่าง ตามเพศภาวะของตนได้ โดยไม่ต้องผ่าตัดแปลงเพศ จึงได้มีการผลักดันจากเครือข่ายความหลากหลายทางเพศ โดยรวบรวมรายชื่อประมาณ 3,000 กว่ารายชื่อเสนอต่อ สนช. เพื่อสนับสนุนร่างกฎหมายดังกล่าว และขอให้ครอบคลุมไปถึงผู้ที่ยังไม่แปลงเพศให้เลือกใช้คำนำหน้านามได้อีกด้วย

ผมเชื่อว่า ร่าง พ

...ฉบับนี้คงมีการถกเถียงกันในวงกว้าง นอกเหนือจากการอภิปรายใน สนช.เพราะคงไม่เพียงแต่ประเด็นของคนที่ผ่าตัดแปลงเพศหรือไม่ได้ผ่าตัดแปลงเพศเท่านั้น คงรวมไปถึงถ้อยคำที่ใช้นำหน้าชื่อจากเดิมที่มีเฉพาะ "นาย" " นาง" "นางสาว" "เด็กชาย"และ "เด็กหญิง" เท่านั้น

ในต่างประเทศปัจจุบันสตรีทั้งที่แต่งงานแล้วและยังไม่แต่งงานนิยมใช้คำนำหน้านามว่า

Ms. ซึ่งหมายความรวมทั้ง Mrs. และ Miss จึงเป็นประเด็นว่า แล้วของไทยเราคำนำหน้านามเพศหญิงที่อายุตั้งแต่ 15 ปีขึ้นไปก็น่าจะใช้คำเดียวเหมือนเพศชายที่อายุตั้งแต่ 15 ปีขึ้นไปที่ใช้คำว่า "นาย" แทนที่จะใช้ "นาง หรือ นางสาว" ก็ใช้เสียคำเดียวจะดีกว่าไหม

ซึ่งอาจจะเป็น

"นาง" หรือ "นางสาว" คำใดคำหนึ่ง แต่ก็คงกระอักกระอ่วนน่าดูหากสตรีที่ยังไม่แต่งงานแต่ใช้คำว่า "นาง" หรือ แต่งงานแล้วยังใช้ "นางสาว" อยู่ หรืออาจจะใช้คำอื่นแทนไปเลย เช่น ใช้คำนำหน้านามเพศหญิงว่า "หญิง" คู่กับคำหน้านามเพศชายว่า"ชาย" หรือจะกลับไปใช้ "อำแดง"กับเพศหญิงคู่กับ"นาย"กับเพศ ชายเหมือนเดิมในอดีตก็คงจะเก๋ดีพิลึก

ส่วนในร่าง พ

...มาตรา 6 ที่ให้หญิงที่จดทะเบียนสมรสแล้ว และเปลี่ยนคำนำหน้าชื่อภายหลังการสมรสเป็น "นาง" เมื่อจดทะเบียนหย่า จะใช้คำนำหน้านามว่า "นาง" หรือ "นางสาว" ก็ได้ตามความสมัครใจนั้น คงเกิดผลประหลาดที่"นาง"กลับกลายเป็น "นางสาว" ด้วยเหตุทางนิตินัยแต่ในทางพฤตินัยนั้นเป็น"นาง"โดยสภาพ ซึ่งก็คงรวมไปถึง มาตรา 5 ที่ให้หญิงที่จดทะเบียนสมรสแล้วจะใช้คำนำหน้านามว่า "นาง" หรือ "นางสาว" ก็ได้เช่นกัน

ในกรณีตามมาตรา

7 และมาตรา 8 ของร่าง พ...นี้ ที่เกี่ยวกับชายหรือหญิงที่ผ่าตัดแปลงเพศคงมีการถกถียงกันมากอีกเช่นกัน หลายคนอาจจะยังทำใจไม่ได้ ผมจึงขอเสนอว่า หากไม่เหลือคำนำหน้านามของผู้ที่อายุตั้งแต่ 15 ปีขึ้นไป เป็นเพียง 2 คำเท่านั้น โดยเหลือเพียงเฉพาะ "นาย" กับ "นาง" "นางสาว"หรือ "อำแดง" หรือเป็น"ชาย""กับ "หญิง" เท่านั้น

ไม่เช่นนั้นก็อาจจะใช้คำนำหน้านามใหม่ไปเลย เช่น

"นางชาย" หรือ "นายสาว" เพื่อให้จำเพาะเจาะจงว่าเป็นการได้เพศใหม่ มิใช่ได้มาโดยกำเนิด ก็น่าจะดีกว่าไหมครับ

 

 

 

--------------------------------------------------------------


หมายเหตุ

1) ข้อความในวรรคที่ 1 -3 ได้คงรูปตัวสะกดแบบเดิมไว้

2) เผยแพร่ครั้งแรกในกรุงเทพธุรกิจฉบับประจำวันพุธที่ 10..50

ข่าวรอบวัน

สนับสนุนประชาไท 1,000 บาท รับร่มตาใส + เสื้อโปโล

ประชาไท

ร่วมบริจาค สนับสนุนการทำงานของ 'ประชาไท' ร่วมสร้างและรักษาสื่อเสรี Prachatai.com (ไม่มีขั้นต่ำ)

โอนเงิน บัญชีกรุงไทย 091-0-10432-8 "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน FCEM"

โอนเงิน PayPal / บัตรเครดิต https://PayPal.me/Prachatai (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)

ติดตามประชาไทอัพเดท ได้ที่:
เฟซบุ๊ก https://fb.me/prachatai
ทวิตเตอร์ https://twitter.com/prachatai
LINE ไอดี = @prachatai

พื้นที่ประชาสัมพันธ์