จาตุรนต์ ฉายแสง: พลังประชาธิปไตยกับการเลือกตั้ง

ประชาไททำหน้าที่เป็นเวที เนื้อหาและท่าที ความคิดเห็นของผู้เขียน อาจไม่จำเป็นต้องเหมือนกองบรรณาธิการ

 

“ในหลายเดือนมานี้เห็นได้ชัดว่ามีความพยายามที่จะขัดขวางไม่ให้มีการเลือกตั้งเกิดขึ้น ทั้งโดยการเรียกร้องให้มีการรัฐประหาร ซึ่งก็มีการเตรียมการทำรัฐประหารอย่างเอาจริงเอาจังเกิดขึ้นจริงๆ และยังมีการเรียกร้องให้มีการใช้รัฐธรรมนูญมาตรา 7 อยู่จนทุกวันนี้ แม้เมื่อเร็วๆ นี้ผู้นำเหล่าทัพจะได้ออกมายืนยันว่าจะไม่ทำรัฐประหาร แต่ก็ไม่มีหลักประกันว่าเมื่อสถานการณ์ทางการเมืองพัฒนาต่อไปจะไม่มีการรัฐประหารเกิดขึ้น การอ้างเหตุต่างๆ นานาดังที่เกิดขึ้นในอดีตก็ยังอาจเกิดขึ้นได้เสมอ จึงจำเป็นต้องมีการอธิบายให้เป็นที่เข้าใจว่า ไม่ว่าจะเกิดอะไรที่ร้ายแรงเพียงใดก็ตามย่อมไม่มีความชอบธรรมสำหรับการรัฐประหาร เพราะการรัฐประหารย่อมมีแต่ทำให้บ้านเมืองเลวร้ายกว่าที่เป็นอยู่เสมอ…”

สิ่งที่ควรเสนอต่อฝ่ายต่างๆ ในสังคมไทย

เมื่อไม่นานมานี้ ผมได้เขียนบทความเรื่อง “การเลือกตั้งยังมีความหมายอะไร” เผยแพร่ในเว็บไซท์ต่างๆ ซึ่งขณะนี้ก็ยังหาอ่านได้ในบล็อกของผม ในบทความนั้นได้ให้ความเห็นไว้ว่าแม้การเลือกตั้งที่กำลังจะมีขึ้นอาจไม่มีความหมายอย่างการเลือกตั้งในอารยประเทศทั่วไปเพราะเป็นการเลือกตั้งภายใต้กติกาที่ไม่เป็นประชาธิปไตยและไม่เป็นธรรม แต่ผู้ที่ต้องการให้บ้านเมืองพัฒนาไปในทางที่ดีขึ้นก็ไม่สามารถละเลยหรือมองข้ามการเลือกตั้งครั้งนี้ไปได้ หากแต่ควรหาทางช่วยกันทำให้การเลือกตั้งครั้งนี้เป็นประโยชน์ต่อบ้านเมืองให้มากที่สุด ซึ่งผมก็ได้เสนอไปบ้างแล้วว่าควรจะทำอะไรกันบ้าง

มาวันนี้ผมขอเสนอให้ชัดเจนมากขึ้นว่าสิ่งที่ควรทำนั้นน่าจะมีอะไรบ้าง ข้อเสนอนี้เป็นข้อเสนอต่อทั้งผู้สนใจปัญหาบ้านเมืองเป็นการทั่วไปและโดยเฉพาะองค์กรหรือกลุ่มพลังประชาธิปไตยทั้งหลายที่ต้องการสร้างประชาธิปไตยให้เกิดขึ้นในบ้านเมืองนี้ ข้อเสนอเหล่านี้เกิดจากการมองพัฒนาการของสถานการณ์ทางการเมืองในระยะหลังๆ มาจนถึงปัจจุบัน

ในหลายเดือนมานี้เห็นได้ชัดว่ามีความพยายามที่จะขัดขวางไม่ให้มีการเลือกตั้งเกิดขึ้นทั้งโดยการเรียกร้องให้มีการรัฐประหาร ซึ่งก็มีการเตรียมการทำรัฐประหารอย่างเอาจริงเอาจังเกิดขึ้นจริงๆและยังมีการเรียกร้องให้มีการใช้รัฐธรรมนูญมาตรา 7 อยู่จนทุกวันนี้ แม้เมื่อเร็วๆนี้ผู้นำเหล่าทัพจะได้ออกมายืนยันว่าจะไม่ทำรัฐประหารแต่ก็ไม่มีหลักประกันว่าเมื่อสถานการณ์ทางการเมืองพัฒนาต่อไป จะไม่มีการรัฐประหารเกิดขึ้น การอ้างเหตุต่างๆนานาดังที่เกิดขึ้นในอดีตก็ยังอาจเกิดขึ้นได้เสมอ จึงจำเป็นต้องมีการอธิบายให้เป็นที่เข้าใจว่า ไม่ว่าจะเกิดอะไรที่ร้ายแรงเพียงใดก็ตามย่อมไม่มีความชอบธรรมสำหรับการรัฐประหารเพราะการรัฐประหารย่อมมีแต่ทำให้บ้านเมืองเลวร้ายกว่าที่เป็นอยู่เสมอ

การเลือกตั้งครั้งนี้ถูกเชื่อมโยงเข้ากับความขัดแย้งที่รุนแรงของสังคม มีการแบ่งขั้วแบ่งข้างกันอย่างหนักจนทำให้เป็นการเลือกตั้งที่มีเดิมพันสูงมาก ในขณะที่กรรมการไม่เป็นกลางและกลไกของรัฐก็อาจถูกใช้หรือไม่ก็เต็มใจเสียเองที่จะเป็นเครื่องมือให้กับผู้มีอำนาจ ขณะที่ก็เป็นที่ที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่ามีการทุจริตคอรัปชั่นกันอย่างเอิกเกริกเพื่อความพร้อมในการเลือกตั้ง การรณรงค์ป้องกันการทุจริตในการเลือกตั้งอย่างจริงจังและมีประสิทธิภาพจึงมีความสำคัญจำเป็นอย่างยิ่ง

การเลือกตั้งเป็นโอกาสอันดีที่ประชาชนจะมีส่วนร่วมกำหนดนโยบายของพรรคการเมืองต่างๆ ด้วยการรวบรวมความเรียกร้องต้องการของตนและพัฒนาความคิดเหล่านั้นให้เป็นนโยบาย ตลอดจนผลักดันให้นโยบายเหล่านั้นกลายเป็นสัญญาประชาคมที่พรรคการเมืองจะต้องสร้าง พัฒนานโยบายขึ้น และเมื่อพรรคการเมืองได้รับการเลือกตั้งมาแล้วก็จะมีความชอบธรรมที่จะนำนโยบายเหล่านั้นไปปฏิบัติ

ข้อเสนอต่อพรรคการเมืองที่พูดถึงนี้นอกจากจะเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับการแก้ปัญหาหรือพัฒนาประเทศที่ต้องเสนอกันเป็นปรกติทั่วไปแล้ว สำหรับประเทศไทยในขณะนี้ ยังมีความจำเป็นที่จะต้องครอบคลุมถึงเรื่องที่เป็นผลประโยชน์ของประชาชนทั้งประเทศ ซึ่งก็คือทางออกจากวิกฤตทางการเมืองของประเทศ เช่น การแก้ไขรัฐธรรมนูญให้เป็นประชาธิปไตยและการปฏิรูประบบยุติธรรม ซึ่งน่าจะมีการคิดวิเคราะห์ สังเคราะห์มาอย่างเป็นระบบว่าจะแก้หรือปฏิรูปด้วยวิธีใด อย่างไร แล้วมานำเสนอเพื่อให้เป็นที่รับรู้และได้รับการสนับสนุนจากประชาชนอย่างกว้างขวางด้วย

ในเรื่องการแก้รัฐธรรมนูญให้เป็นประชาธิปไตยและให้เกิดความยุติธรรมนี้ ผมเคยเสนอความเห็นมาก่อนหน้านี้แล้วว่าทางออกควรเป็นการตั้ง สสร.ชุดใหม่ขึ้นมาเพื่อร่างรัฐธรรมนูญ โดยใช้รัฐธรรมนูญฉบับ 2540 เป็นหลัก ซึ่งควรจัดให้มีการทำประชามติเพื่อให้ประชาชนทั้งประเทศตัดสิน

รัฐธรรมนูญฉบับ 2540 และสภาพการทางการเมืองที่ผ่านมาได้ทำให้ประชาชนได้เรียนรู้และตระหนักถึงคุณค่าของระบบพรรคการเมือง การเลือกตั้ง และระบบรัฐสภาอย่างมาก จนกลายเป็นพื้นฐานสำคัญของพลังประชาธิปไตยในปัจจุบัน การเข้าร่วมในการเลือกตั้ง การสนับสนุนพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่งด้วยความนิยมในนโยบายและบุคคลากรของพรรคย่อมจะยิ่งเพิ่มพูนประสบการณ์และพัฒนาความรู้ความเข้าใจถึงประโยชน์ของการที่ประชาชนมีอำนาจในการกำหนดความเป็นไปของบ้านเมืองด้วยมือตนเองมากยิ่งขึ้น

การตัดสินของประชาชนทั่วประเทศในการเลือกตั้งครั้งที่ผ่านมาถูกหักล้างไปด้วยกลไกตามรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันที่ประกอบด้วยคนเพียงไม่กี่คนที่ไม่มีความยึดโยงใดๆ กับประชาชนเลย ระบบ กติกาและกลไกเหล่านี้ก็ยังอยู่ ทำให้มองกันว่าการเลือกตั้งครั้งนี้เหมือนหวยล็อค แต่การร่วมกันยืนยันว่า การกำหนดว่าใครควรเป็นผู้บริหารประเทศเป็นอำนาจของประชาชน ย่อมทำให้การใช้อำนาจที่ไม่เป็นธรรมไม่อาจเกิดขึ้นได้ง่ายๆ อีก และถ้าหากเกิดขึ้นอีก ประชาชนก็จะเห็นต้นตอของปัญหาความไม่เป็นประชาธิปไตยและไม่ยุติธรรมของประเทศชัดเจนยิ่งขึ้น

วิกฤตการเมืองของประเทศในขณะนี้เป็นปัญหายืดเยื้อที่ต้องใช้เวลาในการแก้ไขกันอีกนานทีเดียว การเลือกตั้งเป็นจุดผ่านจุดหนึ่งที่สามารถทำให้มีความหมายสำคัญได้ แต่ก็จะยังไม่สามารถแก้ปัญหาพื้นฐานของประเทศได้ในทันที ปัญหาจึงอยู่ที่ว่าจะทำให้การเลือกตั้งครั้งนี้เป็นผลดีต่อการสร้างและพัฒนาประชาธิปไตยในระยะยาวให้มากที่สุดได้อย่างไรนั่นเอง

จากสภาพการณ์ทางการเมืองดังกล่าวมานี้ เพื่อให้การเลือกตั้งครั้งนี้มีความหมายและเป็นประโยชน์มากที่สุด ผมจึงมีข้อเสนอให้ผู้ที่ต้องการเห็นบ้านเมืองพัฒนาไปในทางที่ดีขึ้นโดยเฉพาะองค์กรและบุคคลผู้ที่ต้องการประชาธิปไตยทั้งหลายช่วยกันพิจารณาดังต่อไปนี้

1. ควรส่งเสริมผลักดันให้การเลือกตั้งเกิดขึ้นให้ได้ ด้วยการแสดงความไม่เห็นด้วยกระทั่งคัดค้านต่อต้านความคิดความพยายามที่จะไม่ให้มีการเลือกตั้งไม่ว่าจะโดยการทำรัฐประหารหรือการบิดเบือนตีความกฎหมายอย่างเช่นการอ้างรัฐธรรมนูญ มาตรา 7 ก็ตาม

2. รณรงค์ส่งเสริมให้การเลือกตั้งเป็นไปด้วยความสุจริตเที่ยงธรรม ช่วยกันป้องกันไม่ให้เกิดการทุจริตในการเลือกตั้งไม่ว่าจะเกิดจากการใช้อำนาจรัฐหรือการซื้อสิทธิขายเสียง

3. เสนอข้อเรียกร้องต่อพรรคการเมืองต่างๆ เพื่อให้พรรคการเมืองจัดทำนโยบายในการแก้ปัญหาของประเทศที่รวมถึงทางออกของวิกฤต การแก้ไขกฎกติกาให้เป็นประชาธิปไตยและเป็นธรรม แล้วนำเสนอนโยบายนั้นต่อสาธารณชน เพื่อให้ประชาชนทั้งประเทศได้ร่วมกันตัดสินว่าจะให้ใครเป็นรัฐบาลบริหารประเทศรวมทั้งจะแก้ปัญหาต่างๆของประเทศกันอย่างไร

4. สนับสนุนพรรคการเมืองที่มีนโยบายและบุคคลากรที่สามารถแก้ปัญหาของประเทศทั้งทางเศรษฐกิจ สังคมและการเมือง

5. ส่งเสริมให้ทุกฝ่ายยอมรับการตัดสินของประชาชน ยอมรับผลการเลือกตั้งที่สุจริตเที่ยงธรรม ให้มีการจัดตั้งรัฐบาลตามวิถีทางในระบบรัฐสภาโดยปราศจากการก้าวก่ายแทรกแซงทั้งจากอำนาจอื่นใด และเปิดโอกาสให้รัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งได้บริหารประเทศไปตามนโยบายที่ได้แถลงไว้ ภายใต้การตรวจสอบของประชาชน

6. รณรงค์ต่อเนื่องทั้งก่อนและหลังการเลือกตั้งเพื่อให้มีการแก้ปัญหาวิกฤตทางการเมืองของประเทศอันได้แก่ความไม่เป็นประชาธิปไตยและความไม่ยุติธรรม

ข้อเสนอดังกล่าวนี้เป็นข้อเสนอสำหรับการหาทางออกจากวิกฤตของสังคมไทยทั้งในปัจจุบันและต่อเนื่องต่อไปในระยะยาว ในขณะที่เหตุการณ์ทางการเมืองกำลังชุลมุนกันอยู่นี้ หากจะมาช่วยกันคิดตั้งหลักกันด้วยความมีสติ การทำให้บ้านเมืองเป็นประชาธิปไตยก็คงจะเป็นไปได้มากขึ้น สำหรับสภาพเหตุการณ์ที่กำลังชุลมุนกันอยู่ในขณะนี้นั้น คงต้องขอแสดงความเห็นในโอกาสต่อไป

 

.................
หมายเหตุ 
นายจาตุรนต์ ฉายแสง เขียนบทความลงในบล็อก  http://chaturon.posterous.com/50291517

 

 
 

 

เท่าไรก็ได้ การสนับสนุนจากคุณ คือการร่วมสร้างและรักษาสื่อเสรี ‘ประชาไท’ ... ร่วมสนับสนุนเรา
โอนเงิน พร้อมเพย์ PromptPay "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน" 0993000060423
โอนเงิน PayPal คลิกที่นี่ https://paypal.me/prachatai (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)
ติดตามประชาไทอัพเดท ได้ที่:
เฟซบุ๊ก https://fb.me/prachatai
ทวิตเตอร์ https://twitter.com/prachatai
LINE ไอดี = @prachatai

แสดงความคิดเห็น

พื้นที่ประชาสัมพันธ์