ทามาดะ โยชิฟูมิ: อนาคตญี่ปุ่นหลังเลือกตั้งและรัฐบาลชินโซะ อาเบะ

เมื่อวันที่ 20 ธันวาคมที่ผ่านมา ศาสตราจารย์ ทามาดะ โยชิฟูมิ แห่งมหาวิทยาลัยเกียวโต มาบรรยายหัวข้อ "อนาคตญี่ปุ่นกับผลการเลือกตั้งครั้งใหม่" โดยวงเสวนานี้จัดที่คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดย นิสิตวิชาการเมืองการปกครองญี่ปุ่น

นายชินโซะ อาเบะ อดีตนายกรัฐมนตรี 1 สมัย และว่าที่นายกรัฐมนตรีจากพรรค LDP (ที่มา: วิกิพีเดีย)

นายโยชิฮิโกะ โนดะ อดีตนายกรัฐมนตรีจากพรรค DJP (ที่มา: วิกิพีเดีย)

ทั้งนี้ญี่ปุ่นเพิ่งจัดการเลือกตั้งทั่วไปเมื่อ 16 ธันวาคมที่ผ่านมา โดยพรรคเสรีประชาธิปไตยหรือ LDP ชนะการเลือกตั้งได้ ส.ส. 294 ที่นั่ง จากทั้งหมด 480 ที่นั่ง ทำให้ได้เป็นรัฐบาล ขณะที่พรรครัฐบาลเดิมคือพรรคประชาธิปไตยญี่ปุ่น หรือ DJP ได้ ส.ส.เพียง 57 ที่นั่ง จากที่เคยได้ 230 ที่นั่ง ในการเลือกตั้งเมื่อปี 2009

โดยว่าที่นายกรัฐมนตรีจากพรรค LDP ก็คือนายชินโซะ อาเบะ (Shinzo Abe) ซึ่งเคยเป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 57 ของญี่ปุ่นต่อจากนายจุนอิชิโร่ โคอิซูมิ แต่ดำรงตำแหน่งได้เพียง 1 ปี ระหว่างปี 2549-2550 ก็ขอลาออกเพราะมีปัญหาเรื่องคะแนนนิยมและสุขภาพ

อาจารย์ทามาดะ กล่าวถึงสาเหตุที่ทำให้พรรครัฐบาลคือพรรค DPJ ไม่สามารถชนะการเลือกตั้งได้ก็คือ เศรษฐกิจญี่ปุ่นไม่ดีขึ้น นโยบายที่เคยหาเสียงว่าไว้ก็ไม่สามารถดำเนินได้ นอกจากนี้ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศแย่ลง โดยรัฐบาลพรรค DPJ มีปัญหากับสหรัฐอเมริกา จีน และเกาหลีใต้ นอกจากนี้มีเหตุแผ่นดินไหวและอุบัติเหตุที่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ทำให้ถูกวิจารณ์ และสังคมญี่ปุ่นมีคนสูงอายุมากขึ้น คนในวัยทำงานน้อยลง โดยปัญหานี้เป็นปัญหาใหญ่ ยังไม่มีทางออก ขณะที่เมื่อรัฐบาลยังไม่มีสตางค์ ก็ตัดสินใจว่าจะขึ้นภาษีมูลค่าเพิ่มจากเดิมเป็นร้อยละ 5 จะขึ้นเป็นร้อยละ 7 และร้อยละ 10 ดังนั้นเมื่อไม่มีผลงานอะไร พอขึ้นภาษีก็ทำให้ประชาชนไม่ชอบ

นอกจากนี้เมื่อประชาชนไม่นิยมพรรค DPJ แล้ว ส.ส.ที่มีฐานะไม่มั่นคงในพรรค ก็ขอลาออกจากพรรค ไปอยู่พรรคใหม่ ทำให้มีหลายพรรคมากขึ้น เมื่อถึงเวลาที่มีการเลือกตั้ง ที่สุดท้ายประชาชนตัดสินใจเลือก LDP ไม่ใช่เพราะชอบ LDP แต่ว่ายังดีกว่าพรรค DPJ และไม่มีทางเลือก ดังนั้นเมื่อต้องเลือกพรรคหนึ่งก็เลยต้องเลือก LDP ทำให้พรรค LDP ชนะอย่างมาก

ทั้งนี้การคลังรัฐบาล การเลือกตั้งรอบนี้มีคนออกมาเลือกตั้งน้อยมากคือประมาณร้อยละ 59 โดยมีสี่เรื่องที่สำคัญที่เป็นตัวแปรสำคัญของการเลือกตั้งได้แก่ นโยบายการคลังรัฐบาล นโยบายประกันสังคมที่ต้องการงบประมาณมาก เศรษฐกิจไม่พัฒนา ราคาสินค้าโดยเฉพาะอสังหาริมทรัพย์ตกต่ำมาหลายปี ประเด็นเรื่องจะหยุดการใช้นิวเคลียร์เพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าหรือไม่ รวมทั้งเรื่องการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อเพิ่มอำนาจให้กองกำลังป้องกันตนเอง

ตอนหนึ่งอาจารย์ทามาดะกล่าวด้วยว่า ความท้าทายต่อไปของญี่ปุ่นก็คือสังคมคนชรา ที่ประชากรวัยทำงานมีแนวโน้มว่าจะน้อยกว่าประชากรที่อายุมากกว่า 65 ปี ซึ่งต่อไปในอนาคตรัฐบาลจะต้องเพิ่มภาระด้านการรักษาพยาบาลให้กับผู้สูงอายุ และรัฐบาลมีทางเลือกไม่กี่อย่าง คือจะขึ้นภาษีหรือจะลดภาระการดูแลคนชรา

นอกจากนี้แนวโน้มหลังการเลือกตั้ง อาจจะต้องจับตานโยบายด้านความมั่นคงของรัฐบาลชินโซะ อาเบะ ซึ่งแน่ชัดว่าจะไม่มีการย้ายฐานทัพสหรัฐอเมริกาซึ่งมีกำลังพล 50,000 นาย ออกจากโอกินาว่า ก่อนหน้านี้มีความเห็นของคนที่เกาะโอกินาว่าต้องการให้ย้ายฐานทัพของสหรัฐอเมริกาออกจากเกาะ แต่สหรัฐอเมริกาก็ไม่ยอม โดยฐานทัพของทหารสหรัฐบริเวณดังกล่าวเป็นจุดที่ดูแลความมั่นคงบริเวณคาบสมุทรเกาหลี และจีน

ต่อประเด็นที่ว่ารัฐบาลของชินโซะ อาเบะจะไปในทิศทางไหนนั้น ตอนท้ายของการเสวนา อาจารย์ทามาดะให้ข้อสังเกตว่าถ้าเขาถูกกดดันมากๆ สงสัยจะลาออก หรือลาออกโดยให้เหตุผลว่าป่วย จะแก้ปัญหาเศรษฐกิจได้หรือไม่ ถ้าแก้ได้ก็ดีมาก แต่ไม่แน่ใจว่าจะแก้ได้แค่ไหน โดยปัจจุบันธนาคารแห่งชาติญี่ปุ่นก็บอกให้รัฐบาลเปลี่ยนแปลงเรื่องนโยบายดอกเบี้ย เมื่อกู้เงินมาก หนี้สินมาก สุดท้ายจะจบอย่างไรไม่แน่ใจ 

นอกจากนี้ชินโซะ อาเบะ ก็ให้ความสนใจเรื่องทหาร เคยบอกว่าจะแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อเปลี่ยน "กองกำลังป้องกันตนเอง" ของญี่ปุ่นเป็น "กองทัพแห่งชาติ" นอกจากนี้มีแนวโน้มว่ารัฐบาลใหม่จะมีปัญหากับจีน เกาหลี และจะเน้นความสัมพันธ์กับสหรัฐอเมริกามากขึ้น เป็นลูกน้องที่ดี คือตอนนี้ก็ดีแล้ว ต่อไปก็ดีขึ้นอีก ทำอะไรก็ตามคำสั่งสหรัฐอเมริกามากขึ้น

ที่น่าจับตาอีกก็คือปีหน้า จะมีการเลือกตั้งวุฒิสภาญี่ปุ่น ต้องดูว่าพรรค LDP จะได้ที่นั่งแค่ไหน แต่ที่ผ่านมาในญี่ปุ่น พรรคที่แพ้การเลือกตั้ง ส.ส. จะชนะการเลือกตั้ง ส.ว. เพราะคนญี่ปุ่นไม่นิยมเลือกพรรคการเมืองเดียวทั้งสองสภา

ร่วมบริจาค สนับสนุนการทำงานของ 'ประชาไท' ร่วมสร้างและรักษาสื่อเสรี Prachatai.com (ไม่มีขั้นต่ำ)

โอนเงิน บัญชีกรุงไทย 091-0-10432-8 "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน FCEM"

โอนเงิน PayPal / บัตรเครดิต https://PayPal.me/Prachatai (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)

ติดตามประชาไทอัพเดท ได้ที่:
เฟซบุ๊ก https://fb.me/prachatai
ทวิตเตอร์ https://twitter.com/prachatai
LINE ไอดี = @prachatai

แสดงความคิดเห็น

พื้นที่ประชาสัมพันธ์