เมื่อก่อนเปลี่ยนแปลง : ประเทศนี้พร้อมจะปกครองแบบมีผู้แทนหรือยัง? ร.7 ทรงตอบว่า ไม่

เปิดถาม-ตอบ (อีกครั้ง) เมื่อ ร.7 ทรงถามความถึง ฟรานซิส บี. แซร์ ก่อนคณะราษฏรเปลี่ยนแปลงการปกครอง ว่า ประเทศนี้พร้อมแล้วหรือยังที่จะมีการปกครองแบบมีผู้แทน? พร้อมทรงแสดงความเห็นส่วนตัวโดยย้ำอย่างหนักแน่นว่า 'ไม่'

ภาพคณะราษฎร

24 มิ.ย. 2560 เนื่องในวาระครบรอบ 85 ปี การเปลี่ยนแปลงการปกครองที่นำโดยคณะราษฎร เป็นที่ทราบกันว่าหลายวาระก่อนหน้านี้ แม้กระทั่งล่าสุดที่มีการถอนหมดคณะราษฎรออกไป ตั้งแต่ต้นเดือน เม.ย.ที่ผ่านมา จนขณะนี้ก็ไม่มีใครให้คำถามได้ว่าหายไปไหน นอกจากกระแสการวิพากษ์วิจารณ์ประเด็นหมุดคณะราษฎรแล้ว ยังรวมไปถึงประเด็นในสิ่งที่คณะราษฎรลงมือทำคือเปลี่ยนแปลงการปกครองด้วย ว่า 'ชิงสุกก่อนห้าม' บ้าง หรือ ' รัชกาลที่ 7 ทรงเตรียมการมอบประชาธิปไตยให้ประชาชนอยู่แล้ว' บ้าง

นอกจากตัว ร่างรัฐธรรมนูญที่ร่างในสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์ที่ไม่เคยมีการประกาศใช้ ฉบับแรกเป็นของพระยากัลยาณไมตรี “ฟรานซิส บี. แซร์” มี 12 มาตรา ให้อำนาจอธิปไตยเป็นของพระมหากษัตริย์ มีพระราชอำนาจแต่งตั้งนายกรัฐมนตรี อภิรัฐมนตรี และองคมนตรีสภา อำนาจสูงสุดทางนิติบัญญัติเป็นของพระมหากษัตริย์ ส่วนอีกฉบับเป็นร่างของพระยาศรีวิสารวาจา พระมหากษัตริย์แต่งตั้งนายกรัฐมนตรี สภานิติบัญญัติเลือกตั้งครึ่งหนึ่ง และแต่งตั้งโดยพระมหากษัตริย์ไม่เกินครึ่งหนึ่ง (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมใน : อ่านร่างรัฐธรรมนูญสมัยรัชกาลที่ 7 “ฉบับพระยากัลยาณไมตรี” และ “ฉบับพระยาศรีวิสารวาจา”) ที่อาจโต้แย้งประเด็นที่ว่า คณะราษฎร 'ชิงสุกก่อนห้าม' บ้าง หรือ 'ร.7 ทรงเตรียมการมอบประชาธิปไตยให้ประชาชนอยู่แล้ว' แล้วนั้น

ยังมีกรณีที่ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ได้มี พระราชหัตถเลขาในหัวข้อ “Problem of Siam” เมื่อวันที่ 23 ก.ค.2469 ทรงถามความถึงพระยากัลยาณไมตรี ดร. ฟรานซิส บี. แซร์โดยทรงบันทึกเป็นภาษาอังกฤษ ซึ่งมีประเด็นคำถามว่าด้วยการปกครองระบอบประชาธิปไตยอยู่หลายข้อโดยเฉพาะในข้อ 3 ทรงตั้งคำถามว่า “ประเทศนี้ควรจะมีการปกครองระบบรัฐสภาในวันหนึ่งหรือไม่ และการปกครองระบบรัฐสภาของพวกแองโกลแซกซอนเหมาะสมกับคนตะวันออกหรือไม่”(Must this country have a Parliamentary system one day, and is really the Anglo-Saxon type of Parliamentary Government suitable to an Eastern People?) 

และข้อ 4 ทรงตั้งคำถามว่า “ประเทศนี้พร้อมแล้วหรือยังที่จะมีการปกครองแบบมีผู้แทน” (Is this country ready to have some sort of representative Government?)

โดยในคำถามดังกล่าว รัชกาลที่ 7 ทรงเขียนต่อท้ายคำถามไว้ด้วยว่า “ข้าพเจ้าเองยังมีข้อสงสัยในคำถามที่ 3 แต่สำหรับคำถามที่ 4 ตามความเห็นส่วนตัวของข้าพเจ้าแล้ว ขอย้ำอย่างหนักแน่นว่า ไม่” ("I personally have my doubts as to the 3rd question, As to the 4th question, my personal opinion is an emphatic NO.")

เอกสารเพิ่มเติม : 

- Message to Francis B. Sayre of July 23, 1926 by Rama VII of Siam https://en.wikisource.org/wiki/Message_to_Francis_B._Sayre_of_July_23,_1926/Problem_of_Siam
- บทบรรณาธิการ  ชื่อ บทสนทนาอันไม่รู้จบ ในวารสาร ฟ้าเดียวกัน ปีที่ 6 ฉบับที่ 1 คว่ำปฏิวัติ-โค่นคณะราษฎร http://www.sameskybooks.net/journal-store/06-1/