หมายเหตุประเพทไทย #174 ยุคเปลี่ยนผ่าน "ความโป๊" ในสังคมไทย

10 ก.ย. 2560 - หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ชานันท์ ยอดหงษ์ พูดคุยกับ อาชญาสิทธิ์ ศรีสุวรรณ ผู้เขียนวิทยานิพนธ์หัวข้อ “บุรุษบันเทิง: สื่อบันเทิงกามารมณ์ในสังคมไทยทศวรรษ 2450-2500” ซึ่งเป็นวิทยานิพนธ์ปริญญาโท สาขาวิชาประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

โดยอาชญาสิทธิ์เล่าถึงช่วงเปลี่ยนผ่านและนิยามของคำว่า “โป๊” ซึ่งแต่เดิมในสมัยอยุธยาและรัตนโกสินทร์การเปลือยอกไม่ใช่เรื่องที่ทำให้คนรู้สึกทางกามารมณ์ นอกจากนี้ยังมีวรรณกรรมแบบ “สรรพลี้หวน” ที่ประพันธ์โดยใช้คำผวน กระทั่งในสมัยรัชกาลที่ 5 ที่เริ่มรับแนวคิดแบบวิกตอเรียนเข้ามา จึงเริ่มมีกฎห้ามคนเปลือยกาย มีการกฎหมายลักษณะอาญา เมื่อ พ.ศ. 2451 โดยในมาตรา 240 ห้ามการจำหน่ายภาพลามกอนาจาร

ขณะเดียวกันเมื่อมีวิกตอเรียน “บนดิน” ก็มีสิ่งที่เรียกว่าวิกตอเรียน “ใต้ดิน” โดย “ครูเหลี่ยม” หรือ “หลวงวิลาศปริวรรต” นักเรียนทุนเรียนวิชาครูรุ่นแรกจากอังกฤษ ก็เป็นคนแรกๆ ที่นำเรื่องโป๊มาสู่เมืองไทยทั้งวรรณกรรมและการถ่ายภาพนู้ด กระทั่งมาถึงยุคหนังสือโป๊แบบ “วรรณกรรมพิมพ์ดีด ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 และยุคหลังจากนั้นก็คือ “สมุดปกขาว” ที่เริ่มได้รับอิทธิพลแบบอเมริกัน ขณะที่ในแวดวงนักเขียนเริ่มมีนักเขียนแนวอีโรติกมากขึ้นเช่น อ.อุดากร, เลียว ศรีเสวก หรืออรวรรณ ฯลฯ

ติดตามรายการหมายเหตุประเพทไทยย้อนหลังที่ https://www.facebook.com/maihetpraphetthai
หรือลงทะเบียนรับชมที่ https://youtube.com/prachatai