เหลียวมองธงรุ้งในเวียดนาม

ขณะที่ประเด็นสิทธิการก่อตั้งครอบครัวของ LGBT ในไทยยังคงถกเถียงเรื่อง พ.ร.บ.คู่ชีวิต ในฝั่งเวียดนามเริ่มเห็นภาพการยอมรับความหลากหลายทางเพศในสังคมที่เพิ่มมากขึ้น หลังในรายการเรียลลิตีโชว์พิชิตใจชายหนุ่ม สองผู้เข้าแข่งขันหญิงกลับเปิดเผยว่าพวกเขาเลือกเป็นคู่รักกัน เรื่องนี้สร้างทั้งเสียงตอบรับและข้อถกเถียงในเวียดนาม

16 พ.ย. 2561 สำนักข่าวบีบีซีภาษาเวียดนามเมื่อ 11 พ.ย. ได้เผยแพร่ข่าวว่าด้วยสถานการณ์ LGBT ในสังคมเวียดนามยุคปัจจุบัน โดยเป็นการจุดประเด็นต่อยอดจากเหตุการณ์ก่อนหน้านั้นในช่วงเดือนกันยายนที่ผ่านมา จากรายการ The Bachlor Vietnam ซึ่งเป็นรายการเรียลลิตีโชว์ที่ผู้เข้าแข่งขันมากมายเป็นผู้หญิง โดยรายการดังกล่าวจะให้ผู้เข้าแข่งขันแข่งกันพิชิตใจชายหนุ่ม
อย่างไรก็ตาม ก็เกิดเหตุการณ์ที่สำหรับชาวเวียดนามแล้ว พวกเขาจำนวนไม่น้อยรู้สึกตกตะลึงต่อเหตุการณ์นี้ คือการที่ผู้เข้าแข่งขันหญิงสองคนซึ่งถูกรายการและผู้ชมว่าจะต้องแข่งขันกันพิชิตใจชายหนุ่ม กลับเลือกที่จะเผยความรู้สึกและใช้ชีวิตร่วมกันในฐานะ “คู่รัก” เกิดเป็นกระแสความสนใจต่อประเด็น LGBT อีกครั้งในสังคมเวียดนาม

หญิงสาวชาวเวียดนามทั้งสองคนมีชื่อว่า เหวียนหว่างมิงญ์ทือ และ เหวียนหวูชุกญือ โดยชุกญือได้ให้สัมภาษณ์กับ BBC ในเรื่องของความรักของเธอว่า “รักก็คือรัก มันก็แค่นั้น ทำไมจะพูดออกมาไม่ได้”
ชุกญือและมิงญ์ทือได้พบกันในรายการ The Bachlor Vietnam หรือในชื่อเวียดนามคือ Anh chàng Độc thân แม้ว่าทั้งคู่เพิ่งจะได้พบกันในรายการนี้ แต่จากคำบอกเล่าของมิงญ์ทือ เธอได้อธิบายมุมมองและความรู้สึกต่อเรื่องนี้ว่า “มันแปลกมากเลยนะตอนนั้น อยู่ด้วยกันแค่ซักราวๆ 10 วัน แต่มันรู้สึกเหมือนกับว่าเคยอยู่กันมา ผูกพันกันมานานแล้ว” โดยจุดเปลี่ยนสำคัญที่ช็อกคนดูทั้งประเทศคือตอนที่มิงญ์ทือบอกว่าคนที่เธอรักคือชุกญือ เธอหันดอกกุหลาบไปทางคนที่เธอรักพร้อมพูดว่า “พี่ พี่กลับไปกันฉันนะ” 
แม้ว่ากระแสจากผู้ชมภายนอกประเทศจะเป็นเชิงบวก พวกเขาพากันแสดงความยินดีต่อคู่รักคู่นี้ อย่างไรก็ตาม เสียงภายในประเทศเวียดนามกลับต่างออกไป พวกเขาไม่ได้รู้สึกยินดีไปเสียทั้งหมด ผู้ชมบางรายแสดงความรู้สึกเห็นอกเห็นใจต่อความรักของคนทั้งสอง ในขณะที่หลายรายก็แสดงความคิดเห็นเชิงลบต่อเรื่องราวของคู่รักคู่นี้ จากข้อมูลที่ชุกญือบอกเล่า มีทั้งกลุ่มที่ไม่เห็นด้วย กลุ่มที่แสดงความเห็นอย่างหยาบคาย กลุ่มที่แสดงความเห็นคุกคามหรือแม้แต่กลุ่มที่ตั้งคำถามว่าความรักระหว่างคนทั้งสองอาจเป็นเพียงเรื่องที่กุขึ้น

อีกด้านหนึ่ง คนทั้งคู่ไม่ได้รู้สึกมีปัญหากับคำถามต่างๆ ที่สังคมภายในประเทศของพวกเธอส่งมอบให้ มิงญ์ทือมองว่าท้ายที่สุดทุกคนที่มาร่วมรายการต่างก็ไฝ่หา “ความรัก” เธอเชื่อว่าแม้เธอจะไม่ได้ใช้ชีวิตคู่กับชุกญือ แม้เธอจะได้รักกับคนอื่น แต่มันก็เป็นความรัก ทุกคนก็คงจะเห็นใจเธอ ส่วนทางด้านชุกญือก็ได้แสดงความเห็นว่า “ดิฉันต้องอธิบายไปแค่ไหน ถ้าพวกเขาไม่เชื่อ เขาก็ไม่เชื่อต่อไปอยู่ดี” เธอจึงบอกว่าเธอจะใช้เวลาเป็นเครื่องพิสูจน์ให้สังคมได้เห็น ด้านความเห็นของผู้ที่ทำงานในสถาบันวิจัยสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมอย่างเลทือว่า เวียดนามเป็นประเทศที่มีวัฒนธรรมเรียกร้องให้คนต้องอุทิศชีวิตเพื่อสังคมทั้งหมด ซึ่งบางครั้งมันก็ทำให้คนกลุ่มน้อยตกอยู่ในภาวะที่น่าเห็นใจ เพราะพวกเขาไม่ได้รับการยอมรับ ไม่ได้รับการกล่าวถึงหรือให้ความสำคัญ

สถานการณ์ด้าน LGBT ทั้งในไทยและในเวียดนาม แม้โดยภาพรวมจะมีดัชนีความคืบหน้าที่พอๆ กันแต่ก็มีทั้งจุดร่วมและข้อแตกต่าง ทั้งสองประเทศให้การยอมรับการรักเพศเดียวกัน แต่ยังคงมีปัญหาเรื่องการรับรองสิทธิในการก่อตั้งครอบครัว อย่างการรับรองการสมรส ซึ่งเกี่ยวเนื่องไปถึงเรื่องสิทธิทางแพ่งอย่างเรื่องทรัพย์สิน มรดก ทายาท การเจ็บป่วย ฯลฯ

อย่างไรก็ตาม ในแง่ของการปกป้องกลุ่มเพศทางเลือกให้พ้นจากการเลือกปฏิบัตินั้น กรณีของไทยเปรียบเทียบกับเวียดนามแล้วอาจจะมีการปกป้องมากกว่า แต่อย่างไรก็ตาม ในไทยยังมีปัญหาการปฏิเสธกลุ่ม LGBT บริจาคเลือด หรือการที่รัฐยังไม่แบนกระบวนการบำบัดเพศทางเลือกให้กลับสู่ 2 เพศ ซึ่งเวียดนามแบนการบำบัดแบบนี้ไปแล้ว ฯลฯ โดยข้อมูลเหล่านี้อ้างอิงจากข้อมูลสิทธิของกลุ่ม LGBT เปรียบเทียบระหว่างในเวียดนามและไทยของเว็บไซต์ equaldex

ข้อมูลจากทางบีบีซีภาษาเวียดนามได้เพิ่มเติมในแง่ของพัฒนาการของ LGBT ว่า ในเวียดนามก็เพิ่งจะมีการเปิดกว้างต่อกลุ่มเพศทางเลือกมาไม่นานนี้เอง แม้ในปี 2012 จะมีการจัดเดินขบวนของกลุ่ม LGBT ก็ยังพบว่ามีผู้เข้าร่วมน้อยราย อย่างไรก็ตาม การที่มีผู้เข้าร่วมกิจกรรม LGBT ในกรุงฮานอย ปี 2018 เป็นจำนวนมากจากหลายเมืองก็แสดงให้เห็นถึงความเปลี่ยนแปลงต่างๆ ของขบวนการเคลื่อนไหว LGBT และความเป็นอยู่ของกลุ่มคนเพศทางเลือกในเวียดนาม

แปลและเรียบเรียงจาก

BBC tiếng Việt. (2018). Tình đồng giới: 'Yêu là yêu thôi, sao không dám nói?'. [Blog Post]. Retrieved from https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-46073063

BBC ไทย. (2018). แต่งงานเพศเดียวกัน : มีอะไรในร่าง พ.ร.บ.คู่ชีวิต เหตุใดกลุ่ม LGBT ถึงไม่เห็นด้วย. [Blog Post] Retrieved from https://www.bbc.com/thai/thailand-46151187

Bình khuê. (2018). LGBT, tình yêu đồng giới và những định kiến ở Việt Nam. [Blog Post]. Retrieved from https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-46170276
Equaldex. (2018). LGBT Rights in Vietnam. [Blog Post]. Retrieved from http://www.equaldex.com/region/vietnam

Equaldex. (2018). LGBT Rights in Thailand. [Blog Post]. Retrieved from   http://www.equaldex.com/region/thailand

Hung. TN. (2018). ‘Anh chàng độc thân’ gây sốc với chuyện tình ‘bách hợp’ Minh Thư – Trúc Như. [Blog Post]. Retrieved from www.oxii.vn/

เท่าไรก็ได้ การสนับสนุนจากคุณ คือการร่วมสร้างและรักษาสื่อเสรี ‘ประชาไท’ ... ร่วมสนับสนุนเรา
โอนเงิน พร้อมเพย์ PromptPay "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน" 0993000060423
โอนเงิน PayPal คลิกที่นี่ https://paypal.me/prachatai
ติดตามประชาไทอัพเดท ได้ที่:
เฟซบุ๊ก https://fb.me/prachatai
ทวิตเตอร์ https://twitter.com/prachatai
LINE ไอดี = @prachatai