โลกแห่งเกมปี 2561 ปีที่คนทำเกมเริ่มมีสหภาพแรงงานจริงจัง-ย้อนมองปัญหาการโหมงานหนัก

ในปี 2561 นี้มีเหตุการณ์สำคัญสำหรับวงการเกม คือเรื่องของการรวมกลุ่มกันสหภาพกันอย่างจริงจังของกลุ่มคนทำงานพัฒนาซอฟต์แวร์เกม พวกเขาเริ่มแสดงออกเปล่งเสียงตัวเองออกมาได้ให้ยินอย่างจริงจังมากขึ้น ทั้งนี้ยังมีเรื่องที่บริษัทเกมผู้สร้าง Dead Cells ที่ได้รับรางวัลปีนี้มีระบบการบริหารแบบแนวระนาบ เน้นความเท่าเทียมและความร่วมมือกันของคนทำงานด้วย


ที่มาภาพ: waypoint.vice.com

การรวมกลุ่มสหภาพในระดับโลกของผู้พัฒนาเกมเกิดขึ้นในที่ประชุมผู้พัฒนาเกมช่วงเดือน มี.ค. ที่ผ่านมา จากการที่ประธานของสมาคมผู้พัฒนาเกมนานาชาติ (IGDA) เจน แมคลีน และผู้แทนรายอื่นๆ ขอสมาคมจัดการประชุมโต๊ะกลมเพื่อมีการพูดคุยถึงปัญหาที่เกิดขึ้นกับคนทำงานภาคการผลิต-พัฒนาเกม ไม่ว่าจะเป็นปัญหาเรื่องค่าแรงที่ไม่เท่าเทียมกันระหว่างเพศ, ปัญหาวัฒนธรรมการทำงาน รวมถึงเรื่องการทำงานในภาวะวิกฤตที่บีบให้คนทำงานโหมงานหนักเพื่อให้ทันเส้นตายหรือที่เรียกว่า Crunch โดยก่อนหน้านี้ปัญหาเหล่านี้มักจะไม่ได้รับความสำคัญหรือทำให้กลายเป็นประเด็นรองลงไป

นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงการประท้วงของกลุ่มคนทำงานพัฒนาเกมที่มักจะเกิดขึ้นน้อย แต่ในปีนี้ก็เกิดขึ้นในฝรั่งเศส เมื่อคนงานของบริษัทยูเจนซิสเตมส์ประท้วงหยุดงานประท้วงเรื่องที่ละเมิดสิทธิพวกเขาในหลายเรื่องไม่ว่าจะเป็นการจ่ายค่าแรงล่าช้า การจ่ายค่าจ้างต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำ และไม่จ่ายเงินโอทีให้ มีการหยุดงานประท้วงหลังจากที่การเจรจาตลอด 15 เดือน ไม่เป็นผลโดยที่ฝ่ายบริหารของบริษัทบอกว่าพวกเขาไม่สนใจที่จะเจรจายุติข้อพิพาทแรงงาน

ถึงแม้ว่าการหยุดงานประท้วงดังกล่าวจะจบลงเมื่อเดือน เม.ย. ที่ผ่านมาแต่กลุ่มคนงานของบริษัทยูเจนซิสเตมผู้ผลิตเกม Steel Division: Normandy '44 ก็ประกาศว่าจะต่อสู้ในชั้นศาลแรงงานต่อไป และแถลงขอบคุณการสนับสนุนจากภายนอก บอกว่าสิ่งที่พวกเขาทำเป็นการต่อสู้สภาพการจ้างงานที่ดีขึ้นของทุกคนด้วย และต้องการให้อุตสาหกรรมเกมเติบโต เล็งเห็นคุณค่าความสำคัญในการทำงานและทักษะของพวกเขา

ในปีนี้ยังมีการรวมตัวกันอย่างจริงจังจากความร่วมมือของนักพัฒนาเกม, ตัวแทนสหภาพแรงงาน, นักกิจกรรมแรงงาน และสมาชิกใหม่ กันในนามของ Game Workers Unite (GWU) หรือ "คนทำงานเกมจงรวมตัวกัน" เพื่อต้องการให้เป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลง โดยสร้างความร่วมมือกันระหว่างนักกิจกรรมและแรงงานที่ถูกกดขี่ในระดับโลกเพื่อสร้างสหภาพแรงงานของอุตสาหกรรมเกม

โดยที่องค์กร GWU นี้ได้รับการสนับสนุนจากผู้นำจัดงานประชุมอุตสาหกรรมเกมใหญ่ๆ หลายอีเวนต์คือ เอมมา คิเนมา เธอเข้าไปทำงานให้กับ GWU อย่างเต็มตัวและทาง GWU สาขาสหราชอาณาจักรก็ประกาศสถานะการเป็นสหภาพอย่างเป็นทางการภายใต้ สหภาพแรงงานคนทำงานอิสระแห่งบริเทนใหญ่ในช่วงต้นเดือน ธ.ค. นี้

Vice ระบุว่าในขณะที่อุตสาหกรรมเกมกำลังมีปัญหาในเรื่องความสัมพันธ์ที่ไม่สมดุลระหว่างแรงงาน การทำด้วยใจรัก และการบริหารจัดการในประเด็นต่างๆ ทางองค์กรอย่างสมาคมผู้พัฒนาเกมนานาชาติเองก็มักจะหลีกเลี่ยงที่จะแสดงจุดยืนเรื่องการสนับสนุนจากจัดตั้งสหภาพแรงงาน ถึงแม้ว่าจะมีหลักฐานจำนวนมากที่บ่งบอกว่าการตั้งสหภาพจะทำให้สภาพการทำงานดีขึ้น

ถึงแม้ว่าประเด็นของคนทำงานในอุตสาหกรรมเกมจะเคยถูกละเลยมาก่อนแต่ในปีนี้การเคลื่อนไหวของคนทำเกม การตั้งองค์กรเพื่อสหภาพแรงงาน และการที่สื่อเกี่ยวกับเกมชื่อดังเริ่มนำเสนอเริ่มสร้างพื้นที่หารือในเรื่องการกดขี่แรงงานคนพัฒนาเกมก็ทำให้ปี 2561 นี้เป็นจุดเริ่มสำคัญของการเคลื่อนไหวเพื่อคนทำเกม ทำให้เล็งเห็นช่องโหว่ข้ออ้างของบริษัทที่มักจะใช้ข้ออ้างว่าการท้าทายจากคนทำงานจะเป็นการทำลายวงการเกม ซึ่งเป็นข้ออ้างที่ไม่จริงอีกต่อไป

ก่อนหน้านี้การรวมกลุ่มกันเป็นสหภาพฯ ของคนทำเกมถูกมองว่าเป็นฝันลมๆ แล้งๆ เพราะมีนักพัฒนาเกมอยู่มากเกินไปและทำงานในแบบที่ต่างกันเกินไป และมักจะถูกแทนที่ได้ง่าย แม้กระทั่งประเด็นที่สำคัญต่อชีวิตการทำงานอย่าง Crunch หรือการทำงานใต้เส้นตายที่บีบคั้นทำให้ต้องโหมงานหนักก็ไม่ได้พูดอย่างเป็นปัญหาจริงจัง แต่มักจะถูกมองว่ามันเป็น "ส่วนหนึ่งของอุตสาหกรรมนี้" ที่ "ไม่มีใครทำอะไรได้"

บริษัทเกมมือรางวัลที่มีโครงสร้างเน้นร่วมมือคนทำงานแบบแนวระนาบ

นอกจากกรณีเรื่องสหภาพและประเด็นแรงงานที่พูดถึงจริงจังมากขึ้นแล้ว ปีนี้ก็มีเหตุการณ์เกี่ยวกับสภาพการทำงานของหลายผู้ผลิตเกมที่น่าสนใจ เช่น กรณีของบริษัทเกมฝรั่งเศสแห่งหนึ่งที่ชื่อโมชั่นทวินได้รับรางวัลเกมแอ็กชั่นยอดเยี่ยมจากเดอะเกมอวอร์ดจากผลงานเกม Dead Cells บริษัทเกมแห่งนี้น่าสนใจตรงที่พวกเขาเปิดเผยต่อสื่อว่ามีลักษณะการบริหารงานแบบ "สหการนิยมแบบอนาธิปไตย ที่เน้นความร่วมมือของคนทำงาน" (anarcho-syndical workers cooperative) โดยที่คนทำงานจะได้ค่าจ้างเท่ากัน

อย่างไรก็ตามข่าวอื่นๆ ก็แสดงให้เห็นถึงปัญหาที่เกิดกับบริษัทเกมอื่นๆ เช่น การปิดตัวของบริษัทอย่าง เทลล์เทล, บอสคีย์ และแคปคอมสาขาแวนคูเวอร์ นำมาซึ่งการหารือกันว่าถ้าหากมีขบวนการจัดตั้งแรงงานคนทำงานในบริษัทเหล่านี้ก็อาจจะทำให้พวกเขาหลีกเลี่ยงการปิดตัวแบบดราม่าๆ ไปได้ และชวนให้ไตร่ตรองว่าการบริหารงานที่ผิดพลาดนำมาซึ่งความเสียหายต่อคนทำงานในภาคส่วนเหล่านี้หรือไม่

หลังจากการปิดตัวบริษัทเทลล์เทลเกมส์ มีอดีตคนทำงานในบริษัทนี้จำนวนมากออกมาเปิดโปงในเรื่องการถูกใช้ทำงานหนัก การได้ค่าจ้างน้อย และการบริหารงานที่ผิดพลาด รวมถึงมีการฟ้องร้องดำเนินคดีแบบกลุ่มจากเรื่องที่ทางสตูดิโอไม่ประกาศเตือนลูกจ้างก่อนที่ขะมีการปิดตัวลงซึ่งผิดกฎหมายแรงงานแคลิฟอร์เนีย เป็นหนึ่งในเรื่องราวของคนทำงานที่ไม่พอใจเมื่อรู้สึกว่าไม่มีใครฟังพวกเขา ไม่มีใครเคารพหรือเห็นคุณค่าของพวกเขา

ในรายงานของ Vice ระบุอีกว่าสิ่งที่ทำให้อุตสาหกรรมเกมต่างจากอุตสาหกรรมอื่นๆ คือในตอนนี้ยังมีตาข่ายความปลอดภัยทางสังคมคอยรองรับคนทำงานน้อยมากและคนทำงานเหล่านี้ก็ไม่ค่อยมีช่องทางที่จะเผชิญหน้ากับการกดขี่ การมีสหภาพคอบคุ้มครองพวกเขาจึงเป็นเรื่องสำคัญ ไม่เพียงแค่เรื่องเกี่ยวกับเศรษฐกิจเท่านั้น เรื่องสภาพการจ้างงานในทางสังคมเช่นกรณีการล่วงละเมิดทางเพศการจัดตั้งแรงงานและสหภาพก็มีส่วนสำคัญในการช่วยเหลือคนทำงานเหล่านี้ได้ไม่ว่าจะกับสตูดิโอเล็กหรือใหญ่

ทั้งนี้ปี 2561 ยังมีเรื่องที่ชวนให้ถกเถียงเกี่ยวกับ "ความรักในสิ่งที่ทำ" หรือ passion กับการโหมงานหนักมากเกินควร โดยในปีนี้รองประธานเกมค่ายดังร็อกสตาร์ที่เพิ่งออกผลงาน Red Dead Redemption 2 เมื่อไม่นานนี้ออกมาพูดถึงเรื่องการทำงานเกิน 100 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ (ซึ่งอาจจะมากถึง 20 ชั่วโมงต่อวัน) เพราะมีลูกจ้างบางส่วนที่ "ทำด้วยใจรักอย่างมาก" ถึงแม้จะฟังดูเข้าใจได้ แต่ก็ควรจะแยกแยะด้วยว่าการที่คนทำงานหนักขนาดนี้เป็นเพราะสภาพชีวิตความเป็นอยู่ของพวกเขาขึ้นอยู่กับมันจนต้องพยายามทำตัวให้ดูเหมือนมีใจรักและทำอย่างแข็งขันเพื่อแค่เอาใจฝ่ายผู้บริหารที่อยู่สูงกว่าพวกเขาหรือไม่

เรียบเรียงจาก
The Eugen Systems strike is over, but the battle rages on, PC Gamer, 12-04-2018 
https://www.pcgamer.com/the-eugen-systems-strike-is-over-but-the-battle-rages-on/

In 2018, Video Game Developers Took Unionization Seriously, Vice, 18-12-2018
https://waypoint.vice.com/en_us/article/wj3kb4/in-2018-video-game-developers-took-unionization-seriously

ข้อมูลเพิ่มเติมจาก
https://www.gameworkersunite.org

เท่าไรก็ได้ การสนับสนุนจากคุณ คือการร่วมสร้างและรักษาสื่อเสรี ‘ประชาไท’ ... ร่วมสนับสนุนเรา
โอนเงิน พร้อมเพย์ PromptPay "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน" 0993000060423
โอนเงิน PayPal คลิกที่นี่ https://paypal.me/prachatai (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)
ติดตามประชาไทอัพเดท ได้ที่:
เฟซบุ๊ก https://fb.me/prachatai
ทวิตเตอร์ https://twitter.com/prachatai
LINE ไอดี = @prachatai

แสดงความคิดเห็น