ประชาไทสัมภาษณ์วง ‘ศรีราชาร็อคเกอร์’ ถึงความหมายของดนตรีเรกเก้ของพวกเขา ที่เกี่ยวข้องกับกัญชา การขบถ การวิพากษ์การเมืองและรัฐบาล หวังเริ่มต้นเพื่อการแพทย์ แต่ปลายทางเพื่อสันทนาการรักษาสังคมที่ป่วย พร้อมความกังวลในระบบสิทธิบัตรเปิดช่องบริษัทต่างชาติแบ่งผลประโยชน์กันเอง
เราต่างก็ติดอะไรบางอย่างได้ ติดน้ำตาล ติดเกลือ ติดเงิน ติดทีวี ติดเฟสบุ๊ค สำหรับเราสิ่งที่เราติด ไม่ได้ทำลายใคร และไม่ได้ทำลายตัวเราเอง
กัญชาคือพืชที่อยู่กับมนุษย์มานานนับหมื่นปี มนุษย์เริ่มศึกษาและใช้ประโยชน์จากกัญชาทั้งทางการแพทย์และสันทนาการมานานหลายพันปีด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น เมื่อยุคสมัย บริบทสังคมเปลี่ยน บทบาทของกัญชาในสังคมก็เปลี่ยนไปกลายเป็นยาเสพติดให้โทษ
กัญชาเริ่มผิดกฎหมายในประเทศไทยตาม ‘พระราชบัญญัติกันชา’ ปี พ.ศ. 2477 โดยสภาผู้แทนลงมติ เห็นสมควรให้มีการควบคุมกันชา ซึ่ง "ให้โทษร้ายแรงแก่ผู้สูบ" พร้อมกับมีบทกำหนดโทษการซื้อ ขาย ปลูก เสพ ด้วยการจำคุกไม่เกิน 6 เดือน ปรับไม่เกิน 200 บาท
แต่ด้วยงานวิจัยใหม่ๆ ทางการแพทย์ในหลายประเทศทั่วโลกที่เปิดกว้างมากขึ้นให้ประชาชนเข้าถึงกัญชาในฐานะยารักษาโรค ทำให้รัฐบาล คสช. คลายล็อก ‘กัญชาเพื่อการแพทย์’ เมื่อวันที่ 19 ก.พ. 2562 แต่นั่นหมายความว่ากัญชายังถูกจัดว่าเป็นยาเสพติดผิดกฎหมาย เพียงแต่สามารถใช้ได้ในทางการแพทย์ การศึกษาวิจัยและพัฒนา
ภาพลักษณ์ของกัญชาจึงเริ่มเปลี่ยนไป กัญชาเริ่มถูกพูดถึงอย่างคาดหวังว่าจะเป็นพืชเศรษฐกิจอย่างต่อไปของไทย ข้อดีของกัญชาถูกถกเถียงในสาธารณะอย่างกว้างขวาง เช่นเดียวกับข้อเสียที่จะเกิดขึ้นด้วย หลายคนยังมองว่ากัญชาคือยาเสพติดให้โทษ
ในอีกแง่เมื่อพูดถึงกัญชา เราอาจนึกถึงดนตรีแนวเรกเก้ผ่านไอคอนเรกเก้ชื่อดังอย่าง บ็อบ มาร์เลย์ ผู้เผยแพร่ลัทธิราสตาฟาราย (Rastafari) ลัทธิที่รักสันติ ความสนุกสนาน และเชื่อเรื่องการหันกลับสู่ธรรมชาติ โดยเนื้อหาเพลงเรกเก้นั้นมีตั้งแต่ การรณรงค์ให้กัญชาเป็นสิ่งถูกกฏหมาย การต่อต้านระบบทุนนิยม การต่อต้านการเหยียดสีผิว ไปจนถึงการวิพากษ์วิจารณ์ระบอบการเมือง การส่งเสริมสันติภาพในจาไมกา และต่อต้านสงคราม
ขณะที่ในไทย เรามีวง ‘ศรีราชาร็อคเกอร์’ วงดนตรีเรกเก้ร่วมสมัยที่ยืนหยัดในวงการเพลงมากว่า 16 ปี มีเพลงดังอย่าง Destroy Babylon, การแชร์, เติม หรือล่าสุดกับเพลง ดงกัญชาบาน พวกเขายืนยันว่าใช้กัญชาเพื่อประโยชน์ทั้งทางสุขภาพกายและสุขภาพใจ
วิน ชูจิตารมย์ นักร้องนำและนักแต่งเพลงของวงเล่าให้ฟังว่าได้ไปขอนิรโทษกรรมครอบครองกัญชาเพื่อใช้ประโยชน์ในทางการแพทย์ก่อนใครเพื่อนด้วยปัญหาเรื่องข้อเข่าหลวม เพื่อให้การใช้กัญชาของเขาถูกต้องตามกฎหมายเสียทีหลังรอมาหลายปี
“เหมือนเราใช้มันเป็นทางผ่าน มันพอดีกับจังหวะเรกเก้ อาจดูเป็นข้ออ้าง แต่สำหรับผมมันสามารถขับเคลื่อนดนตรีได้ จริงๆ ผมชอบคิดลบ โกรธ หงุดหงิด แต่กัญชาช่วยให้ผมกลับมาอยู่สภาวะปกติ ใจเย็น พิจารณาความคิด ไตร่ตรอง ช้าลง ไม่ก้าวร้าว ไม่เกรี้ยวกราด แต่แล้วแต่คน แต่ละคนไม่เหมือนกัน สำหรับผม ขับรถไม่เคยมีอุบัติเหตุเลย ไม่เคยมีปัญหาชกต่อย” วินเล่า
ทอมมี่ แฮนสัน มิกเซอร์ของวงคืออีกคนที่แสดงความเห็นต่อการใช้กัญชาว่า
“เราต่างก็ติดอะไรบางอย่างได้ ติดน้ำตาล ติดเกลือ ติดเงิน ติดทีวี ติดเฟสบุ๊ค สำหรับเราสิ่งที่เราติด ไม่ได้ทำลายใคร และไม่ได้ทำลายตัวเราเอง”
ประชาไทสัมภาษณ์ วิน ชูจิตารมย์ นักร้องนำ และทอมมี่ แฮนสัน มิกเซอร์ของวง ถึงความหมายของดนตรีเรกเก้ของพวกเขา ที่เกี่ยวข้องกับกัญชา การขบถ การวิพากษ์การเมืองและรัฐบาล
วงเริ่มต้นอย่างไร?
วิน: เริ่มจากเราทำกับเพื่อน 3 คนตั้งแต่ม.ปลาย ถึงเวลาก็แยกย้าย แล้วก็มาทำกับเพื่อนมหาวิทยาลัย ก็แยกย้ายอีก ตอนนี้คือเจนที่ 3 แล้ว ใช้ชื่อศรีราชาร็อคเกอร์มาตั้งแต่แรก เพราะเราเกิดที่ศรีราชา ส่วนร็อคเกอร์คือคนที่เล่นเรกเก้ที่จาไมกาจะเรียกตัวเองว่าเป็นร็อคเกอร์ เป็นการรวมตัวของคนที่ชอบแนวใกล้เคียงกัน แต่ก็ต้องมาจูนและศึกษากันตอนรวมสมาชิกใหม่ เรกเก้ เป็นแนวเพลงที่อยู่กับพวกเราทุกเวลา ตื่นนอนก็ได้ยิน ก่อนนอนก็ได้ยิน
ทำไมต้องเรกเก้?
วิน: พวกเราเล่นและฟังดนตรีหลายแนว แต่เรกเก้ตรงกับสันดาน กับจริตที่สุด จังหวะมันช้าๆ เราชอบทำอะไรช้าๆ เอื่อยๆ ความรู้สึกของเพลงที่เข้ากับจังหวะชีวิต อย่างคนอีสานกับเสียงหมอลำ สามช่า บีทมันอยู่ในใจ สำหรับเราบีทเรกเก้มันอยู่ในใจ ได้ยินแล้วจะไปของมันเอง
วิน ชูจิตารมย์ ภาพโดย Underdogs.xyz
เรกเก้คืออะไร?
วิน: ดนตรีเรกเก้ คนส่วนใหญ่จะมองว่าเป็นดนตรีสายเขียว แต่นั่นเป็นส่วนหนึ่งไม่ใช่ทั้งหมด เรกเก้เป็นดนตรีจากประเทศจาไมกา ซึ่งเคยเป็นประเทศอาณานิคมของอังกฤษ มีเรื่องทาส การต่อสู้ การแย่งชิงทรัพยากร เพลงพวกนี้เริ่มต้นเป็นเหมือนเพลงพื้นบ้านแล้วพัฒนาไปเรื่อยๆ พอมีร็อกแอนด์โรลเข้ามา เขาก็เอาบีทของร็อกแอนด์โรลมาผสมจนกลายเป็นสกา แล้วก็พัฒนาเป็นร็อกสเตดี้ แล้วก็เป็นเออร์ลี่เรกเก้ เป็นเรกเก้ เป็นดั๊บ เป็นแดนซ์ฮอล เป็นฮิปฮอป เป็นวิวัฒนาการดนตรีของคนจาไมกา แต่คนจะเข้าใจในชื่อเรกเก้ เพราะเหมือนภาพรวม
เรกเก้เป็นดนตรีคนดำเพื่อเรียกร้องสิทธิ แสดงความเป็นอัตลักษณ์ หาความเป็นซาวด์ของตัวเอง ที่ไม่ใช่ซาวด์ของคนขาวล่าอาณานิคม เรกเก้ผสมวัฒนธรรมราสต้า (Rasta) คนที่เป็นราสต้าเขาจะมีเรกเก้ มีกัญชา มีพระเจ้าของเขาที่เรียกว่า ราสตาฟาราย (Rastafari) ในการขับเคลื่อนสังคมของพวกเขาซึ่งมีแนวคิดที่คล้ายกับไทยเลยคือการเข้าถึงธรรมชาติ เข้าถึงสัจจะ ความจริง มีการทำสมาธิ ที่เขาสูบกัญชาก็เป็นส่วนหนึ่งของการทำสมาธิ ระลึกถึงพระเจ้า การคลายทุกข์ คล้ายๆ ทางพุทธที่มีอานาปานสติ
เรกเก้ของศรีราชาร็อคเกอร์เป็นอย่างไร?
วิน: เรกเก้ของเรามีความเป็นไทย มีความเป็นตัวเรามากกว่าที่จะเป็นแบบจาไมการ้อยเปอร์เซ็นต์ ภาษาไทย วิธีคิด คอนเซ็ปต์เป็นแบบพุทธ ผสมผสานดนตรีเรกเก้ และความเป็นซาวด์ของพวกเรา
เวลาเรามีกัญชาในร่างกายมันช้า พอเจอเรกเก้อีก สำหรับเรามันคืออะไรที่กลมกลืนเป็นอันนึงอันเดียวกัน เป็นจังหวะชีวิตที่พอดี แบบที่เราเป็น ไม่ได้พยายามจะเป็น เราจะไม่เร็วตามระบบ ตามรัฐบาล ตามสื่อ ตามทุนนิยม มันคือการดึงสังคมให้ช้าลง ให้คนเข้าสู่ธรรมชาติ
ทอมมี่: ถ้าพูดถึงแนวเรกเก้ มันเป็นเหตุผลที่ทำให้เราอยากเล่นดนตรี เรกเก้เป็นดนตรีง่ายๆ ฟังง่าย เล่นง่าย เป็นดนตรีที่มีพื้นที่ให้ได้คิดเยอะ อาจไม่มีโน้ตเยอะ ไม่มีคอร์ดเยอะ ไม่ได้โชว์สกิลเยอะ แต่เป็นดนตรีที่ให้คนรวมกัน ฟังกัน แล้วได้รับอะไรสักอย่าง เป็นดนตรีที่ไม่ได้สนใจการโชว์มากเท่าไหร่
วิน: มันมีจังหวะคอร์ดที่ย้ำไปย้ำมา การย้ำก็คือการภาวนา ของศรีราชาฯ เป็นเรกเก้ที่พยายามจะใส่เนื้อหา แก่น ที่พูดถึงการเปลี่ยนแปลงสังคม เราเบื่อเรื่องเก่าๆ เพลงที่พูดเรื่องรัก เรื่องความฝัน เราคิดว่ามีเรื่องอื่นที่น่าพูด เรื่องในชีวิต นอกกาย ในกาย ส่วนที่เราหนักแน่นคือความเป็นตัวเรา มีเนื้อหาจากข้างในที่ตรงไปตรงมา สะท้อน ให้การศึกษาในบางเรื่อง สำหรับเยาวชนรุ่นใหม่ที่ชีวิตกำลังสับสน ชีวิตคืออะไร เรกเก้ไม่ได้โชว์ว่าใส่สร้อยเส้นใหญ่แค่ไหน แต่โชว์ว่าจิตสูงแค่ไหน เราจะพัฒนาตัวเองยังไง พัฒนาวง พัฒนาครอบครัว สังคม ประเทศ ยังไง
จิตสูงในที่นี่หมายถึงอะไร?
วิน: ไม่ได้ถึงขั้นเป็นคนดีขนาดนั้น แต่เป็นเรื่องของการมีสติสัมปชัญญะ การมีปัญญา อาจไม่ถึงขั้นบรรลุ ยังอยู่ในโลกียธรรม ทางโลก เพราะพวกเราก็ไม่ได้ดีขนาดนั้น
ทอมมี่: ประโยชน์ของเรกเก้คือช่วยคน ช่วยให้อยู่ร่วมกันได้ เพราะคนจาไมกาครั้งหนึ่งอยู่ลำบากมาก ไม่มีข้าวกิน ไม่มีตัง แต่อย่างน้อยยังมีดนตรี
วิน: ดนตรีทุกแนวต้องการผลิตออกมาเพื่อทำให้คนสบายใจขึ้น อาจไม่ถึงขั้นจิตสูง เรกเก้พูดทุกเรื่องไม่ใช่แค่ธรรมมะ ไม่ใช่แค่คุณต้องเป็นคนดี บางทีมันสอนให้เราสู้ มีเพลงที่บอกให้หยิบอาวุธของคุณขึ้นมาต่อสู้กับรัฐบาล เนื้อเพลงมันแรงแต่ด้วยจังหวะของเรกเก้ ที่ทำให้มันอ่อนโยน แต่ข้างในแข็งแกร่งและมีพลัง ดนตรีอื่นๆ อาจเป็นเหมือนกัน ผมไม่รู้ แต่เรกเก้เหมือนเพลงเพื่อชีวิตที่ละเอียด อ่อนโยน
ทอมมี่ แฮนสัน ภาพโดย Underdogs.xyz
กัญชากับศรีราชาร็อคเกอร์เกี่ยวกับอย่างไรบ้าง?
วิน: เราฟังเพลง เราชอบเรกเก้ เราไม่ได้เริ่มจากกัญชา แต่กัญชามาหลังจากนั้น มันให้ความรู้สึกถึงความมีสมาธิ ได้อยู่กับตัวเอง มีจินตนาการ ความโพสิทีฟ ทำให้ผมติดใจกับมัน เริ่มศึกษา เริ่มใช้ทีละนิด จนมันอยู่กับเราตลอดเวลา
เหมือนเราใช้มันเป็นทางผ่าน มันพอดีกับจังหวะเรกเก้ อาจดูเป็นข้ออ้าง แต่สำหรับผมมันสามารถขับเคลื่อนดนตรีได้ จริงๆ ผมชอบคิดลบ โกรธ หงุดหงิด แต่กัญชาช่วยให้ผมกลับมาอยู่สภาวะปกติ ใจเย็น พิจารณาความคิด ไตร่ตรอง ช้าลง ไม่ก้าวร้าว ไม่เกรี้ยวกราด แต่แล้วแต่คน แต่ละคนไม่เหมือนกัน สำหรับผม ขับรถไม่เคยมีอุบัติเหตุเลย ไม่เคยมีปัญหาชกต่อย กัญชาไม่เคยสร้างปัญหาให้ผมมา 15 ปีแล้ว ทำให้ผมอยากสร้างสรรค์ผลงานต่อไปๆ แต่ผมใช้ในปริมาณที่พอดี แล้วออกกำลังกาย ผมไม่ป่วยมาสามปีแล้ว สุขภาพโอเคขึ้น
คนอาจจะบอกว่านี่คือคุณกำลังติดแล้ว นี่ไงยาเสพติดจริงๆ
วิน: ผมยอมรับว่าติด แต่ไม่ใช่การติดแบบทำลายคนอื่น ทำลายสังคม ผมติดแล้วอยู่กับตัวเอง ทำงาน ใช้ชีวิต พยายามศึกษาหาความรู้ตลอด ถ้าเขาจะบอกว่าติดแล้ว เป็นภัยต่อสังคม ผมคิดว่าสิ่งที่พวกผมทำไม่ได้ทำให้ใครเดือดร้อน
ทอมมี่: เราต่างก็ติดอะไรบางอย่างได้ ติดน้ำตาล ติดเกลือ ติดเงิน ติดทีวี ติดเฟสบุ๊ค สำหรับเราสิ่งที่เราติด ไม่ได้ทำลายใคร และไม่ได้ทำลายตัวเราเอง
วิน: ติดมีหลายอย่าง ติดยาแบบขาดไม่ได้ก็อย่างหนึ่ง แต่อันนี้คือติดใจ ต้องการใช้เพื่อคูลดาวน์ เพื่อจะได้ทำงานต่อไป และมันเป็นผลดีต่อการปฏิสัมพันธ์กับคน ใครจะว่าไงผมไม่สน ผมจะอยู่กับมันต่อไป
ตอนที่แต่งเนื้อเพลงเราคิดจะสื่อสารออกไปยังไง อะไรคืออิทธิพลต่อการแต่งเพลงของคุณ?
วิน: เราต่อต้าน เราขบถ แต่บางอย่างพูดตรงร้อยเปอร์เซ็นต์ก็มีผลไม่ดี ทำให้เกิดความขัดแย้ง เราจะโดยใช้คำซอฟต์ลง มีชั้นเชิง มากกว่าพูดตรงไปตรงมา ประโยคหนึ่งแปลได้หลายความหมาย ใครจะตีความยังไงก็ได้ ผมจะทำให้เนื้อเพลงเป็นภาพรวม ไม่ได้เจาะจงว่าผิดหรือถูก ให้ไปคิดต่อ
เช่นเพลง 'การแชร์' ทำไมไม่พูดกัญชาไปเลย ทำไมต้องแชร์ มันคือการแบ่งปัน ใครจะคิดว่ากัญชาคือการแบ่งปันก็ได้ หรือเพลง 'Destroy Babylon' เราอยากว่ารัฐบาล แต่เราต้องใช้คำว่าบาบิลอนเพื่อไม่ให้คนมีอำนาจมาเพ่งเล็งเรา และจริงๆ บาบิลอนใช้ได้กับทุกอย่างที่มันมุ่งไปสู่ความศิวิไลซ์ของเมือง แต่ทิ้งภายในของเรา
อีกเพลงคือ 'แล้วแต่' เพลงใหม่อีกเพลง เนื้อประมาณว่า “แล้วแต่ความครอบครอง นองเดือดทรพี แล้วแต่ความสมยอม กองเกลื่อนธรณี แล้วแต่เขาจะกำหนด แล้วแต่เขามองตลก” คือแล้วแต่เลย คุณจะทำอะไร ก็เป็นอีกเพลงที่เราอยากระบายเกี่ยวกับรัฐบาล
การแต่งเพลง ต้องอ่านหนังสือเยอะไหม?
วิน: ผมเป็นคนไม่ชอบอ่านหนังสือ ผมพยายามลองอ่าน แต่รู้สึกว่าผมไม่ได้คิดเอง เป็นประสบการณ์ของคนอื่น มันดีมากนะ แต่ผมอยากหาประสบการณ์เองดีกว่า เลือกที่จะใช้ชีวิตเอง แต่อ่านหนังสือพิมพ์ หนังสือธรรมะ ปรัชญาบ้าง กฤษณะมูรติ อัลกุรอ่าน อ่านไม่กระแทกใจ แต่ออกไปเห็น ได้ยิน ได้กลิ่น ได้สัมผัส ได้ตะโกน มันเป็นประสบการณ์ที่หนักแน่น ไม่เบาบาง แต่แล้วแต่คน อ่านหนังสือได้ก็ดีอ่านไปเถอะ
บางทีเราก็เปิดพจนานุกรมภาษาไทย บางทีเป็นการฟังเพลงเก่าๆ หมอลำ ลูกทุ่ง สุนทราภรณ์ คำที่มันสวยๆ มันเลยซึมมาทีละนิด อีกอันคือผมเบื่อเพลงรัก เพลงตลาด เบื่อระบบการขายดนตรีแบบที่ผ่านมา ผมอยากมีเพลงของตัวเองที่มีประโยชน์ ไม่ใช่ดังตู้มเดียวแล้วหาย พอผมตายไปแล้วลูกมันยังได้ฟัง ยังเอาคำที่ในเพลงไปคิดต่อ เป็นแนวคิดที่อยากทำเนื้อเพลงที่ดี ที่เป็นสัจจะ เป็นอกาลิโก ให้มันอยู่ไม่จำกัดการเวลา โดยไม่ได้คาดหวังว่าศรีราชาจะได้เป็นวงดัง หรือได้รางวัล หรือมีคนชอบเยอะ มียอดวิวเยอะ พอมีคนดูก็ดีใจ เป็นกำลังใจ ทำต่อไปไม่หยุด
เห็นอย่างไรต่อนโยบายกัญชาทางการแพทย์ของไทยตอนนี้?
วิน: ตอนนี้กัญชามาสู่สเต็ปการแพทย์ ผมว่าเหมาะสมอยู่ แต่สำหรับผมอยากให้สันทนาการเลย เพียงแต่บ้านเราอาจยังไม่มีความรู้เพียงพอและทั่วถึง และต้องควบคุมหรือสอดส่องเยาวชนไม่ให้ใช้ก่อนวัยอันควร เพราะใช้ก่อนวัยสมองพังได้
นี่เป็นสเต็ปแรกที่เห็นด้วยอย่างยิ่ง แต่ไม่เห็นด้วยกับการที่พวกคุณไปแบ่งผลประโยชน์กันเอง ที่มีข่าวเรื่องให้สิทธิบัตรกัญชาแก่บริษัทต่างชาติ ทำให้คนไม่สามารถใช้มันได้อย่างคล่องตัว เขาควรให้สิทธิคนไทยร้อยเปอร์เซ็นต์ในการปลูก และควรให้ปลูกได้มากกว่าหกต้นด้วยซ้ำ เพราะพืชพวกนี้อยู่กับเรามานับหมื่นปี เป็นอะไรที่น่าเสียใจ หลายคนจำเป็นต้องใช้ ในการขับเคลื่อนชีวิต ทำงาน เป็นสิทธิที่คนไทยควรได้รับนานแล้ว
ส่วนในขั้นสันทนาการ ผมมองว่าคือการรักษาสังคมที่ป่วย ไม่ใช่การปาร์ตี้แบบนั้น แต่จะมีแต่ยิ้มให้กัน ยื่นให้กัน ไม่มีการชกต่อย ชวนกันทำกิจกรรมสร้างสรรค์ ชวนเปลี่ยนแปลง มากกว่ายิงกัน ตีกัน สิ่งนี้รัฐบาลควรให้ความสำคัญ เพราะสังคมป่วยมาก พร้อมจะแตกหักตลอดเวลา
การขับเคลื่อนของประเทศไทยถูกขับเคลื่อนด้วยกลุ่มนายทุน คนรวยมากๆ คนมีอำนาจ ไม่กี่ตระกูล เหมือนเขาเป็นเจ้าของประเทศ ระบบพวกนี้แก้ไขอะไรค่อนข้างยาก พวกเราต้องทำหน้าที่ของเราให้ดี คิดว่านั่นคือวิธีแก้ไขที่ดีที่สุด
ที่เกิดขึ้นมันวนเป็นลูป เราเห็นแบบเดิมซ้ำ แบ่งแยกกัน ทะเลาะกัน มีคนตาย การเถียงกันอาจเป็นสิ่งที่ดี แต่พอมีความรุนแรงมันจะไม่มีทางจบ แต่กัญชาจะทำให้ความเป็นคน ความเป็นเพื่อน ความสัมพันธ์มันกลมกลืนขึ้น คนที่ทะเลาะกัน จับมาเติมทีนึง เฮ้ย กูขอโทษว่ะ มันง่ายแค่นี้ สังคมสงบ
แต่พลเอกประยุทธ์ก็บอกว่าตอนนี้บ้านเมืองสงบ?
วิน: ไม่จริงครับ คลื่นใต้น้ำมันแรง เราเองก็คือคลื่นใต้น้ำที่รุนแรง เราพร้อมที่จะระเบิดตัวเองเหมือนกันถ้าเกิดอะไรขึ้น แต่เราจะหยุดตัวเองยังไง ไม่เอาตัวเองเข้าไปเป็นอารมณ์ของระบบ จะอยู่ยังไงไม่ให้บาบิลอนมีผลกับชีวิตเราขนาดนั้น
เห็นยังไงกับนโยบายกัญชาของพรรคภูมิใจไทย?
วิน: ตอนเลือกตั้งผมก็คิดว่าจะสนับสนุนกัญชาสักหน่อย แต่ไปๆมาๆ มือมันก็ลากลงไป คือผมว่ากัญชาในรุ่นลูกผมก็คงถูกกฎหมาย ยังไงก็มา แต่คนรุ่นใหม่ที่สู้ทางการเมืองในรูปแบบใหม่ผมว่าน่าสนใจ น่าจะให้โอกาส สิ่งเดิมๆ เราก็เห็นว่าไม่ได้เปลี่ยนแปลงขนาดนั้น เรามีสิทธิทดลอง อาจไม่ดีหรือดีก็ได้ ไม่มีใครรู้ ผมซีเรียสเรื่องการเมืองมากนะ แต่พยายามจะหนีมัน เพราะที่ผ่านมาเคยทะเลาะกับคนอื่นเขา แล้วรู้สึกไม่ใช่ เหมือนตกเป็นหมากเขา ทำไมต้องไปตายแทน ความคิดก็เปลี่ยนไปเรื่อยๆ วิวัฒนาการที่เราเห็น มันมีความหวังทุกยุค แต่สุดท้ายก็กลับอีหรอบเดิมทุกครั้ง ก็ถอดใจ แต่ไม่ยอมแพ้
![สแกน QR Code เพื่อร่วมบริจาคเงินให้กับประชาไท](https://img.pct.fyi/uploads/big/50cd36632778858506956587c3cd91f7.png)
ร่วมบริจาคเงิน สนับสนุน ประชาไท โอนเงิน กรุงไทย 091-0-10432-8 "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน FCEM" หรือ โอนผ่าน PayPal / บัตรเครดิต (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)