วงถกปม 'กำนันนก' ชี้สะท้อนวิกฤติปัญหาตำรวจและการสอบสวน ระบุ 'ส่วย' พัวพันซื้อตำแหน่ง แนะปฏิรูประบบ

วงเสวนา “กำนันนก” สะท้อนวิกฤติปัญหาตำรวจและการสอบสวน ชี้ “ส่วย” พัวพันการซื้อตำแหน่ง “ตำรวจรับส่วยมาสอบสวนตำรวจที่ส่งส่วย” แนะปฏิรูประบบสอบสวนให้อัยการเข้าร่วมทำสำนวนจะไม่ตกเป็นเครื่องมือต่อรอง ระบบชัดเจนปัญหาส่วยหมด โอนตำรวจทางหลวงไปสังกัดกรมทางหลวง จี้นายกฯเศรษฐา เร่งสางปัญหาด่วน

21 ก.ย.2566 Thethirdcouncil Speaks รายงานต่อสื่อมวลชนว่า วันนี้ (21 ก.ย.)  ที่สำนักงานชั่วคราว สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย อาคารบางซื่อจังชั่น  คณะกรรมการญาติวีรชนพฤษภา'35   สถาที่สาม  สถาบันเพื่อการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม(สป.ยร.) จัดเสวนาวิชาการ หัวข้อ “กำนันนก” สะท้อนวิกฤติปัญหาตำรวจและการสอบสวน “นายกฯเศรษฐา” ควรพัฒนาหรือปฏิรูปอย่างไร

อภิชาติ ไพรรุ่งเรือง ประธานสหพันธ์การขนส่งทางบกแห่งประเทศไทย กล่าวตอนหนึ่งว่า ปัญหาเรื่องส่วยเป็นปัญหาอมตะนิรันกาล ถ้าไม่เปลี่ยนโครงสร้างก็จะเป็นแบบนี้ตลอดไป ตำรวจที่จบจากโรงเรียนนายร้อยดได้รับการอมรมฝึกฝนมาดี เมื่อออกมาปฏิบัติหน้าที่ก็ถูกชักชวนให้รับส่วย เมื่อไม่รับก็จบชีวิตเหมือนสาวัตรแบงก์ ไม่อยากให้มีเหตุการณ์แบบนี้เกิดขึ้นอีก อยากให้นายกฯ เอาวิกฤติเป็นโอกาสแก้ช่วงนี้จะไม่มีใครคัดค้าน ปรับโครงสร้างตำรวจ ปรับเงินเดือนสวัสดิการให้เพียงพอ ให้ตำรวจดำรงด้วยศรีตำรวจ

อภิชาต กล่าวว่า  ทราบมาว่า วันที่ 20 ก.ย. ที่ผ่านมาจะไม่มีสติ๊กเกอร์แล้ว จะทำเป็นโพยโดยมีการรวบรวมทะเบียนรถบรรทุกอยู่ที่มือของตำรวจ โดยไม่ต้องมีสัญลักษณ์ เพื่อไม่ให้มีการตรวจสอบ ตนต่อสู้เรื่องส่วยมาหลายปีจนมีเสียงข่มขู่ “อยากทานข้าวผ่านธูปไหม” ตนขอบอกว่าไม่กลัว ถ้ารัฐบาลทำเรื่องนี้จะเป็นฐานเสียงให้พรรคเพื่อไทย และยืนยันว่าเหตุการณ์ยิงสารวัตรแบงก์บ้านกำนันนกมาจากการจ่ายส่วยเต็มๆ  นอกจากส่วยน้ำหนักแล้วทุกวันนี้ยังมีส่วยอุปกรณ์แต่งซิ่งต่างๆด้วย

“การแก้ปัญหาต้องแก้ที่ระบบ ถ้าตำรวจไม่ตายการเสียชีวิตของ พ.ต.ต.ศิวกร คงสลายไปแล้ว ส่งสารไปยังผู้นำประเทศต้องปฏิรูปความคิดผู้นำตัวองก่อนให้เหมือนประเทศที่พัฒนาแล้ว ตำรวจน้ำดียังมีอีกเยอะ ถ้าอยากชนะใจประชาชนต้องให้องค์กรที่ใกล้ชิดประชาชนทำเพื่อประชาชน  ถ้านายกฯหยิบปัญหาที่เกิดขึ้นมาดูผู้ใต้บังคับบัญชาก็จะนำไปแก้ไข ตำรวจยังฆ่าได้แล้วประชาชนจะเป็นอย่างไร ต้องให้ทำปัญหาส่วยให้หมดไป” ประธานสหพันธ์การขนส่งทางบกแห่งประเทศไทย กล่าว

วิโรจน์ ลักขณาอดิศร ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล กล่าวว่าส่วยรถบรรทุกพัวพันซื้อขายตำแหน่ง ทำให้ตำรวจที่ดีมีความรู้ความสามารถไม่ได้เลื่อนตำแหน่ง ตำรวจที่โรงพักรู้ดีนายที่เข้ามาเป็นหัวหน้ามาด้วยฝีมือ ความสามารถ หรือว่านายใคร มาอย่างไรเข้ารู้อยู่แล้ว เพราะแต่ละโรงพักมีแม่บ้านรู้สถานที่รีดไถ จะถูก ผกก.เรียกมาพูดคุย ถ้าที่ผ่านมาไม่มีการเปิดเผยเรื่องส่วย การเสียชีวิตของสารวัตรแบงก์จะถูกตีเป็นเรื่องเมาแล้วทะเลาะวิวาท จะไม่โยงถึงเรื่องส่วยแน่นอน การเปิดเผยเรื่องส่วยเป็นเรื่องที่ดี ตำรวจที่ดีมีประชาชนเป็นผนังทองแดงกำแพงเหล็ก

การที่รัฐบาลมาทำเรื่องปราบปรามผู้มีอิทธิพล ปราบปรามาเฟีย ที่ จ.นครปฐมกำนันนกเป็นแค่เจ้าพ่อบริวารเท่านั้น เป็นห่วงการทำบัญชีเจ้าพ่อจะเป็นการขจัดคู่แข่งเจ้าพ่อเท่นั้น เอาหลักเกณฑ์อะไรวัดว่าผู้มีอิทธิพล กลัวว่าจะเป็นกลไกกำขัดคู่แข่งมากกว่า การขึ้นบัญชีมาเฟียทั่วประเทศจะเป็นการเชื่อมตรงไปอำนาจส่วนกลาง เมื่อสายตรงเชื่อถึงส่วนกลางตำรวจระดับกองบัญชาการ กองบังคับการ แล้วตำรวจสุจริตจะทำอย่างไร ทำลายระบบไปหมด

วิโรจน์ กล่าวต่อว่า การเปลี่ยนแปลงจะต้องเปลี่ยนที่ระบบ ระบบดีจะผลิตคนดีต่อๆกันได้ ระบบดีจะสร้างคนดี ถ้าเอาคนดีไปอยู่ในระบบที่ฟอนเฟะก็เปลี่ยนคนดีหมดไฟ นอกจากเปลี่ยนระบบแล้วสิ่งสำคัญในสภาคือการแก้ไขกฎหมาลที่ล่าสมัย พ.ร.บ.สถานบันเทิงเก่ามากหลายสิบปีให้สอดรับสมัยมากขึ้น โซนนิ่งไม่จริงห้ามใกล้วัด ใกล้โรงเรียน ถ้าเอากฎหมายเข้าว่าผิดหมด อีกอย่างที่แก้ปัญหาส่วยที่ต้องจัดการคือการซื้อขายตำแหน่ง ถ้าแก้ได้จะเป็นจุดเริ่มต้นการเปลี่ยนแปลง เช่นเดียวกันกับ กต.ตร. ต้องถูกเปลี่ยนให้ภาคประชาชนที่ได้รับการคัดเลือกเข้ามาตรวจสอบคานอำนาจกับตำรวจ แต่ทุกวันนี้ตำรวจนำตำแหน่งไปประเคนให้ผู้ที่มีผลประโยชน์มานั่งเป็น กต.ตร.

น้ำแท้ มีบุญสล้าง ผอ.สถาบันพัฒนาการสอบสวน สำนักงานอัยการสูงสุด กล่าวถึงปัญหาส่วย ว่า ส่วยไม่ได้มีแค่รถบรรทุก พนัน แรงงานต่างด้าว สารพัดต่างๆ ส่วยมีไว้เพื่อการไม่ดำเนินคดี ข้าราชการดูแลทรัพยากรอะไรก็จะเรียกเงินจากแหล่งนั้นเพื่อเอาไปเพื่อซื้อตำแหน่ง เมื่อได้ไปก็มาถอนคืนวนเวียน การทำคดีหลายๆคดี หรือคดีกำนันนก จะเอากระบวนการยุติธรรมไปไว้ในมือโจรให้หากินอีกหรือ หัวใจการทำคดีคือรักษาพยานหลักฐาน ถ้าเรารักษาพยานหลักฐานการจ่ายส่วยแลกกับการไม่ดำเนินคดีก็ทำไม่ได้ แต่ทุกวันนี้เอาหลักฐานไว้กับคนเก็บส่วย ต้องแก้ให้หน่วยงานอื่นสามารถไปดูหลักฐานได้ ที่ผ่านมาความลับในสำนวนคือเอาไว้ต่อรอง ต่างประเทศต้องเปิดเผยพยานให้ชัดเจนในการต่อสู้คดี มีผลดีทำให้ประชาชนเชื่อมั่นกระบวนการยุติธรรม ไม่กล้าทำผิด กระบวนการยุติธรรมต้องได้ความจริงและความเชื่อมั่น เมื่อระบบชัดเจนมีหลายหน่วยตรวจพยานหลักฐาน หน่วยที่ทำคดีก็โกงไม่ได้ จ่ายไปก็โกงไม่ได้ ส่วยจะหายไปถ้าไม่มีคนจ่าย แต่เมื่อเปรียบเทียบคดีกำนันนกทำตรงข้ามหมด

 การแก้ปัญหาไม่หวังพึ่งคนหวังพึ่งระบบ คนดีเดียวก็เติบโต เดียวก็ย้าย อย่าเชื่อคนดีเชื่อระบบที่ดีตรวจสอบโปร่งใส คดีกำนัน อัยการต้องลงไปดูการเก็บพยานหลักฐาน คนที่จะส่งให้ศาลลงโทษกลับไม่เห็นหลักฐานตั้งแต่วันแรก  เชื่อว่าการปฏิรูปไม่เกิดขึ้นเพราะกินกันมาทั้งชีวิต หมาเคยกินขี้ก็กินขี้วันยังค่ำ วิธิแก้ต้องเลือกคนที่ใสสะอาดมาบริหารบ้านเมือง ปัญหาจะไม่หมดถ้าผู้นำประเทศไม่มีเจตจำนงจะแก้ปัญหาพวกนี้

“ตำรวจเป็นหนึ่งในกระบวนการยุติธรรม  ตนมีเพื่อเป็นตำรวจก่อนที่จะไปลงพื้นที่ไหนเขามีการคำนวณราคาซื้อตำแหน่ง ในพื้นที่นั้นมีอะไรที่เก็บได้บ้างคุ้มไหม แล้วเงินซื้อตำแหน่งนั้นก็ขึ้นไปผู้บริหารแล้วจะปฏิรูปได้อย่างไร ส่วยเป็นกระบวนการที่แข็งแกร่ง ผู้บริหารที่รับแต่เงิน ตำรวจที่ดีสิ้นหวัง ถ้าไม่ทำชั่วก็ไม่มีเงินซื้อตำแหน่ง” น้ำแท้  กล่าว

 ขณะที่ พ.ต.อ.วิรุตม์ ศิริสวัสดิบุตร เลขาธิการ สถาบันเพื่อการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมวิรุต กล่าวว่า ตำรวจทำคดีตำรวจไม่สำคัญเท่ากับ “ตำรวจรับส่วยมาสอบสวนตำรวจที่ส่งส่วย” ประเทศเจริญแล้วจะไม่มีปัญหาเรื่องส่วยรถบรรทุก ส่วยเป็นแก๊งอั่งยี่ชาวบ้านจะทำได้อย่างไร พอถูกจับก็มีคนวิ่งเคลียร์ ตำรวจทางหลวงตั้งขึ้นมาเพื่อดูแลความผิดที่เกิดขึ้นบนท้องถนน อำนวยความสะดวก ไม่ใช่ให้มาตั้งด่าน การตังด่านคือการสร้างความไม่เรียบร้อย อันตรายผิดกฎหมาย ไม่สะดวกต่อผู้ใช้ทาง เอาอำนาจอะไรมาตั้ง ถ้าเกิดอุบัติเหตุคนตั้งด่านต้องรับผิดชอบ การตั้งด่านเป็นเพียงการกรองรถที่ไม่เคลียร์

ปัญหาคือระบบตำรวจเพี้ยน สร้างตำรวจแบบกองทัพ โครงสร้างแบบกองทัพ มีชั้นยศแบบทหาร กระบวนการยุติธรรมตำรวจสำคัญกว่าอัยการ ศาล ที่เป็นคนหาพยานหลักฐาน อย่างคดีกำนันนกวงจรปิด 2 ตัวภาพดันหายอีกกลับเป็นว่าไม่ได้เสียบสาย ขอตั้งคำถามถ้าไม่มีภาพจะไปทิ้งน้ำทำไม ปัญหาการสอบสวนปราศจากการควบคุมจากภายนอกสิ้นเชิง ไม่มีใคเข้าไปในกระบวนการสอบสวน ทุกอย่างเบ็ดเสร็จที่ตำรวจจึงเป็นปัญหาการสอบสวน หน่วยอื่นสอบไม่ได้แม้แต่คดีเดียว ตำรวจทางหลวงควรไปสังกดกรมทางหลวง

"ปัญหาทั้งปวงอยู่ที่ระบบสอบสวน ประเทศไทยตำรวจสอบสวนมีอำนาจมากที่สุด คดีที่มีปัญหาอัยการต้องเข้ามาร่วมด้วย เมื่ออัยการเข้ามาไม่มีใครกล้ายุ่ง ฉนั้นแก้ไขเพิ่มเติม ป.วิอาญา เป็นร่างกฎหมายที่คาอยู่ในสภา จะแก้การผูกขาดอำนาจสอบสวน การรู้เห็นทำลายพยานหลักฐาน  ตำรวจทางหลวงต้องโอนไปให้กระทรวงที่รับผิดชอบ ระบบตำรวจเป็นระบบชั่วร้าย ผู้ใหญ่ที่มีประโยชน์ไม่ต้องการเปลี่ยน เพราะเสียผลประโยชน์ อีกอย่างเงินเปอร์เซ็นต์เป็นที่มาของการตั้งด่าน การตั้งด่านผิดกฎหมาย เงินได้มาก็ไปซื้อตำแหน่งพัวพันกันอยู่อย่างนี้ เรื่องรางวัลต้องทบทวน ข้อบังคับขัดต่อ พ.ร.บ.เงินคงคลัง เป็นที่มาของความวุ่นวายในการตั้งด่าน" พ.ต.อ.วิรุตม์ กล่าว 

ร่วมบริจาคเงิน สนับสนุน ประชาไท โอนเงิน กรุงไทย 091-0-10432-8 "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน FCEM" หรือ โอนผ่าน PayPal / บัตรเครดิต (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)

ติดตามประชาไทอัพเดท ได้ที่:
Facebook : https://www.facebook.com/prachatai
Twitter : https://twitter.com/prachatai
YouTube : https://www.youtube.com/prachatai
Prachatai Store Shop : https://prachataistore.net
ข่าวรอบวัน
สนับสนุนประชาไท 1,000 บาท รับร่มตาใส + เสื้อโปโล

ประชาไท