ศาลชั้นต้นสั่งจำคุก 4 ปี 24 เดือน (รวม 6 ปี) ‘ตั้ม - คนกลมคนเหลี่ยม’ คดีมาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมฯ โพสต์ภาพการ์ตูนล้อการเมือง 4 ภาพ โดยให้รอลงอาญา 3 ปี เนื่องจากศาลมองว่าผู้ถูกกล่าวหาสำนึกผิด และยังมีความจงรักภักดี จึงให้โอกาสปรับปรุงตัว วางเงื่อนไขรายงานตัวพนักงานคุมประพฤติ 8 ครั้งใน 2 ปี และบริการสาธารณะ-เข้าร่วมเทิดพระเกียรติพระมหากษัตริย์ในโอกาสต่างๆ รวม 48 ชม.

11 ก.ย. 2568 ผู้สื่อข่าวรายงานวันนี้ (11 ก.ย.) ที่ศาลอาญา รัชดาภิเษก ห้องพิจารณาคดี 805 เวลา 9.30 น. ผู้พิพากษาอ่านคำพิพากษาคดีของ ‘ตั้ม’ จิรวัฒน์ อัครนุวัฒน์ นักวาดการ์ตูนล้อเลียนการเมือง และแอดมินเพจเฟซบุ๊ก "คนกลมคนเหลี่ยม" ข้อหา มาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 (1) และ (3) จากการโพสต์ภาพการ์ตูนล้อเลียนการเมืองลงสื่อโซเชียลมีเดียช่วง มี.ค.-มิ.ย. 2565 จำนวน 4 ภาพ แบ่งเป็น ภาพเกี่ยวกับรัชกาลที่ 9 จำนวน 2 ภาพ และรัชกาลที่ 10 จำนวน 2 ภาพ

โดยผู้พิพากษาได้ถามย้ำ ‘จิรวัฒน์’ ว่าจำเลยยืนยันรับสารภาพหรือไม่ โดยจำเลยได้กล่าวยืนยันว่ารับสารภาพ ผู้พิพากษาจึงได้อ่านคำพิพากษาโดยสรุปว่าให้ลงโทษตามข้อหามาตรา 112 ซึ่งมีบทลงโทษหนักที่สุด กระทงละ 3 ปี แต่จำเลยให้การรับสารภาพเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา จึงลดโทษลงกึ่งหนึ่งเหลือกระทงละ 1 ปี 6 เดือน คงเหลือโทษจำคุก 4 ปี 24 เดือน

อย่างไรก็ดี เมื่อผู้พิพากษาพิจารณารายงานการสืบเสาะจากสถานพินิจแล้ว เห็นว่าแม้ว่าจำเลยจะก่อเหตุในคดีมาตรา 112 ซึ่งเป็นการกระทำผิดที่ร้ายแรง แต่เป็นการกระทำผิดครั้งแรก อีกทั้ง หลังจากก่อเหตุไม่นาน ผู้ถูกกล่าวหารู้สึกสำนึกผิดจึงทำการลบโพสต์ที่ถูกกล่าวหาทั้งหมด นอกจากนั้นยังได้ส่งหนังสือถึงสำนักพระราชวังอีกด้วย เพื่อขอพระราชทานอภัยโทษ และแสดงความสำนึกผิดและยืนยันว่าจะไม่กระทำผิดในข้อหาเดิมซ้ำอีก

หลังจากเกิดเหตุจนถึงปัจจุบันพบว่าผู้ถูกกล่าวหาไม่เคยกระทำผิดในมาตรา 112 จึงเชื่อได้ว่าจำเลยสำนึกผิดจริง และมีความจงรักภักดีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ จึงอยู่ในวิสัยที่สามารถปรับปรุงตัวเองได้ และสมควรได้รับโอกาสปรับปรุงตัวเอง และทำประโยชน์ให้แก่ประเทศชาติ

ดังนั้น จึงให้รอการลงโทษจำคุกไว้ 3 ปี รายงานต่อพนักงานคุมประพฤติ 8 ครั้งภายใน 2 ปี และให้ทำบริการแก่สังคม หรือกิจกรรมเทิดพระเกียรติแก่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในโอกาสต่างๆ รวม 48 ชั่วโมง และริบโทรศัพท์มือถือของกลาง  

ย้อนคดีความของจิรวัฒน์

สำหรับคดีความของจิรวัฒน์ ข้อมูลจากศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน ระบุว่า ระพีพงษ์ ชัยยารัตน์ สมาชิกกลุ่มศูนย์รวมประชาชนปกป้องสถาบัน (ศปปส.) เป็นผู้กล่าวหา ในช่วงเดือน ก.ค. 2565 จิรวัฒน์ถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจ บก.ปอท. ประมาณ 10 นาย เข้าตรวจค้นและยึดโทรศัพท์มือถือ แท็บเล็ต รวมไปถึงเอกสารต่างๆ และถูกควบคุมตัวไปยัง บก.ปอท. โดยอ้างว่าเป็นการเชิญตัวไปเพื่อพูดคุยและเจรจาโดยไม่มีหมายจับแต่อย่างใด พร้อมทั้งให้เซ็นเอกสารยืนยันสิ่งของ ก่อนให้เดินทางกลับ

ต่อมา จิรวัฒน์ถูกออกหมายเรียกให้ไปรับทราบข้อกล่าวหาถึง 3 ครั้ง โดยครั้งแรกถูกแจ้งข้อหามาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 (3) จำนวน 2 โพสต์ที่ถูกตีความว่าพาดพิงกษัตริย์รัชกาลปัจจุบัน ส่วนอีก 2 โพสต์ที่ตีความว่าเกี่ยวกับอดีตพระมหากษัตริย์ (รัชกาลที่ 9) แจ้งข้อกล่าวหาเฉพาะ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14 (1) 

ครั้งที่ 2 ถูกแจ้งข้อกล่าวหาเพิ่มเติมตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14 (1) ต่อ 2 โพสต์แรกที่ตีความว่าเกี่ยวกับรัชกาลปัจจุบัน

และครั้งที่ 3 ถูกแจ้งข้อกล่าวหาในแต่ละโพสต์ใหม่ ตามคำสั่งของพนักงานอัยการ กล่าวหาว่าในทุกโพสต์ คือทั้ง 4 โพสต์ เป็นการ "หมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาดมาดร้ายพระมหากษัตริย์, โดยทุจริต หรือโดยหลอกลวง นำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่บิดเบือนหรือเป็นเท็จ และนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นความผิดเกี่ยวกับความมั่นคง" ตามมาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14 (1), (3)

จากนั้น อัยการสั่งฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 31 ม.ค. 2567 ต่อศาลอาญา โดยสรุประบุว่าจำเลยเป็นผู้ใช้งานเฟซบุ๊กชื่อ “คนกลมคนเหลี่ยม” ได้โพสต์ข้อความและภาพตามลำดับเวลาในแต่ละโพสต์จนถึงวันที่ 17 มิ.ย. 2565 โดยข้อความและภาพการ์ตูนที่ปรากฏนั้นทำนองพาดพิงถึงกษัตริย์ ซึ่งมีการตั้งค่าเป็นสาธารณะ ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าถึงได้ เป็นจำนวน 4 โพสต์ข้อความ

ภายหลังศาลรับฟ้อง จิรวัฒน์ได้รับประกันตัวระหว่างพิจารณาคดี โดยให้เพิ่มหลักทรัพย์รวมเป็น 200,000 บาท โดยได้รับความช่วยเหลือจากกองทุนราษฎรประสงค์

เมื่อวันที่ 17 มิ.ย. 2568 ศาลกำหนดสืบพยานนัดแรก โดยจิรวัฒน์ ได้เปลี่ยนคำให้การเป็นรับสารภาพตามฟ้อง ศาลจึงให้สืบเสาะพฤติการณ์จำเลยเพิ่มเติม พร้อมกำหนดนัดฟังคำพิพากษาในวันที่ 11 ก.ย. 2568 เวลา 09.00 น. 

ในวันสืบพยานนัดดังกล่าว ศาลมีคำสั่งรายงานกระบวนฯ ห้ามให้เผยแพร่เหตุการณ์ในห้องพิจารณาคดี โดยระบุว่า "ห้ามมิให้บุคคลใดนำเหตุการณ์ในห้องพิจารณาคดีและในศาลอาญาถ่ายทอดเผยแพร่สู่สาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต มิฉะนั้น ศาลจะดำเนินการตามระเบียบและกฎหมายเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในบริเวณศาลต่อไป"

รู้จักเพจ "คนกลมคนเหลี่ยม"

สำหรับเพจ “คนกลมคนเหลี่ยม” เปิดตัวขึ้นในช่วงปี 2562 จนปัจจุบันเพจมียอดผู้ติดตามกว่า 130,000 คน เป็นเพจที่มุ่งเน้นวิพากษ์วิจารณ์และเสียดสีประเด็นทางการเมืองและสังคมผ่าน ‘การ์ตูน’ ลายเส้นลักษณะวงกลมและเหลี่ยม เน้นการสื่อสารให้เข้าใจได้ง่าย แต่แฝงไปด้วยประเด็นให้ฉุกคิด 

ผลงานภาพวาดการ์ตูนบางชิ้นถูกมองว่าเป็นการ ‘หมิ่นประมาทกษัตริย์’ จนถูกดำเนินคดีตามมาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ ในเวลาต่อมา จนสังคมอาจเกิดการตั้งคำถามถึงขีดจำกัดและเสรีภาพในการแสดงออกทางศิลปะผ่านการวาดการ์ตูน