รายงานสัมภาษณ์แอดมินเพจ ‘เปลี่ยนฉากหลังให้ทั่นผู้นำ’ ฟังเป้าหมายและความรู้สึกของพวกเขาหลัง ‘พล.อ.ประยุทธ์’ ติติงผลงานกลับมา รวมถึงความเห็นต่อกระแสเบื่อรายการคืนความสุขฯ วิเคราะห์ 'ฉากหลัง' ที่แท้จริงและคอมเมนท์ฉากใหม่ เป็นต้น
ในโลกโซเชียลเน็ตเวิร์กบุคคลสำคัญไม่ว่าจะวงการไหน แม้แต่วงการการเมืองมักถูกนำมาล้อเลียนในรูปแบบ ‘มีม(meme)’ ที่เป็น คำพูด วิธีการพูดการแสดงออก โดยเฉพาะภาพอิริยาบถแปลกตาที่ถูกนำไปตัดต่อล้อเลียน เลียนแบบ แล้วแพร่กระจายต่อๆ กันผ่านโซเชียลเน็ตเวิร์ก เช่น ภาพของ ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร, ทักษิณ ชินวัตร, สุเทพ เทือกสุบรรณ รวมไปถึงกรณีที่เป็นกระแสอย่างมากเมื่อปลายปีที่แล้วคือภาพของ ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ รมว.คมนาคม ในขณะนั้น ซึ่งแต่งกายเสื้อยืดกางเกงขาสั้น ถือถุงกับข้าว เดินเข้าวัด เป็นภาพที่ดูแปลกตาสำหรับบุคลสำคัญทางการเมือง จนนำมาสู่การแต่งภาพล้อเลียนในรูปแบบต่างๆ โดยมีเพจ ‘ชัชชาติ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมที่แข็งแกร่งที่สุดในปฐพี’ เป็นผู้คอยรวบรวมและปล่อยของ
นอกจากเป็นการล้อเลียนผ่านภาพตัดต่อแล้ว ยังมีการล้อเลียนด้วยการแต่งตัวในชุดดังกล่าวเลียนแบบ เรียกว่า 'คอสเพลย์ชัชชาติ' อีกด้วย
ตัวอย่างมีมชัชชาติ
และที่สำคัญ ชัชชาติ เองก็ร่วมเล่นด้วยกับกระแสล้อเลียนดังกล่าว โดยเมื่อวันที่ 11 ม.ค.57 ได้โพสต์มีมดังกล่าวพร้อมดาวบนตัวและข้อความ “เตรียมพร้อมรับมือ หากปิดกรุงเทพ..”
ภาพที่ชัชชาติโพสต์เมื่อวันที่ 11 ม.ค.57
หากมาดูกระแสในปัจจุบัน คงหนีไม่พ้นเพจที่มีชื่อว่า ‘เปลี่ยนฉากหลังให้ทั่นผู้นำ’ ที่ปัจจุบันมียอดผู้กดไลค์เพจกว่า 50,000 ไลค์แล้ว ทั้งที่พึ่งตั้งเพจเมื่อวันที่ 25 พ.ย.ที่ผ่านมานี่เอง หลังจากที่มีเสียงสะท้อนจากประชาชนว่าเบื่อ ‘รายการคืนความสุขให้คนในชาติ’ จนวันเดียวกัน พล.อ.ประยุทธ์ ได้ปรารภกับคณะทำงานและชี้ไปที่ฉากหลังพร้อมกับกล่าวว่า อยากให้เปลี่ยนรูปแบบโดยเอาภาพอื่นมาใส่บ้าง ต้องการปรับเปลี่ยนให้ฉากหลังเป็นที่น่าดึงดูดและน่าสนใจกว่าเดิม
เพจ ‘เปลี่ยนฉากหลังให้ทั่นผู้นำ’
เมื่อความดังกล่าวถูกเผยแพร่เป็นข่าว เพจ ‘เปลี่ยนฉากหลังให้ทั่นผู้นำ’ จึงถูกตั้งขึ้นพร้อมได้ประกาศรับอาสารวบรวมไอเดียในโซเชียลเนตเวิร์กเพื่อเสนอเป็นฉากหลังใหม่ของรายการดังกล่าว โดยอำนวยความสะดวกด้วยการเตรียมภาพมีม พล.อ.ประยุทธ์ ไว้ให้เป็นนายแบบเพื่อใช้ทดสอบกับฉากหลังใหม่ในแบบต่างๆ ด้วย จนมีผู้ส่งเข้าร่วมจำนวนหลายฉากจนเป็นกระแสแชร์ต่อกันมากมา
วันที่ 28 พ.ย.ที่ผ่านมา พล.อ.ประยุทธ์ ได้แสดงความเห็นต่อผลงานของเพจนี้ว่า "เห็นอยู่แล้ว ทุเรศทุกฉาก" ส่งผลให้เพจนี้เกิดอาการน้อยใจพร้อมโพสต์ตัดพ้อนายกฯ ว่า “จะต้องทำยังไงแบบไหนที่เธอจะรัก น้อยใจแล้วน้ะ” และคืนวันเดียวกันในรายการคืนความสุขฯ พล.อ.ประยุทธ์ ก็มาพร้อมฉากใหม่ ซึ่งแน่นอนว่าไม่มีฉากที่เพจนี้นำเสนอแต่อย่างใด
อย่างไรก็ตาม ‘ประชาไท’ ได้มีโอกาสสัมภาษณ์ ‘ คิด’ แอดมินเพจนี้ เพื่อสอบถามถึงความรู้สึกที่เขามีหลัง พล.อ.ประยุทธ์ คอมเมนท์ผลงานพวกเขา รวมถึงวัตถุประสงค์และกระบวนการทำงาน ความเห็นต่อกระแสคนที่เบื่อรายการคืนความสุขฯ มุมมองต่อปรากฏการล้อเลียนหรือมีมในโซเชียลเน็ตเวิร์ก แถมด้วยวิเคราะห์ 'ฉากหลัง' ที่แท้จริงของ พล.อ.ประยุทธ์ และคอมเมนท์ฉากใหม่เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา เป็นต้น
000000
ประชาไท : เป้าหมายของเพจทำมาเพื่ออะไร?
‘ คิด’ แอดมินเพจ ‘เปลี่ยนฉากหลังให้ทั่นผู้นำ’ : เพื่อสนองนโยบายทั่นผู้นำ (‘ทั่น’ ตามคำเรียกของแอดมิน)ครับ (หัวเราะ) ขอเล่าแบบยาวๆ หน่อยละกัน ขอเล่าตั้งแต่ที่มาก่อนมีเพจนี้ละกันครับ ที่มาเพจนี้เกิดจากส่วนตัวแอดมินเองเป็นคนชอบ create อะไรเล่นๆ ฮาๆ ลงในเฟซบุ๊กตัวเองอยู่เรื่อยๆ บวกกับไม่เห็นด้วยกับรัฐประหาร
เฟซบุ๊กตัวเองก็เลยมีอะไรตลกๆ เกรียนๆ สลับกับพวกข่าวหรือบทความต่างๆ เกี่ยวกับการเมือง คือ เอาง่ายๆ พวกข่าวที่คนเห็นด้วยกับรัฐประหารมักจะไม่แชร์กันน่ะครับ แล้วก็มีสัญลักษณ์ต้านรัฐประหารบ้าง อย่างเช่นชู 3 นิ้ว กระดาษเปล่า A4 แอดมินเคยถ่ายรูปโปรไฟล์คู่กับหนังสือประวัติศาสตร์ไทยร่วมสมัยของ คริส เบเกอร์ แล้วก็เหน็บไม้บรรทัดให้ยื่นออกมา 3 นิ้ว แต่ตอนนั้นไม่มีคนทักอะไร ไม่ได้เป็นกระแสอะไรด้วย เพิ่งมาเห็นตอนหลังๆ ที่มีมีมรูปชูตลับเมตรยื่นออกมา 3 นิ้ว ก็ตลกดี สงสัยตอนนั้นคนยังไม่เก็ท นึกว่าเล่นล้ำลึกไป
ฉาก hunger games mockingjay
ทีนี้พอวันที่ 25 พ.ย. ที่ผ่านมา แอดมินไปเจอข่าวที่ว่าทั่นผู้นำอยากให้เปลี่ยนฉากหลังรายการคืนความสุขให้คนในชาติ เพื่อไม่ให้ประชาชนเบื่อ แอดมินก็เลยรู้สึกประหลาดใจ
เช็ด!(อุทาน) ทั่นคิดอย่างงั้นจริงๆ เหรอครับ ก็เลยเปลี่ยนฉากหลังเก็บไว้เล่นๆ แล้วก็กะว่าค่อยๆ ทยอยโพสต์ลงเพจไปเรื่อยๆ เอาไว้ดูกันเองขำๆ ในกลุ่มเพื่อน ก็ไม่คิดว่าจะ viral ได้ขนาดนี้เหมือนกันครับ
พอมาคิดดูทีหลังก็รู้สึกโอเคนะ ดูเป็นเครื่องมือที่เป็นของอยู่ตรงกลาง เข้าถึงได้จากทุกกลุ่มคน กลุ่มหนึ่งที่ไม่เห็นด้วยกับรัฐประหาร รู้สึกว่าผิดธรรมชาติ รู้สึกงงว่าคนเบื่อกันเพราะฉากหลังเนี่ยนะ ก็เลยจัดให้เป็นการล้อเลียนเล็กน้อย 555, กลุ่มสองเป็นคนที่มาร่วมสนุกด้วยเฉยๆ รู้สึกว่าน่าเล่นดี, กลุ่มสามเป็นคนที่เห็นด้วยกับรัฐประหารก็มีนะ แอดมินสังเกตจาก friends ในเฟซที่มากดไลค์กัน แล้วก็พวกรูปโปรไฟล์, กลุ่มสี่เป็นอื่นๆ ละกัน นอกเหนือจากสามกลุ่มแรกก็เอามาไว้กลุ่มนี้ นึกไม่ออกละ (หัวเราะ) สังเกตดูส่วนใหญ่จะเป็นกลุ่มที่เข้ามาเอาฮาแหละครับ (หัวเราะ)
บางคนจริงจังหน่อยอาจจะมองว่าเป็นเรื่องไร้สาระ แต่ถ้าจะมองว่าเพื่อต้านรัฐประหาร ผมว่าเป็นการต้านรัฐประหารที่สันติวิธีมากๆ วิธีหนึ่งเลยนะ เป็นการแสดงความคิดตัวเองผ่านสัญลักษณ์ ไม่มี hate speech ไม่มีการด่าทอทะเลาะวิวาทอะไร อาจจะมีคำหยาบๆ บ้างก็เป็นภาษาปากขำๆ โดยรวมแล้วชาวเพจให้ความร่วมมือตรงนี้ดี โดยที่แอดมินไม่ได้พูดอะไรไว้ก่อนเลยด้วยซ้ำ คงเป็นเพราะคอนเซปต์ตอนแรกเน้นเอาฮา บรรยากาศเลยไม่ตึงเครียด ก็ดีครับที่มีพื้นที่ที่ทำอะไรพูดอะไรแบบไม่ตึงเครียดแบบนี้ให้พวกเราบ้าง
ฉากที่ล้อมาจากรายการของลีน่า จัง
หลังจากที่ พล.อ.ประยุทธ์ ติติงผลงานมาว่า "ทุเรศทุกอัน" นั้นทำให้ทีมงานรู้สึกท้อไหม? เพราะเห็นไปแสดงความเห็นชี้แจงในเพจ ‘วิวาทะ V2’ จึงอยากถามว่าคิดแบบนั้นจริงๆ หรือเพียงแค่ประชด?
ไม่ท้อเลยครับ (หัวเราะ) รู้สึกดีใจซะอีก เรื่องนี้จะถึงทั่นผู้นำได้นี่ ใกล้ชิดประชาชนจริงๆ แหม่
ที่แสดงความเห็นไว้เพราะตอนแรกคิดว่าจะตอบรับกับข่าวนี้ยังไงดีให้ดูเกรียนๆ ดูมีอะไร ก็เลยมาคิดหาข้อดีออกมา คิดว่าคำว่าทุเรศนี่แปลเป็นความหมายดีๆ ได้มั้ยนะ ก็เลยลองค้นดู จริงๆ คำว่า ทุร- นี่ค้นไม่เจอ เจอแต่คำว่า ทร- แปลว่า ชั่ว, ยาก, ลําบาก, น้อย, ไม่มี. คำว่า อีศ แปลว่า ผู้เป็นใหญ่. เราก็เลย แถ เอ้ย! เราก็เลย ลากเข้าความ ให้เป็นความยากลำบากที่ยิ่งใหญ่ได้
มีคนบอกว่าการประชดที่เหนือชั้นคือไม่รู้ว่าประชดอยู่ครับ (หัวเราะ)
หวังว่าจะชนะใจท่านผู้นำแล้วมีเลือกเอาฉากสักฉากไปใช้บ้างไหม?
แอบลุ้นเหมือนกันนะ ลองหยั่งความคิดชาวเพจอยู่ครั้งนึงว่าถ้าเกิดรายการฉากใหม่จริงๆ แบบไหนน่าจะใกล้เคียงและออกอากาศได้จริงมากสุด แต่ก็มีไอเดียดอกกล้วยไม้มาแค่อันเดียว ก็เลยลองทำให้ดู เสียดายนะ ธรรมชาติดี ออกจะสวยครับแหม่
ฉากดอกกล้วยไม้
กระบวนการทำงานทำอย่างไร ตัดต่อเองเลยหรือไม่? ทำคนเดียวหรือเป็นทีมงาน?
ตอนแรกแอดมินตัดต่อเองคนเดียว ตอนนั้นมีทำฉากแบ็กกราวด์ Windows XP เพราะดูเป็นเอกลักษณ์ดี เห็นปุ๊บคนรู้ปั๊บ แล้วก็มาคิด caption(คำบรรยายใต้ภาพ) ให้ดูมีอะไร ก็เลยเขียนเป็นข่าวประมาณว่าทั่นผู้นำต้องการให้วิชาคอมพิวเตอร์ของทุกโรงเรียนเปลี่ยนฉากหลังเป็นทั่นผู้นำ เพื่อตอบสนองค่านิยม 12 ประการ อะไรประมาณนั้น
พอมัน viral ขึ้นมาก็เลยมีทีมงานครับ แอดมินเป็น ‘พี่คัตหลั่ง’ ซึ่งได้ชื่อนี้จากทำเพจนี้แหละครับ (หัวเราะ) ‘พี่โต๊ะ’ และ ‘น้องเอินเอิร์น’ ซึ่งพี่คัตจะเป็นแอดมินหลักๆ คอยดูความเคลื่อนไหว ดูรูปที่ส่งเข้ามา เลือกรูป คิด caption หาข่าวที่น่าเอามาประกอบกับรูปได้
รูปไหนไม่เก็ทก็ให้พี่โต๊ะดู พี่โต๊ะเป็นคนที่ดูหนังดูการ์ตูนเยอะมากๆๆๆ เลยพอช่วยบอกได้ว่าฉากเป็นรูปเกี่ยวกับอะไร เอามาเล่นอะไรได้บ้าง น้องเอินเอิร์นจะช่วยสกรีน ดูบางครั้ง แล้วก็ช่วยดูรายการจริงๆ ว่ามีอะไร อย่างเมื่อวันศุกร์ พี่คัตกับพี่โต๊ะเองก็ทำงานกะบ่ายถึงดึก ไม่มีเวลามาดูรายการจริงได้ก็ฝากน้องเอินเอิร์นดูฉากหลังให้ ก็สวยดีครับ (หัวเราะ)
คิดว่าที่มีกระแสคนเบื่อรายการคืนความสุขนั้นมาจาก ฉากหลังจริงๆ หรือ?
ก็อาจจะมีส่วนนะครับ ดูอย่างวันศุกร์ที่ผ่านมา คนน่าจะดูรายการเยอะขึ้น เพราะอยากรู้ว่าฉากหลังเปลี่ยนใหม่จะเป็นยังไง จะคิดให้ใช่ ก็คิดได้ครับ (หัวเราะ)
มองปรากฏการล้อเลียนหรือมีมในโซเชียลเน็ตเวิร์กว่าอย่างไร เพราะดูเหมือนคนถูกล้อมีปฏิกิริยาต่างกัน เช่น ชัชชาติ นั้นเล่นด้วยที่มีคนเอาภาพไปล้อ แต่เหมือน พล.อ.ประยุทธ์ จะไม่ค่อยเอาด้วยหรือไม่?
จริงๆ ทั่นผู้นำน่าจะชอบนะครับ ทั่นคงปากแข็งไปอย่างนั้น ไปเปิดคลิปข่าวดูดีๆ ตอนท่านตอบเสร็จดูมียิ้มมุมปากเล็กน้อยนะ เนาะๆๆ
ส่วนเรื่องปรากฏการณ์ล้อเลียนนี่ก็เป็นเรื่องปกตินะ มีได้อยู่แล้ว ตอนคุณยิ่งลักษณ์หรือคุณทักษิณเป็นนายกฯ ก็มีการทำรูปล้อเลียนกัน
ตอนคุณสุเทพ คุณอภิสิทธิ์ก็มี นักการเมืองคนอื่นๆ ก็มีอยู่ คุณประยุทธ์ (ซึ่งตอนนี้ทั่นคือนักการเมืองแล้วเหมือนกัน) จะมีด้วยก็ไม่ได้แปลกอะไร เป็นปรากฏการณ์ปกติในทางการเมือง
"จริงๆ ตั้งใจใช้คำว่านักการเมืองกับคุณประยุทธ์ด้วยความหมายว่า ถึงท่านจะบอกว่าเข้ามาแก้ไขปัญหาความขัดแย้งของนักการเมือง แต่ตอนนี้ท่านก็เป็นนักการเมืองแล้วเหมือนกัน เราควรจะมีทัศนคติที่เป็นกลางกับคำว่านักการเมือง คือมีทั้งส่วนที่ดีและไม่ดีในแต่ละคน ไม่มีใครดีหรือแย่ไปหมดหรอกครับ การเมืองเป็นเรื่องเกี่ยวข้องกับทุกคน หลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องถูกวิพากษ์ วิเคราะห์ แสดงความคิดเห็นกันอยู่แล้ว เป็นปรากฏการณ์ปกติ เข้ามาแล้วก็ต้องอยู่กับมันให้ได้" คิด กล่าว
ในฐานที่เป็นคนพยายามเสนอ "ฉากหลัง" ให้ พล.อ.ประยุทธ์ คิดว่าฉากหลังในมุมมองของแอดมินเพจของ พล.อ.ประยุทธ์ ที่แท้จริงคืออะไรกันแน่?
ถ้าถามว่าฉากหลังที่เป็นฉากจริงๆ แอดมินคิดว่าเปลี่ยนเป็นฉากอะไรก็ได้ครับ แต่อย่าเปลี่ยนแค่ฉากหลังอย่างเดียว น่าจะเปลี่ยนอย่างอื่นด้วย
แต่ถ้าจะใช้ฉากหน้าฉากเดิมจริงๆ แล้วอยากนำเสนอให้คนสนใจก็มีวิธีอื่นๆ อีกเยอะอ่ะครับ ลองฟังความเห็นทีมงานดูจริงๆ หรือยัง
ถ้าทำงานทำรายการที่นำเสนอให้คนหมู่มากแบบนี้ยิ่งต้องสำรวจความต้องการของผู้ชม ต้องฟังทีมงานต้องระดมสมองกันเยอะๆ ครับ
ฉาก The Voice เสนอโดยเพจ 'สมวารีพักตร์'
ฉากอันไหนที่ทางแอดมินประทับใจสุด?
ฉากที่เห็นแล้วขำพุ่งเลยเป็นรูปฉากหลังเดิม แต่ฉากหน้าเป็นพี่โน้ส อุดม ขำแบบที่ชาวเน็ตเรียกว่า “ผมนี้ลั่นเลย” (หัวเราะ) เห็นแล้วรู้สึกเลยว่า บางทีที่รายการน่าเบื่ออาจจะไม่ได้เป็นที่ฉากหลังนะครับ
ทีมงานคิดอย่างไรกับฉากใหม่เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา?
ส่วนฉากใหม่นี่เอาจริงผมว่าดูดีขึ้นนะ คือเป็นฉากเหมือนผ้าม่านห้องรับแขก มีแจกันดอกไม้ แล้วก็นั่งคุย ดูแล้วรู้สึกไม่เกร็ง ดูผ่อนคลายลงเหมือนกัน เหมือนคนที่ไปทำงานมาแล้วก็กลับบ้านเชิญแขกมาแล้วคุยกันว่าไปทำอะไรมา เป็นยังไงบ้าง เอาง่ายๆ คือดูรับแขกมากขึ้น ก็สวยดีครับ ส่วนที่บอกในเพจคือแอบล้อเลียนอยู่เหมือนกัน ที่บอกว่า "เห็นอยู่แล้ว ทุเรศทุกฉาก" โอเคครับทั่นผู้นำ ทั่นมีของของทั่น ทั่นว่าดีผมก็ว่าดีครับผม เหมาะสมครับทั่น
ฉากใหม่รายการคืนความสุขฯ เมื่อวันศุกร์ที่ 28 พ.ย.ที่ผ่านมา
อยากฝากอะไรถึง พล.อ.ประยุทธ์ กลับไปบ้าง ในฐานะที่ท่านเห็นผลงานคุณแล้ว?
จริงๆ มีผลงานของชาวเพจ(แฟนเพจ)จำนวนมาก แอดมินเลยขอถามคำถามนี้กับชาวเพจด้วยละกัน แล้วก็ได้คำตอบที่คัดมาบางส่วนดังนี้
"เรารักและหวังดีต่อท่านจริงๆ เห็นท่านกับคณะเครียดๆ กลัวไอเดียพวกท่านไม่แล่น เราเลยลิงโลดเลย "
"เปลี่ยนตามนี้เลยครับท่าน จะได้ไม่เบื่อ"
"ทำเพื่อบ้านเมืองเราต่อไปนะคะ"
"เพจนี้ฮาดี .. ลุงนายกสู้ๆนะ"
"รักดอกจึงหยอกเล่น"
"ทั่นเวลาพูดขอเนื้อๆ.."
"อยากให้สรุปมาก่อนพูดนำเสนอ"
"อยากรู้ว่าท่านผู้นำอยากได้ฉากหลังแบบไหนครับ 55"
"..ที่กด Like เพจนี่ผมเอาฮาล้วนๆครับท่าน ผมไม่เกี่ยวนะครับ "
"ไม่กล้าออกความเห็น กลัวโดนเรียก -3-"
"รีบเลือกตั้งเถอะครับชาวบ้านลำบากอยู่ครับ"
"ใจกว้างกว่านี้หน่อยไหนๆก็เป็นนายกแล้ว เป็นปกติที่ประชาชนจะแซว"
"เราจะคืนความสุขให้ท่าน เราจะทำให้ท่านไปทุกที่ ที่อยากไป"
"อยากฝากไปว่า "จงมีความสุข" 5555.."
"..คนทำลงใจไปมากนะคะ ไหนจะต้องกลั้นหัวเราะตอนทำอีก เสร็จแล้วมาโพสต์ คนดูก็ฮาขี้แตกขี้แตน นี่มันความสุขชัดๆ... แล้วการที่ท่านออกมาบอกว่ามันทุเรศทุกอัน มันน่าน้อยใจแค่ไหน.."
"..ท่านอยากให้ประชาชนมีความสุขแต่ด่ารูปทุกอันว่าทุเรศ ไม่คิดว่าคนทำจะเสียใจมั่งเหรอ "
"ฝากท่าน "เปลี่ยนฉากหน้าให้ประชาชน" บ้าง"
"..ทั่นคงเป็นปากไม่ตรงกับใจ น่าเห็นใจ คงมีอะไรหลายๆ อย่างที่จริง ๆ แล้วทั่นอยากพูดแต่พูดไม่ได้เหมือนกัน.."
"ในฐานะที่ทั่นเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้มีเพจนี้ ขอขอบคุณทั่นผู้นำมากครับ ขอให้ทำงานต่อไปเท่าที่ทำได้ และเปิดใจรับฟังผู้อื่นหน่อย"
"ไม่ต้องเรียกพวกเราไปปรับทัศนคตินะครับ พวกเราทัศนคติดีอยู่แล้ว เราไม่ได้วิจารณ์การทำงานของ คสช. ไม่ได้ชู 3 นิ้ว ไม่ได้กินแซนด์วิชเลยครับ อิอิ"
![สแกน QR Code เพื่อร่วมบริจาคเงินให้กับประชาไท](https://img.pct.fyi/uploads/big/50cd36632778858506956587c3cd91f7.png)
ร่วมบริจาคเงิน สนับสนุน ประชาไท โอนเงิน กรุงไทย 091-0-10432-8 "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน FCEM" หรือ โอนผ่าน PayPal / บัตรเครดิต (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)