หมายเหตุประเพทไทย #168 ตัวละครหญิงในการ์ตูนและภาพยนตร์ Superhero

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ และชานันท์ ยอดหงษ์ พูดคุยกับแขกรับเชิญ ภาวิน มาลัยวงศ์ ถึงผู้หญิงในการ์ตูนและภาพยนตร์แนวซูเปอร์ฮีโร เริ่มต้นด้วย “Wonder Woman” ของค่าย DC ที่ตีพิมพ์เป็นการ์ตูนในปี ค.ศ. 1941 อย่างไรก็ตามบทบาทของ Wonder Woman ก็ถูกจำกัด เช่นในช่วงทศวรรษ 1940 ขณะที่เหล่าฮีโรในนาม Justice League ไปปฏิบัติภารกิจในภาคพื้นยุโรป แต่ Wonder Woman กลับถูกวางบทบาทให้เป็นเลขานุการของกลุ่มและให้ประจำอยู่ที่ฐานในสหรัฐฯ

ทิ้งช่วงไปจนถึงปี ค.ศ. 1961ในการ์ตูน Fantastic Four ของค่าย Marvel ก็มีฮีโรหญิงคือ Susan "Sue" Storm-Richards หรือ The Invisible Woman ซึ่งมีพลังพิเศษคือสามารถล่องหนได้ แต่ที่น่าสนใจคือ The Invisible Woman ไม่มีเรื่องราวของตัวเอง เรื่องราวมักจะผูกติดกับตัวละครชาย เช่น เป็นที่รู้จักเพราะเป็นภรรยาของ Richards หรือ Mister Fantastic ที่เป็นซูเปอร์ฮีโรใน Fantastic Four

ภาวินนำเสนอด้วยว่ากลุ่มสัดส่วนระหว่างเพศของผู้ชมภาพยนตร์กับการ์ตูนคอมิกส์แนวซูเปอร์ฮีโรมีความแตกต่างกัน โดยในงานสำรวจของ DC Comics เมื่อปี ค.ศ. 2012 พบว่ากลุ่มตัวอย่างที่ตอบแบบสำรวจร้อยละ 93 เป็นเพศชาย ซึ่งมีผลต่อจุดเน้นของการนำเสนอตัวละครหญิงในการ์ตูนและภาพยนตร์ซูเปอร์ฮีโร โดยในภาพยนตร์ซึ่งเหมือนชมละครจากด้านหน้าเวที ที่การลำดับภาพ การเปลี่ยนฉาก ก็เป็นไปด้วยความรวดเร็ว ขณะที่การ์ตูนคอมิกส์ก็เหมือนด้านหลังเวที ที่ผู้ชมสามารถจ้องมองซูเปอร์ฮีโรหญิงได้นานกว่า โดยพื้นที่ของการ์ตูนคอมิกส์ยังคงเป็นวัฒนธรรมย่อยที่ผู้ชายยึดครองได้มากกว่า

ติดตามรายการหมายเหตุประเพทไทยย้อนหลังที่ https://www.facebook.com/maihetpraphetthai
หรือลงทะเบียนรับชมที่ https://youtube.com/prachatai