เครือข่ายนักกิจกรรมแจกแผ่นพับจากสกายวอล์คปทุมวัน ถึงอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ หวังสร้างความเข้าใจต่อสังคม ทำไมการนิรโทษกรรมคดีการเมืองถึงมีความสำคัญ พร้อมเชิญชวนคนทั่วไปสแกน QR Code เขียน จม.ออนไลน์ให้กำลังใจผู้ถูกคุมขังทางการเมือง

3 ส.ค. 2567 ผู้สื่อข่าวรายงานวันนี้ (3 ส.ค.) เวลา 13.00 น. ที่สกายวอล์ค แยกปทุมวัน เครือข่ายนักกิจกรรม เช่น กลุ่มฟื้นฟูประชาธิปไตย (DRG) คณะรณรงค์รัฐธรรมนูญฉบับประชาชน (ครช.) เสรีเกษตรศาสตร์ เครือข่ายประชาชนเพื่อสิทธิทางการเมือง - Thumb Rights และเครือข่ายนิรโทษกรรมฉบับประชาชน จัดกิจกรรมแจกแผ่นพับ พ.ร.บ. นิรโทษกรรม ฉบับประชาชน และสแกน QR Code เพื่อเขียนจดหมายถึงผู้ถูกกล่าวหาคดีความทางการเมืองในเรือนจำ โดยเส้นทางรณรงค์จะมีการเดินตั้งแต่สกายวอล์คปทุมวัน ถึงแยกเฉลิมเผ่า จากนั้นจะมีการโดยสารรถไฟฟ้า BTS ไปที่อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ

กรกช แสงเย็นพันธ์ ตัวแทนจากกลุ่มฟื้นฟูประชาธิปไตย (DRG) ได้ให้สัมภาษณ์ถึงจุดเริ่มต้นของการทำกิจกรรมวันนี้ ระบุว่า คือทาง DRG และเครือข่ายได้รณรงค์เรื่องนิรโทษกรรมคดีการเมืองมาตั้งแต่ปีที่แล้วเพื่อยื่นร่าง พ.ร.บ.นิรโทษกรรมคดีการเมืองฉบับประชาชน และเรามองว่ามีความจำเป็นต้องสื่อสารกับประชาชนสาธารณะมากขึ้น เพื่อให้พวกเขาเห็นว่าการนิรโทษกรรมมีความจำเป็นอย่างไร เพราะว่าช่วงเวลาที่ผ่านมาเรารณรงค์ผ่านสภาฯ แต่เราคิดว่าตอนนี้เราอยากทำงานกับสาธารณะ เพื่อให้เราเข้าใจตรงกัน

ข้อเรียกร้องของ พ.ร.บ.นิรโทษกรรม ฉบับประชาชน โดยเครือข่ายนิรโทษกรรมฉบับประชาชน  มีหลักการสำคัญคือระยะเวลาที่จะนิรโทษกรรมจะครอบคลุมตั้งแต่ ก.ย. 2549 จนถึงวันที่ประกาศใช้กฎหมาย และมีการระบุ ‘ข้อหาอย่างชัดเจน’ ว่ามีคดีใดต้องนิรโทษกรรมอย่างไม่มีเงื่อนไข ประกอบด้วย 1. ความผิดตามประกาศคำสั่ง คสช. 2. คดีพลเรือนในศาลทหารตามประกาศ คสช.ที่ 37/2557 และ 38/2557 3. คดีมาตรา 112 4. คดี พ.ร.ก.ฉุกเฉิน 5. คดี พ.ร.บ.ออกเสียงประชาตมติรัฐธรรมนูญ 2559 และ 6. คดีอื่นๆ ที่เกี่ยวโยงกับข้อ 1-5

นอกจากนี้ ตามร่าง พ.ร.บ.ฉบับประชาชน ระบุให้มีคณะกรรมการนิรโทษกรรมประชาชน เพื่อเป็นกลไกในการพิจารณาคดีการเมืองที่เข้าข่ายนิรโทษกรรม โดยมีสัดส่วนสมาชิกจากตัวแทนสภาผู้แทนราษฎรจำนวน 14 คน ตัวแทนจากประชาชนที่ถูกดำเนินคดีทางการเมืองจาก 4 เหตุการณ์ ประกอบด้วย ผู้ถูกดำเนินคดีหลังการทำรัฐประหาร 2549 ชุมนุมคนเสื้อแดง ผู้ถูกดำเนินคดีหลังรัฐประหาร 2557 และ ผู้ถูกดำเนินคดีช่วงปี 2563-2566 เหตุการณ์ละ 1 คน 3. ตัวแทนจากภาคประชาชนที่ทำงานเกี่ยวข้องกับการค้นหาความจริง และอำนวยความยุติธรรม จำนวน 2 คน รวมทั้งหมด 20 คน

ปัจจุบัน ร่าง พ.ร.บ.นิรโทษกรรมฉบับประชาชน ได้มีการเข้าชื่อเสนอกฎหมายจำนวน 10,000 รายชื่อ และเปิดให้ประชาชนแสดงความเห็นต่อร่างดังกล่าวผ่านช่องทางออนไลน์แล้ว ขั้นตอนต่อไปถึงการเสนอต่างต่อสภาฯ เพื่อรับหลักการในวาระที่ 1

สมาชิก DRG กล่าวว่า คนอาจจะมองว่าการนิรโทษกรรมคดีการเมือง คนที่ได้รับประโยชน์คือคนที่ถูกดำเนินคดี แต่การนิรโทษกรรมคดีการเมืองมันเป็นหลักประกัน และสร้างบรรยากาศการใช้เสรีภาพ เพราะผลรูปธรรมแรกที่เกิดจากการนิรโทษกรรมคดีการเมืองโดยรัฐ ทำให้เกิดบรรทัดฐานใหม่ที่การใช้เสรีภาพการแสดงออกนี้จะไม่ใช่ความผิด และประชาชนสามารถแสดงออกโดยปราศจากความกลัวว่าจะมีใครมาคุกคาม

ด้านจุฑาทิพย์ ศิริขันธ์ ผู้ถูกกล่าวหาทางการเมืองประมาณ 14 คดี กล่าวว่า กิจกรรมวันนี้เป็นผลสืบเนื่องจากความพยายามผลักดันเรื่องการนิรโทษกรรมคดีทางการเมือง แต่มีการถกเถียงกันมากมายว่าต้องมีการรวมคดีมาตรา 112 อยู่ใน พ.ร.บ.นิรโทษกรรมคดีการเมืองไหม ซึ่งเราคิดว่าการถูกดำเนินคดีมาตรา 112 มีผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตของใครหลายๆ คน เครือข่ายเลยพยายามออกมารณรงค์เพื่อให้สังคมทราบถึงความสำคัญของการรวมมาตรา 112 เข้าไปด้วยว่า ทำไมควรจะนิรโทษกรรมคดีนี้

"ในช่วงที่ผ่านมา เราจะเห็นได้ชัดว่าคดีเหล่านี้โดยเฉพาะมาตรา 112 ค่อนข้างมีปัญหา ใครสามารถที่จะแจ้งความได้ หรือใครที่โดนคดีผลการตัดสินยังไม่สิ้นสุดแต่ก็ถูกฝากขัง และมีคนเสียชีวิตจากคคดีนี้ และมีคนติดคุกที่ยาวนานมากๆ เราก็เลยคิดว่ามันจำเป็นมากที่จะต้องนิรโทษกรรม เพื่อให้ประเทศเราก้าวไปข้างหน้า" จุฑาทิพย์ กล่าว และระบุว่า แม้ว่าเรื่องนี้จะเป็นจุดเริ่มต้นของการก้าวข้ามความขัดแย้ง แต่ว่าในอนาคต เรื่องของสิทธิเสรีภาพ และเรื่องของกฎหมายจะต้องมีการปรับแก้ไข ส่วนการนิรโทษกรรมคดีการเมืองก็ต้องทำ เพื่อให้คนที่ออกมาใช้สิทธิเสรีภาพการแสดงออกทางการเมืองได้กลับไปใช้ชีวิตปกติสุข และทำให้บ้านเมืองกลับมาเป็นปกติสุข

จุฑาทิพย์ กล่าวย้ำว่า ข้อเรียกร้องของฝั่งเครือข่ายนักกิจกรรมตอนนี้ยืนยันว่าต้องนิรโทษกรรมมาตรา 112 โดยอัตโนมัติ และเธอเชื่อว่าถ้าเราไม่นิรโทษกรรมคดีนี้ มันจะยิ่งสร้างบรรยากาศของความกลัวในการออกมาใช้สิทธิเสรีภาพการแสดงออกทางการเมือง

"ถ้าเราไม่นิรโทษกรรมคดีนี้ บ้านเมืองจะยังอยู่ในบรรยากาศของความกลัว และเซ็นเซอร์ตัวเอง และเราไม่สามารถพูดอะไรได้เต็มที่ ถ้าเราต้องการให้บ้านเมืองเดินไปข้างหน้า และมีสิทธิเสรีภาพ คดี 112 มีความสำคัญอย่างมากเพื่อให้ต้องถูกนิรโทษกรรม" จุฑาทิพย์ กล่าว

ต่อประเด็นที่ว่ากังวลหรือไม่ว่าเรื่องนิรโทษกรรมคดีมาตรา 112 จะยากขึ้น เพราะช่วงที่ผ่านมามีพรรคการเมืองอย่างน้อย 2 พรรคฯ ได้ออกมาแสดงจุดยืนไม่นิรโทษกรรมคดีมาตรา 112 และ 110 คือพรรคพลังประชารัฐ และพรรคภูมิใจไทย จุฑาทิพย์ กล่าวว่า สำหรับเธอไม่ได้แปลกใจ เพราะว่ามันเป็นจุดยืนของทั้ง 2 พรรคการเมือง  และมองว่าทั้ง 2 พรรคฯ ไม่ได้มีท่าทีสนับสนุนเสรีภาพการแสดงออกในการชุมนุมหรือการวิพากษ์วิจารณ์อยู่แล้ว แต่ว่าถ้าพวกเขาเห็นความสำคัญของประชาชน และเห็นว่าบ้านเมืองนี้จะพัฒนาต่อไปด้วยสิทธิเสรีภาพ ด้วยประชาชนที่หลากหลาย มีพื้นที่ความปลอดภัยในการพูดคุยกัน ก็อยากให้นำเรื่องของการรวมมาตรา 112 พิจารณาด้วย

ข้อมูลจากแผ่นพับของเครือข่ายนิรโทษกรรมประชาชน ระบุว่า นับตั้งแต่ปี 2549 จนถึงปัจจุบัน มีผู้ถูกดำเนินคดีทางการเมืองจำนวนมากกว่า 1,000 คดีความ

กรกช กล่าวต่อว่า วันนี้นอกจากมีการแจกแผ่นพับแล้ว จะมีป้าย QR Code ให้คนทั่วไปสามารถสแกน และเขียนจดหมายถึงผู้ถูกกล่าวหาทางการเมืองที่กำลังถูกจองจำ

"จดหมายเหล่านี้เป็นการส่งกำลังใจ และยืนยันว่าสิ่งที่เขาทำเป็นการยืนยันเสรีภาพ พวกเขาไม่ได้ถูกลืมไป ... อยากให้รู้ว่ามีคนที่ยังจำเขาได้อยู่ เราเลยออกแบบกิจกรรมนี้เพื่อให้คนทั่วไปเขียนจดหมายทางออนไลน์ถึงผู้ต้องขังได้ โดยจะมีคนที่รวบรวมและส่งต่อไป" สมาชิก DRG กล่าว

นักกิจกรรมถือป้าย QR Code สแกนเพื่อเขียนจดหมายออนไลน์ส่งถึงเพื่อนในเรือนจำ

ปัจจุบัน ข้อมูลจากศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน รายงานว่า เมื่อวันที่ 2 ส.ค. 2567 มีจำนวนผู้ถูกคุมขังจากคดีการเมืองประมาณ 43 ราย โดยจำนวนนี้ เป็นนักโทษคดีเด็ดขาด อย่างน้อย 18 ราย และผู้ต้องขังคดียังไม่สิ้นสุด 23 ราย และเป็นเยาวชน 2 ราย

สถิติจากศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน ระบุด้วยว่า นับตั้งแต่เดือน ม.ค. 2567 จนถึง 31 ก.ค. 2567 มีการยื่นประกันตัวผู้ถูกคุมขังทางการเมืองจำนวน 109 ครั้ง และได้รับประกันตัวเพียง 6 คน

บรรยากาศการทำกิจกรรมวันนี้เครือข่ายนักกิจกรรมจะเดินรณรงค์ตั้งแต่สกายวอล์คแยกปทุมวัน จนถึงแยกเฉลิมเผ่า จากนั้น เวลาประมาณ 14.30 น. นักกิจกรรมการเมืองได้เดินทางไปรณรงค์ที่เกาะพญาไท ณ อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ โดยการโดยสารรถไฟฟ้า BTS

ต่อมา ทางนักกิจกรรมการเมืองเดินทางมาแจกแผ่นพับที่อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ โดยกระจายตามจุดต่างๆ ทั้งบนสกายวอล์ค เกาะกลางพญาไท  จนกระทั่งเสร็จสิ้นกิจกรรมและแยกย้ายออกจากพื้นที่เวลาประมาณ 15.30 น.

ทั้งนี้ กิจกรรมนี้จะมีจัดขึ้นอีก ในวันที่ 5 ส.ค. 2567 ตั้งแต่เวลา 17.00-19.00 น. ที่สกายวอล์คสาทร และสถานีบีทีเอสช่องนนทรี