พรรค LDP ที่มีอำนาจยาวนานในญี่ปุ่นเพิ่งจะเปลี่ยนตัวผู้นำพรรคคนใหม่เป็น ซานาเอะ ทากาอิจิ ที่ต้องมารับมือวิกฤตศรัทธาของพรรค หลังจากที่พรรคโคเมโตซึ่งเป็นแนวร่วมกับ LDP มายาวนานประกาศถอนตัวจากพรรคร่วมรัฐบาลด้วยเหตุผลเรื่องที่มองว่า LDP และ ทากาอิจิ เอียงขวาสายเหยี่ยวมากเกินไป ทำให้ LDP กำลังดิ้นรนแสวงพันธมิตรใหม่

ซานาเอะ ทากาอิจิ ผู้หญิงคนแรกที่ดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรค LDP | ภาพจาก: Wikimedia/依田奏

19 ตุลาคม 2568 กลุ่มชนชั้นนำทางการเมืองในญี่ปุ่นกำลังดิ้นรนแสวงหาพันธมิตร หลังจากที่รัฐบาลผสมล่มจนทำให้ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีกลายเป็นเก้าอี้ว่าง รอให้คนใหม่เข้ามาแทน

สำหรับพรรคแอลดีพี (LDP) ซึ่งเป็นพรรคชาตินิยมอนุรักษ์นิยมที่มีอำนาจในญี่ปุ่นมายาวนาน เพิ่งจะมีการโหวตเลือกหัวหน้าพรรคคนใหม่เป็น ซานาเอะ ทากาอิจิ ซึ่งถ้าหากเธอได้รับเลือกให้เป็นนายกรัฐมนตรีคนใหม่ก็จะกลายเป็นนายกรัฐมนตรีหญิงคนแรกของญี่ปุ่น แต่เรื่องที่ทากาอิจิได้เป็นหัวหน้าพรรคคนใหม่นี้ ก็เป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้รัฐบาลผสมของญี่ปุ่นล่ม

สิ่งที่ทำให้พรรคร่วมรัฐบาลญี่ปุ่นล่มเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม ที่ผ่านมา มีสาเหตุมาจากการที่พรรค โคเมโต ขอถอนตัวจากการเป็นพรรคร่วมรัฐบาล นับเป็นการแตกหักกับพรรค LDP หลังจากมีความสัมพันธ์กันมายาวนาน 26 ปี  

พรรคโคเมโตนับเป็นพรรครุ่นน้องของ LDP ที่ได้คะแนนนิยมน้อยกว่า LDP ในการเลือกตั้งและมักจะจับมือร่วมรัฐบาลกับ LDP อยู่เสมอ พรรค โคเมโต มีที่มาจากขบวนการศาสนาใหม่ชื่อ "โซกะ กักไค" หรือ "สมาคมสร้างคุณค่า" ซึ่งมีอิทธิพลมาจากพุทธศาสนาสายพระนิชิเรน เป็นพรรคที่วางตัวว่าเป็นสายกลางทางการเมืองแต่ก็มีแนวทางอนุรักษ์นิยมในเชิงสังคม

นักวิเคราะห์ชี้ว่าความสัมพันธ์ระหว่างโคเมโตกับ LDP มีความตึงเครียดมานานแล้ว เนื่องจากโคเมโตคัดค้านนโยบายความมั่นคงแบบแข็งกร้าวของ LDP และการที่ทากาอิจิเข้ามาดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคคนใหม่ของ LDP ก็ดูจะเป็นฟางเส้นสุดท้ายที่ทำให้โคเมโตแตกหักกับ LDP และถอนตัวจากการเป็นพรรคร่วมรัฐบาลในที่สุด

สิ่งที่โคเมโตและกลุ่มศาสนา โซกะ กักไค ไม่พอใจพรรค LDP มีตัวอย่างเช่นการที่พรรค LDP เคยส่งกองกำลังป้องกันตนเองของญี่ปุ่นไปร่วมรบในอิรักเมื่อปี 2546 และการแก้ไขกฎหมายการศึกษาพื้นฐานเมื่อปี 2549 ให้ใส่วิชารักชาติเข้าไปด้วย อีกทั้งยังไม่ชอบใจเรื่องที่อดีตนายกรัฐมนตรีของพรรค LDP ไปเยือนศาลเจ้ายาสุคุนิจนสร้างความไม่พอใจให้กับเกาหลีใต้และจีนด้วย

ศาลเจ้ายาสุคุนิ เป็นศาลเจ้าที่ตั้งขึ้นเพื่อแสดงความเคารพต่อชาวญี่ปุ่นที่ถูกสังหารในสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่ทว่าในจำนวนนี้ก็มีอาชญากรสงครามของญี่ปุ่นรวมอยู่ด้วย ทำให้จีนและเกาหลีใต้ที่เคยตกเป็นเหยื่ออาชญากรรมสงครามของญี่ปุ่นในยุคนั้น แสดงความไม่พอใจ โดยที่ ทากาอิจิ หัวหน้าพรรคคนใหม่ของ LDP ยังเป็นคนที่มักจะไปเยือนศาลเจ้าแห่งนี้บ่อยๆ ด้วย

ถึงแม้พรรคโคเมโตจะมีเรื่องไม่พอใจ LDP แต่ก่อนหน้านี้พวกเขาก็ยังคงค้ำยันและช่วยเหลือเวลาที่พรรค LDP เผชิญอุปสรรคทางการเมือง ในขณะที่บางคนวิจารณ์ว่า โคเมโต ทำตัวเป็นลูกไล่ของ LDP มาโดยตลอด แต่โคเมโตก็มองตัวเองว่า ในฐานะที่พวกเขาเป็นพรรคร่วมรัฐบาลพวกเขาได้ทำตัวเป็นเสมือนผู้ที่คอย "เบรก" ไม่ให้ LDP เลี้ยวขวาไปมากกว่านี้

ฮิโรมิ มุราคามิ ศาสตราจารย์รัฐศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยเทมเพิล วิทยาเขตโตเกียว บอกว่า โคเมโตมีความกังวลเรื่องจุดยืนด้านความมั่นคงของทากาอิจิ ที่มีจุดยืนแบบ "สายเหยี่ยว" คือ เน้นการใช้กำลังและการเผชิญหน้าในประเด็นเกี่ยวกับเกาหลีใต้และจีน โคเมโตกลัวว่าถ้าทากาอิจิได้ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีคนใหม่แล้วเธอจะยิ่งผลักดันนโยบายแบบแข็งกร้าวหนักข้อยิ่งขึ้น

พยายามเรียกเสียงสนับสนุน

การที่โคเมโตถอนตัวจากพรรคร่วมรัฐบาลทำให้ในตอนนี้ LDP มีที่นั่งในสภาผู้แทนฯ เหลือ 197 ที่นั่ง ซึ่งน้อยกว่า 233 ที่นั่งทำให้ไม่ได้เป็นรัฐบาลเสียงข้างมากในสภา อีกทั้งในสภาบน LDP ก็เหลือ 101 ที่นั่ง น้อยกว่า 125 ที่นั่ง ทำให้ไม่ได้เป็นรัฐบาลเสียงข้างมากในสภาบน

เรื่องนี้ส่งผลให้ LDP เริ่มพยายามแสวงหาพันธมิตรทางการเมืองใหม่ ในขณะเดียวกันพรรคฝ่ายค้านก็ได้โอกาสอาศัยความได้เปรียบจากช่วงที่ LDP กำลังอ่อนแอทางการเมือง

โทชิมิทสึ ชิเงมุระ ศาสตราจารย์ด้านการเมืองและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศจากมหาวิทยาลัยวาเซดะของโตเกียว มองว่า "ทั้งทากาอิจิและพรรค LDP ต่างก็กำลังเผชิญปัญหาหนัก" ชิเงมุระมองว่าถ้าหากพรรค LDP โหวตให้ ชินจิโร โคอิซุมิ มาดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคแทนก็อาจจะทำให้โคเมโตไม่ถอนตัว เพราะโคอิซุมิมีแนวทางที่เป็นสายกลางมากกว่า

การที่ LDP กำลังต้องการพันธมิตรทางการเมืองอย่างมากทำให้พวกเขาพยายามเข้าหาพรรคสายกลางของญี่ปุ่นคือ CDPJ และพรรคนวัตกรรมญี่ปุ่น แต่ทั้งสองพักนี้ยังคงลังเลว่าจะยอมร่วมพันธมิตรกับ LDP หรือไม่ แม้แต่พรรคขวาจัดของญี่ปุ่นที่ได้รับคะแนนเสียงจากกลุ่มคนที่ไม่พอใจพรรค LDP ในการเลือกตั้งครั้งล่าสุดก็ดูจะตีตัวออกห่างจาก LDP และต้องการเรียกเสียงสนับสนุนให้ตัวเองเผื่อว่าจะสามารถมาแทนที่พรรค LDP ได้ถ้าหากพรรค LDP ล่มสลาย

นักวิชาการมอง LDP ว่าเป็นพรรคที่ไม่มีอุดมการณ์อะไร แต่ "ขายผ้าเอาหน้ารอดไปวันๆ"

พรรค LDP เป็นพรรคที่ได้เป็นรัฐบาลในญี่ปุ่นมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน 70 ปีแล้ว แต่ในการเลือกตั้งครั้งล่าสุดพวกเขาก็ได้รับคะแนนนิยมลดลง ถึงแม้ว่าทางพรรค LDP จะหวังว่าการโหวตให้ทากาอิจิมาดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคต่อจะสามารถเรียกคะแนนนิยมกลับคืนมาได้ แต่ทว่าพรรค LDP ก็ถูกโดดเดี่ยวจากเหล่าผู้นำทางการเมืองมากขึ้น อีกทั้งยังมีเรื่องอื้อฉาวจากการทุจริตคอร์รัปชัน และความกังวลว่าจะสร้างความผิดพลาดทางการทูตในอนาคต ทำให้ LDP ในตอนนี้ตกที่นั่งลำบาก

ในปี 2567 พรรค LDP เคยมีส่วนเกี่ยวข้องกับกรณีการทุจริตการขายตั๋วงานระดมทุนจนเป็นเหตุให้นายกรัฐมนตรีในตอนนั้นคือ ฟุมิโอะ คิชิดะ ลาออกจากตำแหน่ง มีฝักฝ่ายในพรรค LDP หลายฝ่ายยุบตัวไปและฐานเสียงบางส่วนก็เลิกลงคะแนนให้พรรค LDP

ส่วนพรรคโคเมโตรู้สึกระแวงต่อทากาอิจิ ในเรื่องที่เธอแต่งตั้งให้  โคอิจิ ฮากิอุดะ ผู้ที่มีส่วนพัวพันกับเรื่องอื้อฉาวการทุจริตเงินบริจาคของพรรค ให้ดำรงตำแหน่งอาวุโสในพรรค

ชิเงมุระมองว่า พรรค LDP เป็นพรรคที่ "ไม่มีปรัชญาทางการเมืองใดๆ" และเป็นพรรคที่ "แค่พยายามขายผ้าเอาหน้ารอดไปวันๆ" และเรื่องนี้เองที่ทำให้ประเทศญี่ปุ่นน่าเป็นห่วงเพราะกำลังมีปัญหาจำนวนมากรอการแก้ไข ทั้งปัญหาในบ้านและเรื่องการต่างประเทศ

เรียบเรียงจาก
Japan in limbo as Takaichi's win breaks ruling coalition, DW, 13-10-2025
LDP-Komeito coalition marked by twists and turns over 26 years, The Japan Times, 11-10-2025
Why Japan's coalition collapsed — and what's next, Japan Times, 11-10-2025