เมื่อวันที่ 20 ธ.ค. 2568 ณ ไร่ธารเกษม อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา มีกิจกรรม “เจอกันในวันที่จดจำ โอบกอดลมหายใจที่อบอุ่น 95 ปี ‘ลาว คำหอม’ โดยมีมิตรสหายเข้าร่วมงานอย่างอบอุ่น
สำหรับ 'ลาว คำหอม' คือนามปากกาของ คำสิงห์ ศรีนอก ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ปี 2535 ผู้เขียน ‘ฟ้าบ่กั้น’ วรรณกรรมรวมเรื่องสั้นเล่มคลาสสิกที่สะท้อนความยากไร้และคับแค้นของชาวอีสาน
‘ศรีดาวเรือง’ หรือ วรรณา สวัสดิ์ศรี เป็นหนึ่งในคนที่มาร่วมงาน เธอคือนักเขียนสตรีผู้มีฉายาว่า ‘กรรมกรนักเขียน’ จากภูมิหลังอาชีพที่เป็นผู้ใช้แรงงาน โดยศรีดาวเรืองกล่าวในงาน 95 ปี คำสิงห์ ศรีนอกว่า
“พี่คะ สุขสันต์วันเกิดค่ะ
สวัสดีค่ะ
พี่คำสิงห์ ศรีนอก เกิดจริงๆ คือ 25 ธันวาคม 2473 และก็อย่างที่ทุกคนทราบ
พี่คำสิงห์ คือศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ปี 2535
ก่อนจะไปต่อ ศรีดาวเรืองขอออกตัวซะก่อน อันเนื่องมาจากความทรงจำที่เลอะเลือนแล้ว
มีบางคนรับทราบเรื่องนี้ ได้พูดให้กำลังใจว่า “ไม่เป็นไร เขาจะเป็นฝ่ายจำศรีดาวเรืองได้ก็แล้วกัน”
และเรื่องนี้ก็เคยปรารภกับพี่คำสิงห์ด้วย พี่คำสิงห์บอกว่า “ไม่เป็นไรหรอก ดีซะอีก เบาสบาย ไม่ต้องเก็บอะไรๆ ไว้ให้หนักสมอง”
ที่เอ่ยถึงเรื่องนี้ก็เพราะ จะสารภาพเรื่อง จำไม่ได้ ว่ารู้จักพี่คำสิงห์ครั้งแรกเมื่อไร ที่ไหน ทั้งที่น่าจะเป็นภาพจำตลอดกาล ของตัวเอง ถ้าไม่มีคนแนะนำให้รู้จัก ศรีดาวเรืองย่อมไม่มีโอกาส ที่จะได้รู้จักพี่คำสิงห์ รวมทั้งไม่รู้จักตัวเป็นๆ ของบรรดานักเขียน ทุกคนด้วย แถมจะไม่มีแม้แต่นามปากกา “ศรีดาวเรือง” เพราะคนที่แนะนำคือ สุชาติ สวัสดิ์ศรี
แต่แม้จะหลงลืม ก็ยังมีหลายเรื่องที่พอจำได้ เช่น หลายปีมาแล้ว ได้มาที่ไร่ธารเกษมนี้หลายครั้ง บางครั้ง เจ้าของบ้านไม่อยู่ เราก็เดินเข้าครัว หาน้ำหาของกิน เดินเที่ยวดูต้นหมากรากไม้ ถ้าพบต้นที่มีลูกกินได้ ก็จะกระเย้อกระแหย่งเก็บผลมากินอย่างมีความสุข คือมาบ่อยจนรู้สึกว่า ณ ที่แห่งนี้ คือบ้านญาติผู้ใหญ่ของเราเอง และ “เรา” ในที่นี้ บางครั้งก็มีคุณรัศมี เผ่าเหลืองทอง มาด้วยค่ะ
ตอนนี้ขอบินไปไกลสักหน่อยคือ ครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ศรีดาวเรืองกับครอบครัว มีโอกาสไปเยือนห้องสมุดโนเบล ประเทศสวีเดน
สิ่งแรกที่ได้พบเห็น และทำให้ปลื้มมากๆ เมื่อพบว่ามีหนังสือของคนไทยอยู่ในห้องสมุดแห่งนี้
คือไม่ว่าจะเดินทางไปประเทศไหน พอพบภาษาไทยก็ดีใจมากทุกครั้ง และที่ห้องสมุดแห่งนี้ มีรวมเรื่องสั้นชื่อ “ฟ้าบ่กั้น” ของนักเขียนนาม “ลาวคำหอม” ได้รับการแปลเป็นภาษาสวีดิช โดย อาน ทรังเกลล์
นอกจากจะดีใจที่ได้พบเห็นงานของนักเขียนไทย อยู่ ณ ที่แห่งนั้นแล้ว ก็พลอยดีใจร่วมไปอีกเรื่องคือ รวมเรื่องสั้นชื่อภาษาอังกฤษว่า ADROP OF GLASS AND OTHER STORY ของศรีดาวเรือง แปลโดย ดร.เรโช แฮร์ริสัน ก็ได้มีโอกาส ตามพี่คำสิงห์ไปอยู่ที่ห้องสมุดแห่งนี้ด้วย
นอกจากนี้ยังมี... คำบอกเล่าต่อๆ กันมาจนเป็นที่รับรู้โดยทั่วไปว่า “คำสิงห์ ศรีนอก” อดีตผู้สื่อข่าวการเมือง และนักเขียนนามอุโฆษผู้นี้เปรียบเสมือน “ขุนเขาสูงใหญ่แห่งภาคอีสาน”
และก็มีเสียงจากพญาอินทรีย์แห่งสวนทูนอิน จังหวัดเชียงใหม่ คุณรงค์ วงษ์สวรรค์ ได้พูดว่า
“ปัญญาชนแห่งที่ราบสูงผู้นี้ คือ ผู้สะสมเพื่อน มากกว่าสะสมวัตถุและเงินทอง”
ญาติมิตรทั้งหมดในที่นี้ ก็คงจะปลื้มไปด้วยกัน ใช่ไหมคะ
ขอบคุณเจ้าของบ้านใจดีที่ให้เกียรติชวนมาร่วมงานอันเป็นมงคลนี้ แต่ถึงไม่ชวนก็อยากมาอยู่แล้วค่ะ
ดีใจที่ได้มาเยือนไร่ธารเกษมอีกครั้ง ได้มาพบครอบครัว “ศรีนอก” และ
ดีใจที่ได้มีโอกาสมาพบกับทุกคนที่นี่
ขอบคุณค่ะ”
