ในความทรงจำระยะสั้นหนึ่งปีที่ผ่านมา อาจจะเรียกได้ว่าเป็นปีที่มีการปะทะกันระหว่างการเรียกร้องและการกดปราบเข้มข้นที่สุดอีกปีหนึ่ง รูปแบบวิธีการอาจจะแตกต่างจากช่วงขึ้นครองอำนาจของคณะรัฐประหาร แต่ผ่านไป 4 ปี ความเข้มข้นในการจัดการกับความเคลื่อนไหวทางการเมืองไม่ได้ขาดตกบกพร่องลงไปเลย
ประเทศนี้ยังถูกปกครองโดยรัฐบาลเผด็จการ ที่ทำให้ “ความไม่เห็นด้วย” ของประชาชนกลายเป็นเรื่องที่ผิดบาป จนต้องกำราบด้วยคดีความ การคุกคาม และการติดตามเฝ้ามอง ทั้งหมดนี้นำมาซึ่งความกลัว และความยุ่งยากอันไม่ควรเกิดขึ้นในชีวิต กองบรรณธิการประชาไท สำรวจหาบุคคลที่ยังหยัดยืน และส่งเสียงได้อย่างสั่นสะเทือน ท่ามกลางบรรยากาศที่ถูกปกคุมด้วยความกลัว และถูกกดให้สยบยอม เพื่อยกย่องให้เขาเป็นบุคคลแห่งปี 2018 ซึ่งแน่ชัดว่าพวกเขาคือ RAP AGAINST DICTATORSHIP กลุ่มศิลปินเเร๊ฟ เจ้าของเพลงประเทศกูมี ซึ่งมียอดเข้าถึงในยูทูบกว่า 48 ล้านวิว
แต่ก่อนจะไปอธิบายถึงเหตุผลว่าทำไม RAP AGAINST DICTATORSHIP จึงควรเป็นบุคคลแห่งปีของประชาไท พร้อมกับบทสัมภาษณ์ฉบับเต็มของพวกเขา เราต้องการให้เห็นว่า ปีนี้มีใครอยู่ในการพิจารณาบ้าง
คนอยากเลือกตั้ง
การออกมาส่งเสียงบนท้องถนนของกลุ่ม ‘คนอยากเลือกตั้ง’ เพื่อย้ำเตือนสัญญาของชายชาติทหารคือ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ที่เที่ยวสัญญากับนานาประเทศว่า การเลือกตั้งจะเกิดขึ้นในเดือน พ.ย. 2561 ปลายทางของพวกเขาไม่ใช่การเดินเข้าคูหาในวันเวลาที่คาดหวัง แต่กลับมีปลายทางอยู่ที่สถานีตำรวจ ศาล และบางทีอาจไปถึงเรือนจำ ราคาที่ต้องจ่ายเพื่อให้เกิดวันเลือกตั้งที่แน่นอน แลกมาด้วยคดีความ และความยุ่งยากในชีวิต
เอกชัย หงส์กังวาน
การเคลื่อนไหวเรียกร้องของ ‘เอกชัย หงส์กังวาน’ นักกิจกรรมทางการเมืองที่ผลักดัน เรียกร้อง ทวงหาความรับผิดจาก พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ ซึ่งถูกเปิดโปงเรื่องนาฬิกาหรู 25 เรือน จนสุดท้ายถูกดักต่อย สาดน้ำปลาร้า และถูกดักตีที่หน้าบ้านของตัวเองจนกระดูกนิ้วด้านซ้ายแตก เอกชัยเล่าว่า วันที่เขาถูกดักตีที่หน้าบ้าน มีคนในละแวกนั้นออกมาดูระหว่างที่เขาถูกรุมทำร้าย แต่ไม่มีใครห้ามปราม
นอกจากนี้เขายังพยายามสร้างบรรทัดฐานให้การทำประรัฐหารไม่ใช่เรื่องปกติของสังคมไทยโดยการเข้าแจ้งความเอาผิดกับ พล.อ.อภิรัชต์ คงสมพงษ์ ผู้บัญชาการทหารบก หลังจากที่ให้สัมภาษณ์กับสื่อมวลชนในทำนองว่า ไม่แน่ใจว่าจะมีการรัฐประหารเกิดขึ้นอีกหรือไม่ แต่แทนที่เจ้าหน้าที่ตำรวจจะดำเนินการกับแจ้งความร้องทุกข์ของเขา กลับกลายเป็นว่าเรื่องของเขาถูกปัดตก และเขาถูก คสช. เข้าแจ้งความแทนในข้อหาแจ้งความเท็จ
อนาคตใหม่ – สามัญชน - เกียน
การเกิดขึ้นใหม่ของพรรคการเมืองที่เข้ามาจุดประกายความหวังอีกครั้ง และที่มีจุดยืนหนักแน่นในการต่อต้านรัฐบาลเผด็จการ อย่างพรรคอนาคตใหม่ พรรคสามัญชน และพรรคเกียน แม้จะมีจุดต่างในละเอียด แต่จุดร่วมที่ตรงกันคือ ไม่เอา ไม่ร่วม รับไม่ได้กับอำนาจเผด็จการ และต้องการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ทั้งสามพรรคต่างเดินก้าวบนเส้นทางของการเป็นพรรคการเมืองด้วยความติดขัด ทั้งการถูกแจ้งความดำเนินคดีกับ 3 แกนนำพรรคอนาคตใหม่ การออกแบบกฎหมายพรรคการเมืองที่ทำให้พรรคสามัญชนก่อตั้งได้ยากเย็น และการห้ามทำธุรกรรมทางการเงินที่ทำให้พรรคเกียนยังไม่สามารถเกิดขึ้นได้ในทางกฎหมาย
ในรอบปีที่ผ่านมา ตั้งแต่การเปิดตัวพรรคอนาคตใหม่ และตามมาด้วยพรรคสามัญชนที่ทำงานจากฐานมวลชนตัวเองมาเป็นเวลานาน รวมทั้งสีสันของพรรคเกียน ได้สร้างสมการการเมืองใหม่ เช่น การโยนโจทย์นโยบายต่างๆ เข้าไปในตลาดการเมือง รวมทั้งสร้างความเป็นไปได้ทางการเมืองอื่นๆ ที่มากกว่าเพียงแค่โจทย์เดิมในระบบเลือกตั้งว่า ถ้าไม่เพื่อไทยก็ประชาธิปัตย์
นอกจากนี้ เดิมกลุ่มกิจกรรมมักจะเคลื่อนไหวในลักษณะปัจเจคหรือรวมกลุ่มแบบเฉพาะกิจ ยังไม่รวมถึงกลุ่มพลเมืองที่ตื่นตัวทางการเมืองที่มักแสดงออกผ่านการวิพากษ์วิจารณ์ทางโซเชียลเน็ตเวิร์ก หรือกิจกรรมแบบ flash mob รายประเด็นรายกระแสขณะนั้น การมีพรรคการเมืองเป็นของตัวเองทำให้เกิดธงนำ การระดมทรัพยากร และการทำงานแบบเกาะติดเพื่อผลักดันหรือคัดค้านนโยบายต่างๆ อย่างต่อเนื่องยาวนอน ไม่วูบวาบดังขึ้นแล้วหายไปตามกระแส
การรวมกลุ่มเป็นองค์กรจัดตั้งนอกจากเป็นการสร้างพลังในการเปลี่ยนแปลงแล้ว ยังเป็นหลักประกันในสามารถช่วงชิงเอาความเปลี่ยนแปลงนั้นมาสู่แนวทางของตนได้ด้วย ตัวอย่างบทเรียนการล้มเผด็จการมูบารัค ของอิยิปต์ ที่มีหลายหน่วยเข้ามาหนุนเสริมการเปลี่ยนแปลง แต่สุดท้ายถูกองค์กรที่มีการจัดตั้งอย่าง กองทัพและบาร์เธอร์ฮูดช่วงชิงเอาชัยชนนั้นไป ขณะที่แอคตี้วิทที่เข้าร่วมเป็นปัจเจคหรือกลุ่มย่อยไม่สามารถต่อรองมาสู่แนวของตนได้
ส่วนเหตุผลว่าเพราะอะไร RAP AGAINST DICTATORSHIP ถึงได้เป็นบุคคลแห่งปี 2018 ของประชาไท และบทสัมภาษณ์ฉบับเต็มของพวกเขา ติดตามเร็วๆ นี้
![สแกน QR Code เพื่อร่วมบริจาคเงินให้กับประชาไท](https://img.pct.fyi/uploads/big/50cd36632778858506956587c3cd91f7.png)
ร่วมบริจาคเงิน สนับสนุน ประชาไท โอนเงิน กรุงไทย 091-0-10432-8 "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน FCEM" หรือ โอนผ่าน PayPal / บัตรเครดิต (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)