ถูกกฎหมาย ฝืนขนบ วิวาทะเมื่อหน้า ‘ทรัมป์’ จะอยู่บนเหรียญ 1 ดอลลาร์

เยี่ยมยุทธ สุทธิฉายา รายงาน

ภาพจาก @SteveGuest

ความเคลื่อนไหวจากกรุงวอชิงตันในรัฐบาลโดนัลด์ ทรัมป์ ส่งแรงกระเพื่อมกันทั่วโลกแบบต่างกรรมต่างวาระ แต่ท่ามกลางความชุลมุนทางการเมือง มีประเด็นหนึ่งที่อาจเป็นมาตรวัดความนิยมของรัฐบาลนี้ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญ

หากถามว่าและเรื่องนี้ใหญ่แค่ไหน ตอบได้เลยว่า ใหญ่เท่าเหรียญหนึ่งดอลลาร์

เมื่อ 3 ต.ค. ที่ผ่านมา สตีฟ เกสต์ อินฟลูเอนเซอร์ฝ่ายอนุรักษ์นิยม โพสต์ในแพลตฟอร์ม X ว่า “ถึงผู้รักชาติทุกคน: อเมริกากลับมาแล้ว และเหรียญหนึ่งดอลลาร์ก็เช่นกัน” พร้อมภาพโมเดลเหรียญหนึ่งดอลลาร์สหรัฐฯ ที่จะจัดทำขึ้นในวาระครบรอบ 250 ปีการก่อตั้งประเทศในปี 2026

ในด้านหัว จะเป็นภาพนูนต่ำมุมข้างของทรัมป์ตามสไตล์ของเหรียญกษาปณ์ที่เห็นได้ทั่วไป ส่วนด้านก้อยจะเป็นรูปของทรัมป์ พร้อมคำว่า “สู้ สู้ สู้” หรือ “Fight Fight Fight” วาทะเด็ดในนาทีที่รอดชีวิตจากการลอบสังหารบนเวทีหาเสียงที่เมืองบัตเลอร์ รัฐเพนซิลเวเนีย เมื่อ 13 ก.ค. 2024

โพสต์ของเกสต์ล่องลอยบนโลกโซเชียลได้ไม่ถึงหนึ่งวัน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐฯ แบรนดอน บีช ก็ออกมายืนยันผ่านโพสต์ใน X ว่าแผนจัดทำเหรียญที่มีหน้าของทรัมป์ไม่ใช่ข่าวปลอม

ทางด้านโฆษกทำเนียบขาว แคโรลีน เลฟวิตต์ กล่าวถึงเรื่องนี้ต่อสื่อมวลชนในวันเดียวกันว่า ไม่แน่ใจว่าทรัมป์เห็นโมเดลเหรียญดังกล่าวหรือไม่ แต่มั่นใจว่า “เขาจะชอบมัน”

ข้อมูลจากโรงกษาปณ์สหรัฐฯ ระบุว่า ปัจจุบันยังคงมีการผลิตเหรียญมูลค่า 1 ดอลลาร์ในวาระพิเศษต่างๆ หรือผลิตตามคำสั่งธนาคารกลางสหรัฐฯ โดยเหรียญเหล่านี้สามารถใช้ทำธุรกรรมการเงินได้เต็มรูปแบบ

ต้องตายก่อนถึงจะได้ขึ้นเหรียญ

ต้นตอของเหรียญนี้มีที่มาจากกฎหมายที่สภาคองเกรสผ่านเมื่อปี 2020 ในรัฐบาลทรัมป์สมัยแรก ที่กำหนดให้จัดทำเหรียญในวาระพิเศษต่างๆ ในอนาคตหลายรุ่น หนึ่งในนั้นคือเหรียญหนึ่งดอลลาร์ครบรอบ 250 ปีการก่อตั้งประเทศ

กฎหมายระบุว่าให้มีการจัดทำเหรียญดังกล่าวขึ้นในช่วงปี 2026 ไปจนถึงสิ้นปี พร้อมรายละเอียดคร่าวๆ แต่ไม่ได้ล็อกสเป็คถึงระดับที่ว่าต้องทำกี่เหรียญและให้มีลวดลายอะไรเป็นพิเศษ จนกระทั่งมาเป็นวิวาทะกันเมื่อจะมีการจารึกใบหน้าของทรัมป์ลงไป

ปมที่ถกเถียงกันมีสองประเด็นใหญ่ หนึ่ง กฎหมายอนุญาตให้ทำหรือไม่ และสอง เหมาะสมหรือไม่ในทางธรรมเนียมการเมือง

ตั้งแต่หลังสงครามกลางเมืองเป็นต้นมา สหรัฐฯ มีกฎหมายไม่ให้มีภาพผู้นำ หรือบุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่ลงไปในเงินตราหรือพันธบัตร ซึ่งผู้เชี่ยวชาญมองว่าเป็นธรรมเนียมของการไม่เดินตามรอยระบอบกษัตริย์ ที่ผลัดใบหน้าบนเงินตราเมื่อเปลี่ยนรัชสมัย

ข้อยกเว้นเล็กน้อยในอดีตอันยาวไกลมีเพียงช่วงสงครามกลางเมืองเมื่อปี 1861-1865 ที่สหรัฐฯ ได้เห็นใบหน้าอับราฮัม ลินคอล์น ผู้นำฝ่ายเหนืออยู่บน ‘กรีนแบค’ หรือพันธบัตรระดมทุนสงคราม ที่ถือเป็นธนบัตรสหรัฐฯ ยุคแรกเริ่มที่ใช้แทนเงินตรา แต่ก็ใช้กันในระยะสั้นๆ และค่อยๆ หายไปจากระบบหลังสิ้นสุดสงครามกลางเมือง

ผศ.เกเบรียล แมธี อาจารย์เศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยอเมริกัน ผู้ศึกษาปมปัญหาด้านเหรียญกษาปณ์ ให้สัมภาษณ์ในเว็บไซต์โพลิติแฟคต์ของสถาบันพอยน์เตอร์ว่า “การไม่ใส่ประธานาธิบดีที่ดำรงตำแหน่งลงไปในเหรียญ เป็นส่วนที่สำคัญและยึดถือกันมายาวนานในประวัติศาสตร์สหรัฐฯ ในฐานะที่เป็นสาธารณรัฐ”

กว่าสหรัฐฯ จะมีใบหน้าของประธานาธิบดีปรากฎบนเหรียญ ก็เข้าขวบปีที่ 133 เมื่อรัฐบาลยุคธีโอดอร์ รูสเวลต์ ออกแบบเหรียญเพนนี (หนึ่งเซนต์) โดยใส่ภาพของอับราฮัม ลินคอล์น ผู้นำผู้ล่วงลับเข้าไปในปี 1909 อ้างอิงข้อมูลจากโรงกษาปณ์สหรัฐฯ

“ดังเช่นรัฐบาลที่มาจากผู้แทน ภาพที่ได้รับเลือกให้ปรากฏบนเหรียญอเมริกันคือการประกาศอีกทาง ถึงความแตกต่างระหว่างระบบที่ชาวอาณานิคมต่อต้าน และรัฐบาลที่พลเมืองอเมริกันจะมุ่งไป” ตอนหนึ่งของบทความจากโรงกษาปณ์ระบุ

ขนบเช่นนี้สะท้อนออกมาในรูปของกฎหมายว่าด้วยการจัดทำสกุลเงินและพันธบัตรสหรัฐฯ แต่ไม่ได้รวมถึงเหรียญที่จัดทำในวาระพิเศษเพื่อรำลึกถึงบุคคลหรือเหตุการณ์สำคัญ

กระนั้น ในการจัดทำเหรียญในวาระพิเศษส่วนใหญ่ก็ยังยึดถือธรรมเนียมไม่ใส่ภาพคนที่ยังมีชีวิตเข้าไป

แต่ในรัฐบาลปัจจุบัน ช่องว่างนี้กลายเป็นโอกาสที่จะเข็นเหรียญที่มีใบหน้าของทรัมป์ออกมาจากเบ้าหลอม

ไม่ถูกขนบ แต่ถูกกฎหมาย

แนวทางการจัดทำเหรียญในวาระพิเศษต่างๆ สามารถค้นดูได้ในกฎหมาย 31 U.S. Code § 5112 ว่าด้วยแนวทางการจัดทำเหรียญชนิดต่างๆ ในวาระพิเศษ ที่เมื่อสภาคองเกรสอนุมัติให้จัดทำเหรียญใด ก็จะแก้ไขเพิ่มเติมให้มีเหรียญนั้นๆ เข้าไปอยู่ในกฎหมายฉบับนี้ เปรียบเทียบง่ายๆ เหมือนสมุดบันทึกคอลเลคชั่นการผลิตเหรียญของสหรัฐฯ รวมถึงเหรียญทรัมป์ที่กำลังเป็นข่าวอยู่

ในกฎหมายดังกล่าว จะเห็นได้ว่าแทบทุกเหรียญมีข้อกำหนดเรื่องไม่ให้มีภาพบุคคลที่ยังไม่เสียชีวิตปรากฏอยู่บนเหรียญ

กรณีเหรียญทรัมป์นั้นยอมรับธรรมเนียมนี้แค่ครึ่งเดียว เพราะระบุเอาไว้ว่า ไม่ให้มีภาพบุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่ อยู่ที่ด้านก้อย หรือที่ภาษาอังกฤษเรียกว่า reverse side

นั่นหมายความว่า เหรียญที่จะออกมาในปี 2026 สามารถมีหน้าของทรัมป์ได้ แต่อาจจะต้องเสียสละด้านหนึ่งของเหรียญให้กับภาพอื่น

โพลิติแฟคต์รายงานว่า นับจากนี้หากคองเกรสไม่มีปฏิกิริยาต่อต้าน ก็จะเป็นหน้าที่ของกระทรวงการคลังในการจัดทำเหรียญดังกล่าว ส่วนในแง่กลไกถ่วงดุลจากฝ่ายตุลาการที่ต้องมีคนไปเขี่ยบอลเล่นบท ‘นักร้อง’ ในฐานะผู้เสียหายก่อน ผู้เชี่ยวชาญอย่างแมธี จาก ม.อเมริกันยังคงไม่แน่ใจว่าจะมีใครเป็นผู้เสียหายจากเรื่องนี้

เหรียญกษาปณ์กับวาระปฏิทินการเมือง

แม้ว่าเหรียญทรัมป์จะแหวกขนบ มีแนวโน้มว่าทำได้ในทางกฎหมาย แต่อีกคำถามที่สำคัญก็คือ เรื่องนี้จะมีผลอย่างไรในทางการเมือง เพราะในปีที่จัดทำเหรียญ จะเป็นปีเดียวกันที่จะมีการเลือกตั้งกลางเทอมของสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) และวุฒิสมาชิก (สว.) ตามรูปแบบการปกครองแบบรัฐสภาของสหรัฐฯ

ปัจจุบัน พรรครีพับลิกันที่ทรัมป์สังกัด มีเสียงมากกว่าพรรคเดโมแครตอยู่เล็กน้อยในทั้งสองสภา (53 ต่อ 45 สำหรับสภาบน และ 219 ต่อ 213 ในสภาล่าง) ผลงานและความนิยมในตัวพรรคและตัวบุคคลจึงเป็นปัจจัยสำคัญที่จะยังทำให้รีพับลิกันคงความได้เปรียบในช่วงครึ่งหลังของรัฐบาลชุดนี้

ความนิยม และอารมณ์ของสังคมที่มีต่อเหรียญทรัมป์ในปีหน้า ก็อาจพอเป็นมาตรวัดทางการเมืองได้อีกทางหนึ่ง

ส่วนคำถามที่ว่า เหรียญสามารถวัดความนิยมได้อย่างไร อาจมีคำตอบอยู่ในหน้าประวัติศาสตร์ที่กำลังจะซ้ำรอย

เมื่อหนึ่งร้อยปีที่แล้ว มีการจัดทำเหรียญมูลค่าครึ่งดอลลาร์เพื่อรำลึกวาระครบรอบ 150 ปีการก่อตั้งสหรัฐฯ โดยเหรียญที่จัดทำครั้งนั้น ด้านหนึ่งมีใบหน้าของจอร์จ วอชิงตัน ประธานาธิบดีคนแรก ทาบทับด้วยหน้าของแคลวิน คูลลิดจ์ ผู้นำสหรัฐฯ ในช่วงเวลาดังกล่าว

เหรียญถูกจัดทำขึ้นมาเป็นจำนวน 1 ล้านเหรียญ แต่ปรากฏว่าคนไม่ได้ให้ความสนใจมากนัก ท้ายที่สุด เหรียญรำลึกนี้ถูกส่งคืนโรงกษาปณ์เพื่อนำกลับไปหลอมราว 850,000 เหรียญ

การเชิดชูตัวบุคคลในรัฐบาลนี้ไม่ได้มีแค่โครงการเหรียญหนึ่งดอลลาร์ แต่ยังมีข้อเสนอจากนักการเมืองฝ่ายรีพับลิกันอีกหลายโครงการที่พากันยื่นให้สภาพิจารณาในรัฐบาลนี้ เช่น

ให้ใช้ชื่อทรัมป์แทนที่ท่าอากาศยานนานาชาติดัลเลส รัฐเวอร์จิเนีย จุดรองรับเที่ยวบินนานาชาติขนาดใหญ่ใกล้กรุงวอชิงตัน โดย ส.ส.กาย เรเชนธาเลอร์
ให้ใส่รูปทรัมป์ลงในธนบัตร 100 ดอลลาร์ โดยใช้ช่องว่างเรื่องการจัดทำเงินตราในวาระพิเศษ โดย ส.ส.แบรนดอน กิลล์
ให้วันเกิดทรัมป์ (14 มิ.ย.) เป็นวันหยุดราชการทั่วประเทศ โดย ส.ส.เคลาเดีย เทนนีย์
รีแบรนด์ชื่อหน่วยงานขนส่งสาธารณะกรุงวอชิงตัน (WMATA) เป็น WMAGA ล้อไปตามแคมเปญ Make America Great Again (MAGA) ของทรัมป์ โดย ส.ส.เกร็ก สติวบ์
ให้กระทรวงกิจการภายในพิจารณาสลักหน้าทรัมป์ลงไปบนภูเขารัชมอร์ แลนด์มาร์คภูเขาเลื่องชื่อ ที่สลักหน้าของจอร์จ วอชิงตัน อับราฮัม ลินคอล์น โธมัส เจฟเฟอร์สัน และธีโอดอร์ รูสเวลต์ โดย ส.ส.แอนนา พอลลินา ลูนา

ตัวอย่างเหล่านี้ยังคงเป็นข้อเสนอที่ต้องรอรัฐสภาอนุมัติจึงจะมีผลบังคับใช้

ดัก ฮาย อดีตผู้อำนวยการด้านการสื่อสารของกรรมการแห่งชาติของพรรครีพับลิกัน มองข้อเสนอเหล่านี้ในฐานะความพยายามเอาใจทรัมป์ ตามการรายงานของเอพี

ฮาคีม เจฟฟรีย์ แกนนำพรรคเดโมแครตคนปัจจุบัน มองปรากฏการณ์เหล่านี้ว่า “ส.ส. รีพับลิกันยังเดินหน้าประจานตัวเอง” และเรียกกลุ่มคนเหล่านี้ว่า “พวกประจบสอพลอ”

ที่มา:

ข่าว

ต่างประเทศ

ถูกกฎหมาย ฝืนขนบ วิวาทะเมื่อหน้า ‘ทรัมป์’ จะอยู่บนเหรียญ 1 ดอลลาร์

ต้องตายก่อนถึงจะได้ขึ้นเหรียญ

ไม่ถูกขนบ แต่ถูกกฎหมาย

เหรียญกษาปณ์กับวาระปฏิทินการเมือง

ร่วมบริจาคเงิน สนับสนุน ประชาไท