หมายเหตุประเพทไทย #173 ศรีอโยธยา-เมื่อทุนทำงานวัฒนธรรม

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ เจนวิทย์ เชื้อสาวะถี และศิริพจน์ เหล่ามานะเจริญ พูดถึงภาพยนตร์ชุด “ศรีอโยธยา” ที่เตรียมฉายทางทรูวิชันในเดือนธันวาคมนี้ โดยเป็นผลงานของ ม.ล. พันธุ์เทวนพ เทวกุล หรือ หม่อมน้อย และผู้สนับสนุนหลักคือกลุ่มทรู คือศุภชัย เจียรวนนท์ ซึ่งต้องการสร้างงานในระดับนานาชาติให้กับความเป็นไทย และใช้เทคนิคภาพยนตร์ในการถ่ายทำ

อนึ่ง มีปรากฏการณ์ใหม่ๆ เกิดขึ้นกับอุตสาหกรรมบันเทิงโดยเฉพาะการถ่ายทำละคร/ภาพยนตร์แนวพีเรียด นอกจากฉากและเครื่องแต่งกายที่มีการค้นคว้าและตีความแล้ว ยังมีพิธีบวงสรวงละครที่ใช้ชื่อว่า “พิธีการบวงสรวงองค์พระมหาบูรพกษัตราธิราชเจ้าแห่งราชอาณาจักรศรีอยุธยา” โดยนักแสดงที่รับบทบูรพกษัตริย์ได้กล่าวขอพระราชทานพระบรมราชานุญาติสวมบทบาทแสดง และในการโปรโมตยังใช้คำว่า “ถ่ายทอดดวงพระวิญญาณ” เพื่อสื่อถึงบทบาทของนักแสดงอีกด้วย

ทั้งนี้แม้หม่อมน้อย ยังคงต้องการนำเสนอมุมมองชาตินิยมที่ว่า บรรพบุรุษได้เสียเลือดเนื้อ เสียชีวิต “เพื่อให้คนรุ่นหลังมีชีวิตอยู่อย่างมีความสุข” แต่สิ่งที่น่าสนใจอีกอย่างก็คือลดการนำเสนอภาพของพม่าในฐานะคู่ขัดแย้ง หรือขับเน้นแต่ภาพด้านการสงคราม แต่หันมาการนำเสนอภาพของอยุธยาในฐานะเมืองท่านานาชาติที่เคยมีความรุ่งเรือง ซึ่งสอดคล้องกับงานศึกษาในระยะหลังของวงวิชาการด้านประวัติศาสตร์

นอกจากนี้ในภาพยนตร์ “ศรีอโยธยา” ยังตีความบทบาทของพระเจ้าเอกทัศ กษัตริย์องค์สุดท้ายของอยุธยา โดยหม่อมน้อยเลือกตีความใหม่ ไม่ได้นำเสนอภาพความอ่อนแอของพระเจ้าเอกทัศแบบที่ผลิตซ้ำอยู่ในแบบเรียน หรือในพระราชพงศาวดารที่ชำระในสมัยรัตนโกสินทร์ แต่เลือกตีความผ่านเอกสารทางประวัติศาสตร์ฉบับอื่นๆ เช่น บันทึกของชาวต่างชาติ คำให้การชาวกรุงเก่า และคำให้การขุนหลวงวัดประตูทรงธรรม ซึ่งเป็นคำให้การของเชลยกรุงเก่าที่ถูกเกณฑ์ไปอยู่อังวะอีกด้วย

 

ติดตามรายการหมายเหตุประเพทไทยย้อนหลังที่ https://www.facebook.com/maihetpraphetthai
หรือลงทะเบียนรับชมที่ https://youtube.com/prachatai