2 ภาพยนตร์พูดประเด็นความหลากหลายทางเพศ กะเทยเป็นเหตุ และ INSECTS IN THE BACKYARD ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภาพยนตร์ของชาติ ครั้งที่ 9 ประจำปี พ.ศ. 2562 โดยทางหอภาพยนตร์ระบุว่า ‘กะเทยเป็นเหตุ’ มีการนำเสนอที่ก้าวหน้า ขณะที่ INSECTS IN THE BACKYARD เปิดประเด็นทางเพศปะทะกับสังคมที่ถูกครอบงำด้วยมายาคติและอคติ
9 ต.ค. 2562 เมื่อวันที่ 4 ต.ค. ที่ผ่านมา เฟสบุ๊คแฟนเพจ หอภาพยนตร์ Thai Film Archive ได้รายงานว่า อิทธิพล คุณปลื้ม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ซึ่งกำกับดูแลหอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) ได้ประกาศรายชื่อภาพยนตร์ 15 เรื่องขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภาพยนตร์ของชาติ ครั้งที่ 9 ประจำปี พ.ศ. 2562 เนื่องในวันอนุรักษ์ภาพยนตร์ไทย (4 ตุลาคม) ดังนี้
1. พระบาทสมเดจพระเจ้าอยู่หัวเสดจฯ เลียบมณฑลฝ่ายเหนือ พ.ศ. ๒๔๖๙ (2469)
2. [การเสด็จเลียบเมืองเหนือ ROYAL TOUR IN NORTHERN SIAM] (ส่วนที่ไม่ได้ใช้) (2470)
3. ชมสยาม SEE SIAM (ไม่สมบูรณ์) (2473)
4. เลือดชาวนา (เศษที่เหลืออยู่) (2479)
5. ปิดทองหลังพระ (เศษที่เหลืออยู่) (2482)
6. กะเทยเป็นเหตุ [2497]
7. BANGKOK METROPOLITAN BUSES AND TRUCKS [2501]
8. มวยไทย (2506)
9. นางสาวโพระดก (2508)
10. “ฟ้าเมืองไทย” ฉลองขึ้นปีที่ 8 พุธ 7 เมษา 19 (2519)
11. ลูกบ้าเที่ยวล่าสุด CRAZY ME (2536)
12. ฝัน บ้า คาราโอเกะ FUN BAR KARAOKE (2540)
13. พี่มาก..พระโขนง PEE MAK (2556)
14. อาปัติ KARMA (2558)
15. INSECTS IN THE BACKYARD แมลงรักในสวนหลังบ้าน (2560)
ในปีนี้ การคัดเลือกนั้นส่วนหนึ่งมาจากประชาชนกว่า 800 คน ได้ร่วมเสนอรายชื่อภาพยนตร์กว่า 250 เรื่อง นำมาคัดเลือกรวมกับภาพยนตร์ที่หอภาพยนตร์ได้ทำการอนุรักษ์ไว้ จากคณะกรรมการหลากหลายสาขาอาชีพ ได้แก่ นิธินันท์ ยอแสงรัตน์ นักสื่อสารมวลชน, ลลิตา หาญวงษ์ นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์, พรชัย วิริยะประภานนท์ นักวิจารณ์ภาพยนตร์, โสภิต หวังวิวัฒนา นักจัดรายการวิทยุ โดยมี กิตติศักดิ์ สุวรรณโภคิน ที่ปรึกษากรรมการบริหารหอภาพยนตร์เป็นประธานคณะกรรมการ
ทั้งนี้มีภาพยนตร์ 2 ใน 15 เรื่องที่เล่าเรื่องราวเกี่ยวกับกลุ่มความหลากหลายทางเพศ ได้แก่ กะเทยเป็นเหตุ และ INSECTS IN THE BACKYARD แมลงรักในสวนหลังบ้าน
กะเทยเป็นเหตุ
กะเทยเป็นเหตุ (2497) ผลงานของคณะ LEDGER ธนาคารมณฑล เล่าเรื่องราวตลกชุลมุนวุ่นรักของกระเทยที่มีคู่หมั้นเป็นชาย และมีชายอื่นมาหมายปอง เป็นภาพยนตร์ไทยที่นำเสนอเรื่องกะเทยและใช้เป็นตัวละครหลักที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่มีการค้นพบ
แม้จะทำออกมาให้ดูตลกขบขันอย่างที่พบกันได้กลาดเกลื่อนจากสื่อบันเทิงไทยทั่วไปมายาวนาน แต่การมีอยู่ของภาพยนตร์สมัครเล่นเรื่องนี้ได้ทำให้เห็นว่า กะเทยได้รับการยอมรับในสังคมไทยว่า “สวยเหมือน” หรือ “สวยกว่า” ผู้หญิงมาแล้วไม่น้อยกว่า 60 ปี จนกลายเป็นศึกชิงนางอันชุลมุนในเรื่อง และที่สำคัญ ความสัมพันธ์ของชายหนุ่มกับกะเทยที่มีสถานะเป็นถึง “คู่หมั้น” นั้น ยังเป็นการนำเสนอที่ “ก้าวหน้า” อย่างที่แม้แต่ภาพยนตร์ไทยส่วนใหญ่ในปัจจุบันยังไม่สามารถไปถึง
นอกจากจะเป็นหนึ่งใน “หนังสั้น” ของคนไทยยุคก่อน พ.ศ. ๒๕๐๐ เพียงไม่กี่เรื่องที่ยังคงหลงเหลืออยู่ กะเทยเป็นเหตุ จึงเป็นหลักฐานสำคัญที่คนรุ่นหลังไม่อาจละเลย ในการสำรวจความเข้าใจและทัศนคติของสังคมไทยที่มีต่อความหลากหลายทางเพศ
INSECTS IN THE BACKYARD
INSECTS IN THE BACKYARD แมลงรักในสวนหลังบ้าน (2560) ผลงานของ ธัญญ์วาริน สุขะพิสิษฐ์ ผู้กำกับและ ส.ส.พรรคอนาคตใหม่ ภาพยนตร์เรื่องนี้สร้างเสร็จตั้งแต่ปี 2553 แต่ถูกแบนจากคณะกรรมการพิจารณาภาพยนตร์และวีดิทัศน์ เนื่องจาก “มีเนื้อหาขัดต่อศีลธรรมอันดีของประชาชน” หลังต่อสู้ในชั้นศาลนานเกือบ 7 ปี จึงได้ออกฉาย โดยตัดภาพที่ถูกตัดสินว่าลามกอนาจาร 3 วินาทีออกไป
INSECTS IN THE BACKYARD ถือเป็นหนังไทยอิสระขนาดยาวเรื่องแรก ๆ ที่เปิดประเด็นปะทะกับขนบธรรมเนียมของสังคมที่ไม่กล้าพูดความจริงซึ่งหน้า สังคมที่ถูกครอบงำด้วยมายาคติและอคติ ภาพยนตร์ของธัญญ์วารินนำเสนอเนื้อหาอย่างตรงไปตรงมา ทั้งเรื่องเพศสภาพของพ่อแม่ผู้ปกครอง และการแสวงหาตัวตนของวัยรุ่นในสังคมปัจจุบัน ที่เต็มไปด้วยสถานะทางเพศอันมีทางเลือกได้หลากหลายกว่าชายหญิง และปัจจุบัน ธัญญ์วารินได้เพิ่มสถานะของตนเองด้วยการเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่เป็นกะเทยแต่งหญิงคนแรกในรัฐสภาไทย และยังคงบทบาทนักรณรงค์ต่อสู้ให้สังคมไทยหันมาเรียนรู้และเข้าใจในประเด็นเรื่องสิทธิความหลากหลายและเท่าเทียมกันทางเพศอย่างต่อเนื่อง
![สแกน QR Code เพื่อร่วมบริจาคเงินให้กับประชาไท](https://img.pct.fyi/uploads/big/50cd36632778858506956587c3cd91f7.png)
ร่วมบริจาคเงิน สนับสนุน ประชาไท โอนเงิน กรุงไทย 091-0-10432-8 "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน FCEM" หรือ โอนผ่าน PayPal / บัตรเครดิต (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)