การเลือกตั้งล่วงหน้าเมื่อวานนี้เกิดปัญหาขึ้นมากมายหลายกรณี โดยเฉพาะประเด็นเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยใส่รหัสเขตเลือกตั้ง 4 ตัวบนหน้าซองผิดซึ่งเสี่ยงที่จะถูกส่งไปผิดเขตและทำให้ สส.เขตเสียคะแนนอย่างที่ไม่ควรเสียและบางเขตก็จะได้คะแนนที่ไม่ควรได้เพราะเลขไม่ตรงกัน และเรื่องนี้ทำให้โพสต์ของไอลอว์มีคนแชร์ไปถึง 1,070,276 ครั้ง ณ เวลา 16.23 น.ของวันที่ 2 ก.พ.69 (แม้ในแง่ดีจะทำให้เห็นว่าคนไทยตื่นตัวกับการเลือกตั้งครั้งนี้แค่ไหน)

แม้ว่ายิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้อำนวยการไอลอว์จะมองเรื่องนี้ว่าอาจจะเป็นเพียงความผิดพลาดยังไม่ใช่ความตั้งใจจะทุจริตเพราะยังไม่ได้เกิดเป็นรูปแบบทุกพื้นที่ แต่ปัญหานี้เป็นเพียงปัญหาหนึ่งเท่านั้นเพราะพรรคการเมืองที่ได้รับผลกระทบโดยตรงจากความผิดพลาดในการทำงานของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ต่างก็ออกมาเผยปัญหาที่เกิดขึ้นในรูปแบบอื่นๆ ด้วย ตั้งแต่เอา QR code ของผู้สมัคร สส.ปี 66 มาติดที่บอร์ดหน้าหน่วย บางหน่วยก็ถึงกับข้อมูล สส.ก็หายไปจากบอร์ดเลย ฯลฯ

ทั้งนี้เมื่อโดนท้วงสิ่งที่ควรจะเป็นคือเจ้าหน้าที่ กกต.ควรจะดำเนินการตรวจสอบ แต่กลายเป็นว่าปรากฏข่าวเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยกลับขู่แจ้งความดำเนินคดีกับผู้สมัคร สส.ที่ออกมาเปิดเผยปัญหาแทน กลายเป็นว่าข้อกังขาของคนในสังคมจะได้คลี่คลายกลับยิ่งทำให้เจ้าหน้าที่ถูกตั้งข้อสงสัยมากขึ้นถึงความไม่โปร่งใสของเจ้าหน้าที่

ทั้งนี้ระหว่างที่ยังไม่รู้ว่าข้อสงสัยหรือข้อผิดพลาดเหล่านั้นจะได้รับการแก้ไขอย่างไร ตอนนี้มาดูกันว่าเกิดอะไรขึ้นไปบ้างเมื่อวานนี้

สารพัดปัญหาบอร์ดข้อมูลรายชื่อผู้สมัคร ชื่อหาย QR ผิด รูปหน้าผิด 

กรณีของเพื่อไทยจากการเปิดเผยของศึกษิษฏ์ ศรีจอมขวัญ โฆษกพรรคเพื่อไทย และผู้สมัคร ส.ส.บัญชีรายชื่อระบุว่า เกิดขึ้นกับสุรชาติ ชาญประดิษฐ์ ผู้สมัคร ส.ส.จังหวัดศรีสะเกษ เขต 2 ของพรรค โดยพบปัญหานี้ที่หน่วยเลือกตั้งกลางจังหวัดนครปฐม เขตเลือกตั้งที่ 5  

กรณีของพรรคประชาชน ทิพา ปวีณาเสถียร ผู้สมัคร สส.ลำปาง เขต 1 เบอร์ 8 พรรค ประชาชนแจ้งความที่ สภ.เมืองลำปางว่าชื่อตัวเองหายไปจากหลายหน่วยในหลายจังหวัดได้แก่

1. จ.ชลบุรี ได้แก่หน่วยวัดพันเสด็จนอก หน่วยศาลากลางจังหวัดชลบุรี หน่วยอาคารโดม โรงเรียนเมืองพัทยา 7 หน่วยอาคารโดมโรงเรียนสิงห์สมุทร ฝั่งมัธยมปลาย อ.สัตหีบ
2. จ.เชียงราย (ไม่ทราบหน่วย)
3. จ.นครปฐม ได้แก่ หน่วยวัดไร่ขิง หน่วยองค์พระปฐมเจดีย์
4. จ.พระนครศรีอยุธยา (ไม่ทราบหน่วย) เมื่อวันที่ 1 ก.พ. 2569

กรณีของทิพา เธอยังได้รับทราบว่าเป็นเรื่องถูกตัดสิทธิ์ทั้งที่ไม่ได้ถูกตัดสิทธิ์ตามที่เป้นข่าว 

กรณีนี้ ผอ.กกต.ลำปาง ทองเนตร ดูใจ ยอมรับว่าเป็นความผิดพลาดไม่ได้เขตนากลั่นแกล้ง เกิดจากปัญหาเจ้าหน้าที่ส่งเอกสารไปให้ตามแต่ละจังหวัด เมื่อทราบปัญหาก็ได้แก้ไขปัญหาทันทีโดยส่งไฟล์ให้ปลายทางพิมพ์มาติดตั้งจนครบ

นอกจากนั้นก็ยังมีกรณีของพรรคประชาธิปัตย์ด้วยเช่นกันคือกรณี ไพศาล เรืองฤทธิ์ ผู้สมัคร สส.ระยอง เขต 1 รายนี้ไม่หาย แต่โดนเอารูปผู็สมัครคนอื่นปิดทับหน้า และเมื่อผู้ใช้สิทธิถามกับทางเจ้าหน้าที่ก็ได้รับคำตอบว่าไพศาลถูกตัดสิทธิ์รับสมัครทั้งที่เขาไม่ได้ถูกตัดสิทธิ

ไม่เพียงเท่านี้ ยังมีกรณีหน่วยเลือกตั้งล่วงหน้าที่เทคนิคราชสิทธิ พบว่าป้ายบอร์ดรายชื่อผู้สมัครเขต กทม. 28 ใส่ QR code ข้อมูลผู็สมัคร กทม.เป็นรายชื่อของผู้สมัครปี 2566 ทั้งหมด  

เมื่อชลณัฏฐ์ โกยกุล หรือ ปาล์ม ผู้สมัคร ส.ส.กรุงเทพฯ เขต 28 โพสต์เฟซบุ๊กถึงเรื่องนี้ภายหลังเธอได้โพสต์ต่อว่าเธอและทีมงาน สส.ถูกเจ้าหน้าที่ กกต.ขู่ฟ้องโดยอ้างว่าเจ้าหน้าที่ได้โทรหาทีมงานของเธอ และบอกว่า “ผมไม่เชื่อข้อมูล (ที่ว่ามีการติดผิด) ผมจะให้พนง.สอบสวน ลงไปตรวจสอบข้อมูล ที่โพสต์แบบนั้น ถ้าไม่เป็นไปตามข้อเท็จจริง ถ้าทำสำนักงานเสียหาย ผมจะดำเนินคดีฟ้องจนถึงที่สุดกับพวกคุณ”

อย่างไรก็ตาม แสวง บุญมี เลขาฯ กกต. ออกมาชี้แจงขอโทษแต่บอกว่าเป็นความตั้งใจของเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยอยากอำนวยความสะดวกแต่ผิดพลาดในการตรวจสอบยืนยันว่าไม่มีผลต่อการนับคะแนน ส่วนที่ชลณัฏฐ์บอกว่ามีเจ้าหน้าที่ กกต.ข่มขู่จะมีการตรวจสอบอย่างจริงจังเพราะเป็นความผิดพลาดของ กกต.

มีชื่อคนอื่นในทะเบียนบ้าน

อีกปัญหาคลาสสิคเมื่อถึงช่วงเลือกตั้งคือ ข่าวว่ามีผู้ใช้สิทธิ์รายงานว่าพอไปถึงหน่วยเลือกตั้งแล้วก็พบว่ามีชื่อคนอื่นมาปรากฏอยู๋ในทะเบียนบ้านเดียวกันทั้งที่ไม่ใช่คนในครอบครัว 

ไทยพีบีเอสรายงานว่าเกิดปัญหานี้ขึ้นที่หน่วยเลือกตั้งที่ในจังหวัดขอนแก่นที่ศูนย์ประชุมและแสดงสินค้านานาชาติ​ไคซ์ โดยมีครอบครัวหนึ่งพบว่ามี 3 รายชื่อแปลกปลอมมาปรากฏอยู่ในทะเบียนบ้านและครั้งนี้ก็ไม่ใช่ครั้งแรก แต่เคยเกิดมาครั้งหนึ่งแล้วในการเลือกตั้งเมื่อปี 2566 ที่รอบนั้นพบ 2 รายชื่อ แม้ว่าจะเคยพยายามตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแล้วแต่ก็ไม่ได้รับคำตอบ และครั้งนี้ทาง กกต.ขอนแก่นก็แนะนำให้ไปแจ้งเรื่องที่ กกต.ในเขตพื้นที่ตัวเองอีกครั้ง 

รหัสเหลือ 4 ตัวก็ยังผิด

ปัญหาใส่รหัสเขตเลือกตั้งผิดก็ยังคงเกิดขึ้นอีกครั้งแม้ว่าการเลือกตั้งครั้งนี้จะลดจำนวนตัวเลขลงเหลือเพียง 4 หลักแล้วเพื่อให้ต่างจากเลข 5 หลักที่คล้ายรหัสไปรษณีย์เมื่อเลือกตั้งรอบปี 66 แต่นอกจากใส่ผิดก็ยังมีปัญหาอื่นๆ ด้วย Vote62 รายงานเรื่องนี้ไว้หลายกรณี

กรณีแรก เลขผิดมาตั้งแต่ใบนำทาง ในกรณีของผู้ใช้สิทธิที่หน่วยเลือกตั้งบริเวณสวนหย่อมและลานกีฬาใต้ทางด่วน ซอยอยู่ดี แขวงทุ่งวัดดอน ที่เลขรหัสในใบนำทางเขียนว่า 1206 แต่เมื่อตรวจสอบกลับเป็น 1276

กรณีต่อมา ข้อมูลรหัสเขต 4 ตัวในระบบตรวจสอบราชื่อผู้ขอใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้าในแอพฯ ผิด เกิดกับกรณีของผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้าที่ อาคารกีฬาเวสน์ 1 และ 2 ศูนย์เยาวชนกรุงเทพฯ (ไทย-ญี่ปุ่น) ซึ่งสิทธิเลือกตั้งอยู่ที่เขต 8 บุรีรัมย์ หลังจากใช้สิทธิ์แล้วกลับมาเช็คข้อมูลซ้ำอีกครั้งในแอปฯ ก็พบว่าเลขรหัสในแอปฯ ผิดเป็น 3107 ทั้งที่ต้องเป็นรหัส 3108 

รหัสจังหวัดในกระดานรายชื่อไม่ตรงกับข้อมูลที่หน่วยเลือกตั้งที่หอประชุมอำเภอนางรอง จ.บุรีรัมย์ แต่เมื่อผู้ใช้สิทธิ์แจ้งปัญหาทางเจ้าหน้าที่แจ้งว่า

กรณีที่เจ้าหน้าที่เขียนรหัสเขตหน้าซองผิด  

1. เจ้าหน้าที่ที่หน่วยเลือกตั้งห้องพระราม 2 ฮอลล์ ชั้น 4 ศูนย์การค้าเซ็นทรัลพลาซา พระราม 2 กรุงเทพฯ ใส่จังหวัดที่ซองของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งในจังหวัดลำปางเป็นจังหวัดเลยและยังใส่เลขผิดอีกด้วย แต่กรณีนี้ผู้ใช้สิทธิ์แย้งแล้วมีการแก้ไข
2. ที่โรงเรียนบางบ่อวิทยาคม สมุทรปราการ มีหลายกรณี
   1. เจ้าหน้าที่ใส่รหัสของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งที่สงขลาเขต 1 เป็น 8001 แต่เมื่อผู้ใช้สิทธิ์โต้แย้งว่าต้องเป็น 9001 โดยพยายามชี้แจงด้วยหลักฐาน เจ้าหน้าที่กลับอ้างว่าเป็นรหัสไปรษณีย์
   2. เจ้าหน้าที่ใส่รหัสของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งเขต 8 จังหวัดบุรีรัมย์เจ้าหน้าที่ใส่รหัสเป็นเขต 7 ให้ ภายหลังเมื่อถูกทักท้วงเจ้าหน้าที่ใช้วิธีขีดฆ่าแล้วแก้เป็น 8 พร้อมเซ็นชื่อกำกับ
   3. เจ้าหน้าที่ใส่รหัสของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งเขต 9 จังหวัดบุรีรัมย์เจ้าหน้าที่ใส่รหัสเป็นเขต 8 ให้ ภายหลังเมื่อถูกทักท้วงเจ้าหน้าที่ใช้วิธีขีดฆ่าแล้วแก้เป็น 9
   4. ที่หนักสุดดูเหมือนจะเป็นกรณีของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งในเพชรบูรณ์และสงขลาที่เจอเจ้าหน้าที่ใส่รหัสจังหวัดผิด จากที่เพชรบูรณ์จะต้องเป็น 57 ถูกใส่เป็น 67 และที่สงขลาจะต้องเป็น 90 แต่เจ้าหน้าที่เขียนเป็น 80 ทั้งหีบ จนภายหลังเจ้าหน้าที่แก้ไขทั้ง 2 กรณีตอน 5 โมงเย็น
3. เจ้าหน้าที่ที่เทศบาลเมืองบางคูรัด (เขตเลือกตั้งที่ 8 จังหวัดนนทบุรี) เขียนเลขเขตของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งเขต 6 นนทบุรี เป็นเขต 8 ทั้งหมด  แม้ว่าผู้ใช้สิทธิ์จะทักท้วงแล้วเจ้าหน้าที่ก็ยังยืนยันว่าเป็นเขต 8 แต่ภายหลังทางประธานประจำหน่วยก็ออกมาชี้แจงว่าต้องระบุเขตตามสิทธิ์ของผู้ใช้สิทธิ์คือเขต 6 ทำให้เจ้าหน้าที่ประจำหน่วยยอมรับความผิดพลาดและขอโทษ โดยจะแก้ไขหลังจากปิดหีบและจะตรวจสอบจากรหัส 4 หลักบนหน้าซอง

โฆษกพรรคเพื่อไทยกล่าวถึงปัญหานี้ไว้เช่นกันว่า พบความคลาดเคลื่อนในการจ่าหน้าซองแบบ ส.ส. 5/2 โดยเฉพาะการกรอกรหัสเขตเลือกตั้ง ซึ่งเจ้าหน้าที่แต่ละหน่วยมีความเข้าใจไม่ตรงกัน บางแห่งเข้าใจว่าเลขสองหลักแรกเป็นรหัสจังหวัด และสองหลักหลังเป็นรหัสเขต ขณะที่บางหน่วยกรอกรหัสเขตผิด หรือไม่กรอกเลย ทำให้เกิดความกังวลว่า บัตรเลือกตั้งอาจไม่ถูกส่งไปยังเขตเลือกตั้งที่ถูกต้อง

เจ้าหน้าที่ไม่ให้ใช้สิทธิ์ทั้งที่ลงทะเบียนไว้

กรณีนี้เกิดที่หน่วยเลือกตั้งล่วงหน้าโรงเรียนกัลยาณีศรีธรรมราช ในจังหวัดนครศรีธรรมราช ทางไอลอว์ระบุว่า หลานสาวได้ลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขตให้ตาของเธอซึ่งเป็นผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งในสงขลาแต่เมื่อไปถึงหน่วยเลือกตั้งล่วงหน้าแล้วเจ้าหน้าที่กลับปฏิเสธไม่ให้ตาของเธอใช้สิทธิ์และบอกว่าคนสงขลาต้องไปใช้สิทธิ์ที่หน่วยอื่น

อย่างไรก็ตาม หลานสาวได้ตรวจสอบกับทางเว็บไซต์ของกรมการปกครองแล้วและระบุให้ตาของเธอมาใช้สิทธิ์ที่โรงเรียนแห่งนี้ และเธอได้พยายามแสดงหลักฐานกับทางเจ้าหน้าที่ แต่เจ้าหน้าที่กลับไม่ดูและตะคอกไล่ และภายหลังเพจประชาสัมพันธ์จังหวัดนครศรีธรรมราชยังโพสต์ภาพบรรยากาศพร้อมระบุว่าที่หน่วยเลือกตั้งล่วงหน้าที่โรงเรียนกัลยาณีศรีธรรมราชนี้มีของจังหวัดสงขลาอยู่ด้วย

ใครทำอะไรไปแล้วบ้าง

นอกจากปัญหาที่กล่าวไปแล้ว ทางพรรคเพื่อไทยตั้งโต๊ะแถลงข้อมูลที่ได้จากการสังเกตการณ์อีกหลายประเด็น 

ศึกษิษฏ์ ได้กล่าวถึงกรณีที่พบว่ามีผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้งล่วงหน้านอกเขต แต่อยู่ภายในจังหวัดเดียวกันเป็นจำนวนมากเมื่อเทียบกับบางจังหวัด ซึ่งสุ่มเสี่ยงต่อการซื้อเสียงล่วงหน้าในระดับพื้นที่

โฆษกพรรคเพื่อไทยยังกล่าวถึงปัญหาป้ายรายชื่อผู้สมัครที่นอกจากชื่อของ สส.พรรคตัวเองจะหายตามที่ได้กล่าวไปแล้ว ยังกล่าวถึงมาตรฐานการติดป้ายรายชื่อผู้สมัครแบบแบ่งเขตและแบบบัญชีรายชื่อแยกจากกัน ขณะที่บางแห่งรวมอยู่ที่ป้ายเดียวกัน ส่งผลให้ผู้ใช้สิทธิ์เกิดความสับสนและอาจกระทบต่อการจดจำหมายเลข

นอกจากนั้นยังตั้งข้อสังเกตถึงการจัดเลือกตั้งในที่เลือกตั้งกลาง มีโอกาสเกิดการจัดยานพาหนะรับส่งผู็มีสิทธิ์เลือกตั้งที่เข้าข่ายเป็นการฝ่าฝืนกฎหมายเลือกตั้งด้วย

ศึกษิษฏ์ได้เรียกร้องให้ กกต.เร่งตรวจสอบข้อเท็จจริงเรื่องนี้และดำเนินการมาตรการป้องกันแก้ไขปัญาเพื่อสร้างความเชื่อมั่นต่อระบบเลือกตั้ง พร้อมคุ้มครองเจตจำนงของประชาชนให้เป็นไปอย่างสุจริตและเที่ยงธรรม

ส่วนทางด้านพรรคประชาชนเตรียมยื่นหนังสือถึง กกต.ในวันพรุ่งนี้ (3 ก.พ.) โดยจะยกกรณีที่เกิดขึ้นกับ สส.ของพรรคตัวเอง เพื่อให้ กกต.เร่งกำหนดมาตรการป้องกันไม่ให้เกิดความบกพร่องในการจัดการเลือกตั้งวันที่ 8 ก.พ.นี้ รวมถึงตรวจสอบการดำเนินการของเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยว่ามีการกระทำที่ส่อไปในทางทุจริตหรือไม่

ส่วนทางไอลอว์ได้ออกแถลงการณ์เรียกร้องให้ กกต.ออกมายอมรับผิดและขอโทษถึงความผิดพลาดที่เกิดขึ้นและเปิดเผยสถิติความผิดพลาดทั้งหมดที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะเรื่องจำนวนซองที่มีการแก้ไขรหัสจังหวัดและเขตในแต่ละหน่วยเลือกตั้ง

นอกจากนั้น ไอลอว์ยังเรียกร้องให้ กกต.ต้องสนับสนุนการสังเกตการณ์การเลือกตั้งที่จะมีขึ้นในวันที่ 8 ก.พ.นี้ด้วย เนื่องจากสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในการเลือกตั้งล่วงหน้านั้นได้สะท้อนให้เห็นความจำเป็นที่ประชาชนจะต้องสังเกตการณ์การเลือกตั้งในวันที่ 8 ก.พ.นี้