หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ประภาภูมิ เอี่ยมสม และต่อศักดิ์ จินดาสุขศรี แนะนำบทความ “Disney’s Moana and the Media Portrayal of Feminism/Post-feminism and Political Correctness” ของ Daisuke Akimoto ตีพิมพ์ใน Journal of Gender, Culture and Society ปี 2026

ซึ่งวิเคราะห์ภาพยนตร์แอนิเมชัน Moana (2016) และ Moana II (2024) ผ่านกรอบแนวคิดสตรีนิยม โพสต์เฟมินิสม์ และความถูกต้องทางการเมือง พร้อมทบทวนข้อวิจารณ์เรื่องอคติทางสีผิว การฉกฉวยทางวัฒนธรรม และแนวคิดแบบอาณานิคมที่มีต่อภาพยนตร์ชุดนี้

ในบทความผู้เขียนเสนอว่า แม้ภาพยนตร์จะมีข้อบกพร่องอยู่บ้าง แต่การสรุปว่า Moana เป็นเพียงผลผลิตของการล่าอาณานิคมและการฉกฉวยวัฒนธรรมถือเป็นการกล่าวเกินจริงในมุมสตรีนิยม โมอานา (Moana) ถูกนำเสนอในฐานะเจ้าหญิงดิสนีย์ที่แตกต่างจากตัวละครรุ่นก่อน เป้าหมายของเธอไม่ใช่การแต่งงานหรือการตามหาความรัก แต่เป็นการช่วยเหลือชุมชนและเติบโตขึ้นเป็นผู้นำ เธอใช้ความกล้าหาญ ความเข้มแข็งทางอารมณ์ และความเมตตา โดยมีแม่ ยาย และเทพีเทฟิติ (Te Fiti) เป็นแรงสนับสนุนสำคัญ

ขณะเดียวกัน นักวิชาการบางส่วนยังอ่านตัวละครเมาอิ (Maui) และพ่อของโมอานา (Chief Tui) ผ่านแนวคิดปิตาธิปไตยและความเป็นชายแบบล้นเกิน ซึ่งสะท้อนการควบคุมอำนาจและการจำกัดบทบาทของผู้หญิง

รายการยังชวนสำรวจข้อถกเถียงเรื่องภาพแทนของชนพื้นเมืองแปซิฟิก ทั้งการออกแบบตัวละครเมาอิ รอยสัก เผ่าคาคามอรา และกรณีเสื้อบอดีสูทรอยสักเมาอิที่ถูกวิจารณ์ว่าเป็นการนำศิลปะศักดิ์สิทธิ์ของชนพื้นเมืองมาใช้เพื่อประโยชน์ทางการค้า รวมถึงข้อวิจารณ์ว่าดิสนีย์สร้างภาพ “โพลีนีเซีย” ผ่านสายตาตะวันตก โดยหลีกเลี่ยงประวัติศาสตร์การล่าอาณานิคมและการผนวกฮาวายของสหรัฐอเมริกา

สำหรับ Moana II บทความกล่าวถึงการผลักดันนโยบายความหลากหลาย ความเสมอภาค และการมีส่วนร่วม (DEI) ผ่านการจ้างผู้เขียนบท ผู้กำกับ และทีมงานเชื้อสายซามัวเข้ามามีบทบาทมากขึ้น ผู้เขียนจึงสรุปว่า Moana เป็นภาพสะท้อนของการเปลี่ยนผ่านในวัฒนธรรมสื่อระดับโลก ทั้งในเรื่องสตรีนิยม โพสต์เฟมินิสม์ ความถูกต้องทางการเมือง และการเป็นตัวแทนของชนพื้นเมือง ซึ่งยังคงเป็นประเด็นถกเถียงในวงวิชาการจนถึงปัจจุบัน #Moana #หมายเหตุประเพทไทย