อดีตทหารนาซีประจำค่ายกักกันวัย 93 ปี ถูกตัดสินโทษฐานมีส่วนร่วมสังหารเชลยโปแลนด์ในค่ายกักกัน 5,232 ราย ในช่วงใกล้สิ้นสุดสงความโลกครั้งที่ 2 ชาวโปแลนด์ผู้รอดชีวิตบอกว่าอยากให้มันเป็นสิ่งย้ำเตือนว่าไม่ควรมีเผด็จการฟาสซิสต์เกิดขึ้นที่ใดในโลกอีก
ค่ายกักกันชตุตต์โฮฟ ประเทศโปแลนด์ เมื่อเดือนพฤษภาคมปี ค.ศ. 1945 (ที่มา: Wikipedia)
เมื่อวันที่ 23 ก.ค. 2563 ศาลเยาวชนในเมืองฮัมบูร์ก ประเทศเยอรมนีตัดสินให้ บรูโน เดย์ อดีตทหารนาซีประจำหน่วยชุตซ์ชตัฟเฟิล อายุ 93 ปี มีความผิดฐานมีส่วนร่วมในการสังหารประชาชนในค่ายกักกันนาซี 5,232 ราย ไม่กี่วันก่อนสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2
ผู้พิพากษา อันเนอ ไมเออร์-กูริง กล่าวว่า "ค่ายกักกันชตุตต์โฮฟและการสังหารหมู่ที่เกิดขึ้นภายในนั้นเกิดขึ้นได้เพราะคุณมีส่วนช่วยเหลือ"
เดย์เข้าประจำการในค่ายกักกันชตุตต์โฮฟเมื่ออายุได้ 17 ปีในฐานะยามรักษาความปลอดภัย เขาถูกตัดสินให้ต้องโทษจำคุก 2 ปีแบบรอลงอาญา ในขณะที่ฝ่ายอัยการแห่งรัฐของเยอรมนีเรียกร้องให้มีการลงโทษจำคุก 3 ปีแบบรอลงอาญา ฝ่ายจำเลยเรียกร้องให้มีการตัดสินให้พ้นโทษ
มีการดำเนินคดีนี้มาตั้งแต่เดือน ต.ค. 2562 และยังคงเปิดให้มีการพิจารณาคดีอย่างต่อเนื่องถึงแม้ว่าจะอยู่ในช่วงการระบาดของ COVID-19 โดยมีมาตรการป้องกันโรคและวางระยะห่างทางสังคมในศาลด้วยการให้จำเลยซึ่งนั่งรถเข็นอยู่รับฟังการพิจารณาคดีอยู่ในตู้กระจก ส่วนนักข่าวรับฟังการพิจารณาคดีด้วยระบบกระจายเสียงแยกไปอยู่อีกห้องหนึ่ง ถึงแม้ว่าเดย์จะอายุมากแล้วแต่ผู้พิพากษาก็ตั้งข้อสังเกตว่าเขายังคงตั้งใจรับฟังการพิจารณาคดีอย่างตื่นตัว
คำตัดสินระบุว่าเดย์มีส่วนร่วมในการสังหารนักโทษชาวยิวในค่ายกักกัน 5,323 ราย ในช่วงระหว่างเดือน เม.ย. 2487 - เม.ย. 2488 โดยที่เขาไม่จำเป็นต้องยิงปืนด้วยตัวเองเลยแม้แต่นัดเดียว พวกเขาทำให้นักโทษเสียชีวิตจากสาเหตุเรื่องไข้รากสาดใหญ่ระบาดถึง 5,000 รายเพราะนักโทษเหล่านี้ไม่ได้รับอาหาร น้ำ และยา รวมถึงมีสภาพสุขอนามัยที่เลวร้าย มี 200 รายที่ถูกรมแก๊สเสียชีวิต มี 30 รายที่ถูกประหารชีวิตด้วยเครื่องจักรที่จะยิงกระสุนปืนเข้าที่ลำคอของเหยื่อ
ฝ่ายอัยการระบุว่าการที่เดย์ทำหน้าที่เป็นยามรักษาการและคอยควบคุมไม่ให้นักโทษหนี ถือว่ามีบทบาทสำคัญในการทำให้นักโทษเหล่านี้ถูกสังหารหมู่ โดยมีการประเมินว่ามีคนเสียชีวิตในค่ายกักกันชตุตต์โฮฟนี้รวมทั้งหมดราว 65,000 ราย ก่อนที่ฝ่ายสัมพันธมิตรจะสามารถปลดปล่อยค่ายกักกันนี้ในวันที่ 9 พ.ค. 2488
ในการพิจารณาคดีเดย์ให้การว่าเขาได้เห็นร่างผู้คนถูกหามใส่รถลากออกไปจากที่คุมขัง และ "ภาพแห่งความทารุณและความน่าสะพรึง" เหล่านี้ก็คอยตามหลอกหลอนเขามาตลอดชีวิต
ในวันดำเนินคดีครั้งก่อนหน้าการตัดสินเดย์ก็แถลงขอโทษในเรื่องนี้โดยกล่าวว่า การที่ได้ฟังพยานและผู้เชี่ยวชาญรายงานเรื่องนี้เป็นครั้งแรกทำให้เขาตระหนักถึงความโหดร้ายทารุณที่เกิดขึ้นว่ามีมากขนาดไหน "วันนี้ผมจึงอยากขอโทษต่อผู้คนที่ต้องเผชิญกับความบ้าคลั่งดุจดั่งนรก และขอโทษญาติของพวกเขา อะไรแบบนี้ไม่ควรจะเกิดขึ้้นอีก"
อย่างไรก็ตามเดย์ยืนยันว่าเขาไม่รู้ถึงความโหดร้ายทารุณเกิดขึ้นในค่ายกักกันนี้ในระดับรู้เห็นการสังหารหมู่ทั้งหมด และบอกว่าเขาไม่มีบทบาทในการทำให้เกิดการสังหารหมู่เหล่านี้เดย์จึงเชื่อว่าเขา "ไม่มีความผิด" เพราะเขา "ไม่ได้ทำร้ายใครโดยตรง"
อย่างไรก็ตามผู้พิพากษาไมเออร์-กูริงกล่าวว่าเดย์ไม่ได้ทำอะไรมากพอในการป้องกันไม่ให้เกิดเหตุนี้จากการที่เขาเป็นผู้คอยป้องกันไม่ให้คนหนี แม้จะไม่จัดว่าเป็นผู้กระทำ เขาเป็นคนที่ได้แต่เฝ้ามองแบบไม่ทำอะไร ไม่ได้เห็นว่าค่ายกักกันเป็น "นรก" แต่เป็น "สถานที่ทำงานจำเจ" ศาลรับทราบว่ามีอยู่วันหนึ่งที่เดย์ยืนอยู่บนหอสังเกตการณ์ใกล้กับห้องรมแก็สและน่าจะได้ยินเสียงนักโทษกรีดร้อง ทุบกำแพง แต่เดย์ก็ไม่ทำอะไรให้เกิดการระงับเหตุการณ์
ชตุตต์โฮฟเป็นค่ายกักกันขนาดเล็กของนาซีที่เดิมทีมีเป้าหมายเอาไว้คุมขังนักโทษการเมืองที่เป็นผู้นำหรือปัญญาชนชาวโปแลนด์ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่พอถึงปี 2487 ก็เริ่มมีการใช้คุมขังและสังหารชาวยิวที่ส่งมาจากรัฐแถบคาบสมุทรบอลติก จากประเทศฮังการี และจากค่ายกักกันเอาช์วิทซ์ จนถึงสิ้นปี 2487 ค่ายชตุตต์โฮฟก็มีประชากรเป็นชาวยิวร้อยละ 70 ในการดำเนินคดีต่อเดย์ในครั้งนี้มีผู้รอดชีวิตจากค่ายกักกันหรือลูกหลานของพวกเขาประมาณ 40 รายเป็นโจทก์ฟ้องร้องในคดีนี้
มาเรก ดูนิน-วอโซวิกซ์ อดีตสมาชิกกลุ่มต่อต้านนาซีจากโปแลนด์และผู้ที่เคยเป็นนักโทษในค่ายกักกันเป็นหนึ่งในโจทก์ของคดีนี้ เธอกล่าวว่าคำตัดสินครั้งนี้ถือว่าเป็นผลลัพธ์ที่ดี ซึ่งจะกลายเป็นเครื่องเตือนใจไม่ควรให้มีการกลับมาของเผด็จการฟาสซิสต์หรือฝ่ายขวาหัวรุนแรงเกิดขึ้นอีกไม่ว่าจะในยุโรปหรือในที่ใดก็ตาม
คดีนี้เคยถูกมองว่าอาจจะเป็นคดีสุดท้ายที่มีบุคคลถูกดำเนินคดีในข้อหาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิว แต่ก็ยังมียามนาซีอีกรายหนึ่งที่รอการพิจารณาคดีในที่อื่นอีก
เรียบเรียงจาก
Nazi concentration camp guard convicted over 5,232 murders, The Guardian, 23-07-2020
![สแกน QR Code เพื่อร่วมบริจาคเงินให้กับประชาไท](https://img.pct.fyi/uploads/big/50cd36632778858506956587c3cd91f7.png)
ร่วมบริจาคเงิน สนับสนุน ประชาไท โอนเงิน กรุงไทย 091-0-10432-8 "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน FCEM" หรือ โอนผ่าน PayPal / บัตรเครดิต (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)