ตัวแทนนักกฎหมายในคดีฝุ่น PM2.5 เชียงใหม่ ร่วมแถลงการณ์อัพเดตคดี พร้อมทั้งประกาศยื่นอุทธรณ์คำสั่งศาลปกครองกรณีไม่รับฟ้องคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ และคณะกรรมการกำกับตลาดทุน ชี้ อ้อย-ข้าวโพด เป็นแหล่งกำเนิดมลพิษสำคัญ ธุรกิจเกษตรต้องร่วมรับผิด
17 พ.ค. 2566 สมชาย ปรีชาศิลปกุล, ปารณ บุญช่วย อาจารย์จากคณะนิติศาสตร์ มช. และวัชลาวลี คำบุญเรือง นักกฎหมายในคดีฝุ่นเชียงใหม่ ร่วมกันแถลงการณ์อัพเดตคดีฝุ่น PM2.5 เชียงใหม่ พร้อมทั้งประกาศยื่นอุทธรณ์คำสั่งศาลปกครองกรณีไม่รับฟ้องคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ และคณะกรรมการกำกับตลาดทุน
นับแต่ที่ประชาชนชาวเชียงใหม่ได้รวมตัวกันยื่นฟ้องคดีฝุ่น PM2.5 ต่อถูกฟ้องคดี คือ นายกรัฐมนตรี ที่1 คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ที่2 คณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ ที่3 และ คณะกรรมการกำกับตลาดทุน ที่ 4 ต่อศาลปกครองเชียงใหม่ เมื่อวันที่ 10 เมษายน 2566 ในฐานเจ้าหน้าที่ของรัฐละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติ และเมื่อวันที่ 19 เมษายน 2566 ศาลปกครองเชียงใหม่ มีคำสั่งรับฟ้องผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 และ 2 แต่ในส่วนของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 3 และ 4 นั้นศาลไม่รับฟ้อง เพราะเห็นว่าเป็นหน่วยงานผู้มีหน้าที่ตามพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535 จึงมิใช่เป็นผู้มีหน้าที่ตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.2535 หรือตามประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ เรื่องกำหนดมาตรการฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอนในบรรยากาศโดยทั่วไปฯ ทำให้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 3 และ 4 จึงไม่ใช่ผู้มีหน้าที่ในการดำเนินการแก้ไขปัญหาเรื่องฝุ่น PM2.5
ดังนั้น ผู้ฟ้องคดีทั้ง 10 คน จึงได้ร่วมกันตัดสินใจ “ยื่นอุทธรณ์คำสั่งไม่รับฟ้อง” ต่อศาลปกครองเชียงใหม่ ในวันที่ 18 พฤษภาคม 2566 ด้วยเหตุผลที่ว่า ปัญหาฝุ่น PM2.5 ในพื้นที่ภาคเหนือนั้น ส่วนหนึ่งเกิดจากการประกอบธุรกิจเกษตรกรรมอ้อยและข้าวโพดที่เป็นหนึ่งในแหล่งกำเนิดมลพิษที่สำคัญเพราะเป็นผลจากกิจกรรมทางการเกษตรที่มีการเผาในกระบวนการผลิต จากการปลูกพืชอาหารสัตว์ที่เป็นข้าวโพด หรือการผลิตน้ำตาลจากการปลูกอ้อย อันเป็นแหล่งกำเนิดมลพิษฝุ่นขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน ซึ่งถือเป็นส่วนที่เกี่ยวข้องกับภาคธุรกิจโดยตรง
ทั้งนี้ เมื่อผู้ถูกฟ้องคดีที่ 3 และ ที่ 4 เป็นผู้มีอำนาจหน้าที่ที่ในการกำกับดูแลภาคธุรกิจที่เข้ามาระดมทุนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ซึ่งสามารถกำหนดประเด็นเพิ่มเติมในแบบ 56-1 One Report หรือข้อกำหนดในลักษณะดังกล่าวถือเป็นมาตรการทางการตลาด (Market force) ที่สามารถทำให้เกิดการเปิดเผยข้อมูลของบริษัทที่จดทะเบียน บริษัทลูก บริษัทลูก บริษัทย่อย บริษัทร่วมค้าหรือการลงทุนในรูปแบบใดๆ ที่เกี่ยวข้องตลอดห่วงโซ่อุปทาน ห่วงโซ่คุณค่าของธุรกิจหลัก เพื่อเปิดเผยข้อมูลอย่างรอบด้านซึ่งจะเป็นการลดผลกระทบด้านลบ ด้านต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นด้านสุขภาพ สิ่งแวดล้อม สิทธิมนุษยชน ของบริษัทจดทะเบียนฯ อันจะสามารถทำให้สาธารณชน ผู้มีส่วนได้เสีย ได้ทราบถึงข้อมูลสำคัญสำหรับผู้ลงทุน ไม่ว่าจะเป็นรายย่อยหรือสถาบันที่จะต้องได้รับข้อมูลอย่างครบถ้วนรอบด้าน เพื่อใช้ในการตัดสินใจเข้าลงทุนในธุรกิจที่เคารพหรือละเมิดต่อสิทธิมนุษยชน์ สิทธิในการมีสิ่งแวดล้อมที่ดี อากาศสะอาด และผู้ได้รับผลกระทบก็จะได้รับทราบถึงห่วงโซ่อุปทานของบริษัทที่เกี่ยวข้องกับแหล่งกำเนิดมลพิษ PM2.5 ข้ามพรมแดน ซึ่งเกิดจากการเผาทางการเกษตร เพื่อการเข้าถึงสิทธิในการเยียวยา ประกอบกับแผนปฏิบัติการขับเคลื่อนวาระแห่งชาติ “การแก้ไขปัญหามลพิษด้านฝุ่นละออง” ยังขาดกลไกที่ดำเนินงานเกี่ยวกับปัญหาฝุ่นควันข้ามพรมแดน ผู้ฟ้องคดีทั้ง 10 จึงเห็นว่า ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสองจึงเป็นผู้มีบทบาทหน้าที่สำคัญอย่างยิ่งต่อการอุดช่องว่างจากแผนปฏิบัติการฯ ที่จะเป็นกลไกสำคัญที่เชื่อมร้อยในการแก้ไขปัญหาฝุ่นข้ามพรมแดน และเพื่อให้ประชาชนในภาคเหนือได้มีคุณภาพชีวิต ท่ามกลางสิ่งแวดล้อมที่ดี อากาศสะอาด
ฉะนั้น จึงเป็นหน้าที่ของรัฐในการปกป้องคุณภาพชีวิตของประชาชนตามสิทธิความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อม รัฐธรรมนูญและพันธกรณีระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน
![สแกน QR Code เพื่อร่วมบริจาคเงินให้กับประชาไท](https://img.pct.fyi/uploads/big/50cd36632778858506956587c3cd91f7.png)
ร่วมบริจาคเงิน สนับสนุน ประชาไท โอนเงิน กรุงไทย 091-0-10432-8 "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน FCEM" หรือ โอนผ่าน PayPal / บัตรเครดิต (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)