การเลือกตั้งสหรัฐฯ ครั้งล่าสุดมีคำถามพ่วงสำหรับบางรัฐที่เปรียบเสมือนการทำประชามติว่า “จะให้คุ้มครองสิทธิในการทำแท้งหรือไม่” บางรัฐก็มีการเสนอให้คุ้มครองการสมรสเท่าเทียมไว้ในรัฐธรรมนูญของแต่ละรัฐด้วย ชัยชนะของ “โดนัลด์ ทรัมป์” และรีพับลิกันในครั้งนี้ชวนให้มีความกังวลเกี่ยวกับประเด็นนี้

8 พ.ย. 2567 สำหรับการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐฯ ในครั้งนี้นั้น นอกเหนือจากเรื่องการเลือกผู้แทนแล้ว ยังมีบางรัฐที่พ่วงคำถามประชามติเรื่องการทำแท้งเข้าไปด้วย ซึ่งดูเหมือนว่ารัฐหลายแห่งจะเห็นด้วยกับการแก้ไขเพิ่มเติมเพื่อให้สิทธิเข้าถึงการทำแท้ง แม้กระทั่งรัฐที่เลือกผู้แทนพรรครีพับลิกัน และมีสามรัฐที่ผู้ลงคะแนนสนับสนุนให้มีการฝังรากการคุ้มครองสมรสเท่าเทียมในรัฐตัวเอง

ในข้อคำถามพ่วงการเลือกตั้งสหรัฐฯ ครั้งล่าสุด มีอยู่ 10 รัฐในอเมริกาที่พิจารณาระบุข้อความแก้ไขเพิ่มเติมเพื่อคุ้มครองสิทธิการทำแท้ง ซึ่งมีอยู่ 7 รัฐที่ผู้ลงประชามติส่วนใหญ่เห็นชอบให้มีการคุ้มครองสิทธิฯ ส่วนอีก 3 รัฐ คะแนนส่วนใหญ่ระบุไม่เห็นด้วย ซึ่งหมายความว่าแต่ละรัฐอาจจะมีการเปลี่ยนแปลงเรื่องสิทธิในการเข้าถึงการทำแท้งให้เปิดกว้างมากขึ้น หรือยังคงมีการจำกัดสิทธิในเรื่องนี้ก็เป็นได้

เช่น ในรัฐมิสซูรี ที่เคยมีการจำกัดการทำแท้งอย่างหนักหลังจากที่มีการคว่ำคำตัดสิน Roe v. Wade ในปี 2565 มาก่อน ในคำถามพ่วงการเลือกตั้งครั้งล่าสุดก็มีผู้ลงคะแนนจำนวนมากสนับสนุนการแก้ไขเพิ่มเติมให้ผู้คนเข้าถึงการทำแท้งได้ถ้าหากมีอายุครรภ์ไม่เกิน 24 สัปดาห์

อีกรัฐหนึ่งที่แอริโซนาก็มีการลงคะแนนสนับสนุนการอนุญาตให้ทำแท้งได้ก่อนหน้าที่อายุครรภ์ของตัวอ่อนจะอยู่ในระดับที่มีชีวิตและเติบโตได้ ซึ่งน่าจะเป็นการยกเลิกข้อกำหนดเดิมคือต้องทำก่อนอายุครรภ์ 15 สัปดาห์

การขอทำประชามติเรื่องนี้ เกิดขึ้นได้เพราะการเรียกร้องและล่ารายชื่อของประชาชนหลายแสนคน รวมถึงในกรณีของรัฐแอริโซนามีการระดมทุนทำให้เกิดเรื่องนี้ได้ 32 ล้านดอลลาร์ ซึ่งเป็นการระดมทุนได้มากกว่าฝ่ายต่อต้าน 25 เท่า

บางรัฐให้สิทธิการทำแท้งอยู่แล้ว แต่ก็มีการตราเป็นกฎหมายเพื่อตอกย้ำสิทธิ

อีกรัฐหนึ่งที่มีการโหวตคำถามพ่วงในเรื่องการทำแท้งคือรัฐนิวยอร์ก ซึ่งมีประเด็นการป้องกันการกีดกันเลือกปฏิบัติระบุลงไปในคำถามพ่วงด้วย โดยที่ถึงแม้ว่าจะไม่ได้มีคำว่า "การทำแท้ง" ระบุในคำถามโดยตรง แต่ก็เป็นส่วนหนึ่งของการต่อต้านการเลือกปฏิบัติ ซึ่งรวมอยู่กับเรื่อง "เพศ, รวมถึงเพศวิถี, เพศสภาพ, การแสดงออกทางเพศ, สถานะการตั้งครรภ์, ผลจากการตั้งครรภ์, สุขภาวะและเสรีภาพเชิงอนามัยเจริญพันธุ์"

โดยที่ผู้ลงคะแนนในนิวยอร์กส่วนใหญ่มีการโหวตสนับสนุนในเรื่องนี้ ซึ่งหมายความว่านิวยอร์กจะระบุสิทธิในการเข้าถึงการทำแท้งโดยไม่เลือกปฏิบัติไว้ในรัฐธรรมนูญของตัวเองด้วย ซึ่งเดิมทีนิวยอร์กเป็นรัฐที่มีกฎหมายคุ้มครองสิทธิเข้าถึงการทำแท้งที่เข้มแข็งอยู่แล้ว เช่น ในปี 2562 พวกเขาเคยอาศัยคำตัดสิน Roe v. Wade มาร่างเป็นกฎหมายอนามัยเจริญพันธุ์

รัฐโคโลราโด เป็นรัฐที่ผู้คนมักจะเข้าถึงเพื่อการทำแท้งอยู่แล้ว และในการโหวตคำถามพ่วงการเลือกตั้ง 5 พ.ย. ที่ผ่านมาคนส่วนใหญ่ก็สนับสนุนการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายเพื่อคุ้มครองสิทธิในการทำแท้ง รวมถึงการห้ามไม่ให้รัฐบาลผ่านร่างกฎหมายของตัวเองในการจำกัดการทำแท้ง นอกจากนี้ยังถอนกฎหมายห้ามการระดมทุนเพื่อการทำแท้ง รวมถึงให้ภาครัฐจัดสวัสดิการด้านการทำแท้งในระบบประกันสุขภาพด้วย

นอกจากนี้ยังมีรัฐ เนวาดา ที่ใกล้เข้าไปอีกขั้นในการคุ้มครองสิทธิการทำแท้งไว้ในรัฐธรรมนูญของรัฐตัวเอง แต่ต้องมีการผ่านประชามติในเรื่องนี้อีกครั้งตอนปี 2569 ถึงจะมีการอนุมัติอย่างเต็มรูปแบบ ส่วนรัฐมอนแทนานั้นมีการคุ้มครองผ่านคำตัดสินของศาลสูงสุดตั้งแต่ปี 2542 อยู่แล้ว แต่ก็มีการแก้ไขเพิ่มเติมโดยบรรจุสิทธิเข้าไปในรัฐธรรมนูญ

แมรีแลนด์ก็เป็นอีกหนึ่งรัฐที่มีการให้สิทธิในการทำแท้งถูกกฎหมายอยู่แล้ว แต่ก็มีการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญเพื่อให้เป็นการยากขึ้นที่รัฐจะผ่านร่างกฎหมายที่จะจำกัดการทำแท้งในอนาคต

เมื่อลองเปรียบเทียบกับคะแนนผลการเลือกตั้งล่าสุดดูแล้วจะพบว่า รัฐที่คนส่วนใหญ่ลงคะแนนสนับสนุนสิทธิการทำแท้งนั้นมีทั้งรัฐที่พรรครีพับลิกันชนะอย่าง แอริโซน่า, มิสซูรี, มอนแทนา และ เนวาดา และรัฐที่เดโมแครตชนะ คือ โคโลราโด, แมรีแลนด์, นิวยอร์ก, แคลิฟอร์เนีย และ ฮาวาย

โดยที่แคลิฟอร์เนีย กับ ฮาวาย นั้นยังคงให้การทำแท้งถูกกฎหมายแม้ว่าในตอนนั้นจะมีการคว่ำ Roe v. Wade แล้วก็ตาม รวมถึงมีการระบุขยายการคุ้มครองสิทธิไว้ในรัฐธรรมนูญมาตั้งแต่ก่อนหน้าการเลือกตั้งนี้แล้ว ไม่เพียงเท่านั้นในการเลือกตั้งครั้งนี้ แคลิฟอร์เนีย, ฮาวาย และโคโลราโด ยังมีการโหวตเพื่อคุ้มครองสมรสเท่าเทียมในรัฐตัวเองด้วย

รัฐที่ปฏิเสธการคุ้มครองสิทธิการทำแท้ง

ในทางตรงกันข้ามมีรัฐที่พรรครีพับลิกันชนะในการเลือกตั้งประธานาธิบดีทั้งสามรัฐ คือ ฟลอริดา เนบราสกา และเซาท์ดาโกตา ต่างก็มีการโหวตจากเสียงส่วนใหญ่ไม่ยอมรับการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญรัฐตัวเองเพื่อคุ้มครองสิทธิการทำแท้ง

ฟลอริดามีการจำกัดให้ทำแท้งได้หากอายุครรภ์ไม่เกิน 6 สัปดาห์เท่านั้น ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่คนจำนวนมากยังไม่รู้ด้วยซ้ำว่าตัวเองตั้งครรภ์ ส่วนเนบราสกาจำกัดอยู่ที่ 12 สัปดาห์ และเซาท์ดาโกตายังคงเป็นที่ๆ มีกฎห้ามทำแท้งที่เข้มงวดที่สุดโดยจำกัดให้สามารถทำแท้งได้แต่ในกรณีช่วยชีวิตผู้ตั้งครรภ์เท่านั้น ไม่มีแม้กระทั่งการยกเว้นกรณีการถูกข่มขืน หรือการมีเพศสัมพันธ์กับคนร่วมสายเลือด หรือความจำเป็นต้องทำแท้งเพราะสาเหตุเรื่องสุขภาพ

แคลิฟอร์เนีย-โคโลราโด-ฮาวาย ฝังรากคุ้มครองสมรสเท่าเทียม

ในการโหวตคำถามพ่วงยังมีเรื่องการเสนอร่างกฎหมายคุ้มครองการแต่งงานระหว่างคนรักเพศเดียวกันในสหรัฐฯ ด้วย ซึ่งรัฐแคลิฟอร์เนีย ผู้ลงคะแนนเสียงเห็นชอบให้มีการผ่านร่างญัตติ 3 เพื่อยกเลิกการสั่งแบนการแต่งงานของคนรักเพศเดียวกันที่รัฐแคลิฟอร์เนียเคยผ่านร่างออกมาก่อนหน้านี้จากญัตติ 8 โดยที่ถึงแม้ว่าศาลสุงสุดของสหรัฐฯ จะตัดสินแล้วว่าญัตติ 8 นั้นขัดหลักรัฐธรรมนูญ แต่การออกญัตติ 3 มานั้นเพื่อเป็นการฝังรากการคุ้มครองสมรสเท่าเทียมแคลิฟอร์เนียไว้ในรัฐธรรมนูญด้วย

รัฐโคโรลาโดนั้นเป็นรัฐที่ชาว LGBTQ+ มักจะหนีกฎหมายต่อต้านคนข้ามเพศเพื่อมาหาที่ๆ ปลอดภัยและเป็นมิตรกับพวกเขาที่นี่ และในคำถามพ่วงจากการเลือกตั้งล่าสุด ผู้ลงคะแนนก็โหวตสนับสนุน "บทบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม J" ที่ยกเลิกภาษาในรัฐธรรมนูญของรัฐพวกเขา ที่ระบุว่า การแต่งงานนั้นเป็นเรื่องของ "ชายคนเดียวกับหญิงคนเดียวเท่านั้น" ซึ่งการยกเลิกภาษาตรงนี้จะเป็นการเปิดโอกาสให้เกิดการคุ้มครองการแต่งงานของคนรักเพศเดียวกันหรือคนเพศอื่นๆ ด้วย

ในพื้นที่ฮาวาย ผู้ลงคะแนนส่วนใหญ่สนับสนุนการยกเลิกการแบนการแต่งงานของคนรักเพศเดียวกันที่มีอยู่เดิมจากกฎหมายปี 2541 คือมาตรา 23 ในรัฐธรรมนูญของพวกเขา แต่ในปี 2556 การแต่งงานระหว่างคนรักเพศเดียวกันก็ถูกทำให้ถูกกฎหมายในฮาวาย อย่างไรก็ตามเนื้อหาของมาตรา 23 ยังมีลักษณะกีดกันเลือกปฏิบัติต่อคนรักเพศเดียวกัน ซึ่งในการเลือกตั้งล่าสุดผู้ลงคะแนนส่วนใหญ่ร้อยละ 65.1 สนับสนุนให้ยกเลิกกฎหมายมาตรา 23 นี้

เรียบเรียงจาก

New York votes to put abortion rights in the state constitution, NPR, 05-11-2024

https://www.npr.org/2024/11/05/g-s1-32751/new-york-abortion-election-results

Most states that considered abortion rights amendments approved them, NPR, 06-11-2024

https://www.npr.org/2024/11/06/g-s1-32962/abortion-rights-amendments-2024-election

Most states that considered abortion rights amendments approved them, NPR, 06-11-2024

https://www.npr.org/2024/11/06/g-s1-32962/abortion-rights-amendments-2024-election

California voters pass Proposition 3, enshrining same-sex marriage rights in the state constitution, CBS News, 06-11-2024

https://www.cbsnews.com/losangeles/news/california-proposition-3-same-sex-marriage-constitution-2024-election/

Three states pass ballot measures to further protect LGBTQ+ marriage, The 19th, 07-11-2024

https://19thnews.org/2024/11/lgbtq-marriage-ballot-measures-california-colorado-hawaii/

ข้อมูลเพิ่มเติมจาก

https://reproductiverights.org/maps/state/california/

https://reproductiverights.org/maps/state/hawaii/