สื่อ VOA รายงาน นักวิชาการวิเคราะห์กรณีพม่าจับกุมชาวประมงไทย 4 คน พร้อมตัดสินจำคุก 4-6 ปี มองเป็นการสร้างอำนาจต่อรองกับไทยก่อนการประชุมระดับสูง ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญชี้การยอมตามเกมพม่าอาจทำให้ไทยดูอ่อนแอในเวทีนานาชาติ แม้นายกยืนยันความสัมพันธ์แน่นแฟ้น หลังเผยว่าจะมีการปล่อยตัวเดือน ม.ค. 2568

ลูกเรือประมงชาวไทย 4 ราย ที่ยังอยู่ในการควบคุมของกองทัพเรือพม่า | แฟ้มภาพกองทัพเรือ Royal Thai Navy
VOA รายงานเมื่อวันที่ 21 ธ.ค. 2567 ว่า นักวิเคราะเชื่อว่า เหตุการณ์ที่รัฐบาลทหารพม่าจับกุมและดำเนินการลงโทษชาวประมงไทย 4 คนเมื่อเร็ว ๆ นี้ น่าจะเป็นแผนการเพื่อสร้างความชอบธรรมให้ประชาคมโลกยอมรับพร้อม ๆ กับสร้างแรงต่อรองก่อนที่ไทยจะเป็นเจ้าภาพการประชุมระดับสูง
เมื่อต้นสัปดาห์ที่ผ่านมา ศาลพม่าในเกาะสอง (Kawthong) มีคำพิพากษาลงโทษเจ้าของเรือประมงที่เจ้าหน้าที่ยึดมาให้จำคุกเป็นเวลา 6 ปีและสั่งจำคุกชาวประมงอีก 3 คนเป็นเวลา 4 ปี ขณะที่ กระทรวงการต่างประเทศไทยพยายามผลักดันให้มีการปล่อยตัวทุกคนและรัฐบาลพม่ากำลังให้ความสนใจกับการประชุมระดับสูงในกรุงเทพฯ
ศ.ดร.ฐิตินันท์ พงษ์สุทธิรักษ์ แห่งคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวกับ VOA ว่า สิ่งที่เกิดขึ้นนั้นชัดเจนแล้วว่า พม่าใช้กรณีชาวประมงไทยเพื่อต่อรองผลประโยชน์ของตน และระบุว่า การควบคุมตัวชาวประมงทั้ง 4 คนนั้นมีจุดประสงค์ที่จะบีบให้ไทยยอมยกระดับความสัมพันธ์อย่างเป็นทางการกับตนและให้มีการยอมรับสภาบริหารแห่งรัฐ (SAC - State Administration Council)
อาจารย์ฐิตินันท์ให้ความเห็นว่า นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่เกิดสถานการณ์เช่นนี้ที่มีแต่จะทำให้ประเทศไทยดูอ่อนแอในสายตานานาชาติ
แซคคารี อาบูซา ศาสตราจารย์จาก National War College ในกรุงวอชิงตัน เห็นด้วยในเรื่องนี้ แต่ก็ชี้ว่า เมียนมาอาจกลายมาเป็นผู้เสียผลประโยชน์ได้ หากควบคุมตัวชาวประมงไทยไว้นานเกินไป เพราะแม้ “รัฐบาลไทยจะพยายามสนับสนุนรัฐบาลทหารมากเท่าที่จะทำได้ อาจเกิดแรงต้านสะท้อนกลับจากประชาชนได้”
VOA พยายามติดต่อขอความเห็นจากสภาบริหารแห่งรัฐเกี่ยวกับประเด็นนี้ แต่ไม่ได้รับการตอบกลับก่อนจัดพิมพ์รายงานข่าว
ข้อพิพาทด้านการประมงเป็นประเด็นขัดแย้งระหว่างไทยและพม่ามานาน แต่ โดมินิก ธอมสัน ผู้อำนวยการภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ของ Environmental Justice Foundation กล่าวว่า นี่เป็นครั้งแรกอย่างน้อยในรอบ 9 ปี พร้อมให้ความเห็นว่า ลักษณะของปัญหาและกรณีการกักเรือประมงและควบคุมตัวลูกเรือนั้น “ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน”
สถานการณ์ตึงเครียดระหว่างเพื่อนบ้านสองประเทศนี้เกิดขึ้นไม่กี่สัปดาห์ก่อนที่ไทยจะเป็นเจ้าภาพการประชุมว่าด้วยเรื่องของความมั่นคงตามแนวชายแดน อาชญากรรมข้ามชาติ และบทบาทของอาเซียนในวิกฤตพม่าที่เปิดฉากขึ้นเมื่อวันที่ 19 ธ.ค.
ศ.ดร.ฐิตินันท์ กล่าวว่า การที่ไทยจะทำงานร่วมกับพม่าในระดับที่สูงขึ้นนั้น “เป็นปัญหาพอควร” จึงไม่น่าแปลกใจที่กองทัพเมียนมาดึงเรื่องชาวประมงไทยเอาไว้ และบอกว่า คำถามที่สำคัญคือ ทำไมรัฐบาลไทยจึงยอมเล่นตามเกมของพม่า
รายงานข่าวระบุว่า เจ้าหน้าที่ไทยพยายามทำให้ประเด็นนี้ไม่เป็นข่าวใหญ่มาตลอด และนายกรัฐมนตรีแพทองธาร ชินวัตร ออกมากล่าวว่า ความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศยังแข็งแกร่ง พร้อมระบุว่า พม่าจะปล่อยตัวชาวประมงทั้งหมดในวันที่ 4 ม.ค. 2568 หรือ 5 สัปดาห์หลังจากที่ทั้งหมดถูกจับกุมตัวไป
