จับตาหลังสภาอุยกูร์โลกออกแถลงการณ์เรียกร้องให้รัฐไทยยุติการส่งผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ 48 คนกลับจีนตามแผน 27 ก.พ. 2568 โดยทันที ชี้เสี่ยงถูกทรมาน บังคับสูญหาย และถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนร้ายแรงอื่นๆ

26 ก.พ. 2568 เว็บไซต์สภาอุยกูร์โลก (WUG) ออกแถลงการณ์ ย้ำเรียกร้องอย่างเร่งด่วน รัฐบาลไทยต้องระงับแผนส่งตัวชาวอุยกูร์ไปจีนตามแผนวันที่ 27 ก.พ.นี้โดยทันที ถ้ามีการส่งกลับเกิดขึ้น อาจทำให้ผู้ลี้ภัยเสี่ยงถูกทรมาน บังคับสูญหาย และถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรงอื่นๆ ภายใต้เงื้อมมือรัฐบาลจีน

"ไทยต้องยุติการส่งตัวผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ที่ถูกคุมขังอย่างไม่เป็นธรรมมากว่า 1 ทศวรรษ การส่งพวกเขากลับประเทศจีนนั่นหมายถึงโทษประหารชีวิต

"ประชาคมโลกต้องดำเนินการอย่างเร่งด่วน เพื่อรับประกันความปลอดภัยและเรียกร้องให้มีการปล่อยตัวพวกเขา (ชาวอุยกูร์)" ตูร์กุนจัน อาลอดูน ประธานสภาอุยกูร์โลก กล่าว 

ทั้งนี้ ผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ได้ลี้ภัยหนีการประหัตประหารจากภาคตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศจีน และถูกจับกุมคุมขังในประเทศไทยนับตั้งแต่ปี 2557 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน รวมระยะเวลากว่า 11 ปี 

ก่อนหน้านี้ในปี 2558 รัฐบาลไทยเคยส่งตัวชาวอุยกูร์จำนวน 109 คนให้กับประเทศจีน ทั้งที่รัฐบาลไทยให้การรับรองกับข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ (UNHCR) แล้วก็ตาม 

แม้ว่าจะมีเสียงเรียกร้องจากนานาชาติ กลุ่มผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ที่ถูกคุมขังในสถานกักกันตำรวจตรวจคนเข้าเมือง ยังคงถูกปฏิเสธการเข้าถึงตัวแทนทางกฎหมาย การคุ้มครองด้านมนุษยธรรม และโอกาสย้ายไปตั้งถิ่นฐานใหม่ การตัดสินใจของไทยในการส่งกลับชาวอุยกูร์ ถือเป็นการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ โดยเฉพาะหลักการไม่ผลักดันกลับไปเผชิญอันตราย

ดังนั้น สภาอุยกูร์โลกขอเรียกร้องให้รัฐบาลไทยยึดมั่นในพันธะกรณีระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน และทำงานร่วมกับ UNHCR ในการให้ชาวอุยกูร์ได้ไปตั้งถิ่นฐานใหม่อย่างปลอดภัย

สภาอุยกูร์โลกขอเรียกร้องให้รัฐบาลต่างๆ องค์กรด้านสิทธิมนุษยชน และประชาคมโลก มีมาตรการทางการทูตอย่างเร่งด่วน และขัดขวางไม่ให้เกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนชาวอุยกูร์อย่างโจ่งแจ้งเช่นนี้

ก่อนหน้านี้ เมื่อ 25 ก.พ.ที่ผ่านมา กลุ่มวุฒิสมาชิกสหรัฐฯ ประกอบด้วย จิม ริช, ฌอน ชาฮีน ในฐานะประธานและสมาชิกอาวุโสของคณะกรรมาธิการความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของวุฒิสภา, พีท ริคเกตส์ และคริส คูนส์ ได้ออกแถลงการณ์แสดงความกังวล หลังมีรายงานว่าประเทศไทยมีแผนส่งผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ทั้ง 48 คนกลับประเทศจีน ซึ่งรัฐบาลจีนกำลังกระทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวอุยกูร์ และชนกลุ่มน้อยมุสลิมอื่นๆ

"รายงานเหล่านี้สร้างความกังวลใจอย่างมาก เนื่องจากผู้ลี้ภัยชายกลุ่มนี้อาจเผชิญการทรมาน ถูกจำคุก และอาจเสียชีวิตหากถูกส่งกลับประเทศจีน สหรัฐฯ ได้เสนอทางเลือกเพื่อแก้ไขปัญหาในลักษณะที่สอดคล้องกับพันธะกรณีด้านสิทธิมนุษยชนที่ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ เราขอเรียกร้องให้ผู้นำไทยร่วมมือกับสหรัฐฯ ตามข้อเสนอเหล่านี้ มากกว่าการกระทำการอย่างไม่รอบคอบ" แถลงการณ์ระบุ

ขณะที่กัณวีร์ สืบแสง สส.พรรคเป็นธรรม ได้โพสต์แพลตฟอร์มเฟซบุ๊กเมื่อ 26 ก.พ. 2568 ถึงกรณีเดียวกันนี้ โดยเรียกร้องให้ไทยไม่ผิดคำพูด ที่บอกว่าจะไม่สอดไส้ส่งกลับผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์กลับประเทศจีน ซึ่งจีนมีกำหนดการจะเอาเครื่องบินมารับคนจีนจากแก๊งคอลล์เซ็นเตอร์ช่วง 27-28 ก.พ.นี้ เขาเชื่อว่าหากไทยผิดคำพูดทั้งอาย และต้องรับผิดชอบต่อกฎหมายทั้งในและต่างประเทศ

กัณวีร์ กล่าวต่อว่า กรณีที่ กมธ.ระหว่างประเทศวุฒิสภาสหรัฐฯ ให้ความสนใจในกรณีนี้ เนื่องจากเขาทราบดีว่าหากมีการส่งกลับชาวอุยกูร์ทั้ง 48 คน มีความเสี่ยงที่ผู้ลี้ภัยจะต้องเผชิญการทรมาน การจองจำ หรืออาจมีอันตรายต่อชีวิต

สส.พรรคเป็นธรรม เรียกร้องให้รัฐบาลไทยออกมายืนยันคำพูดตัวเองว่าจะไม่มีการสอดไส้ชาวอุยกูร์กลับจีนตามที่นานาชาติกังวล และยืนยันว่าไทยจะยึดมั่นในหลักการสิทธิมนุษยชน