พรรคการเมืองสายกลางฮ่องกงกำลังเผชิญปัญหาหนักในการจะส่งตัวผู้สมัครลงเลือกตั้งภายใต้ระบบ "คัดแต่คนรักชาติ(จีน)เท่านั้น" ซึ่งกำหนดให้ผู้สมัครจะต้องได้รับการเสนอชื่อจากกกต.ฮ่องกงอย่างน้อย 2 ใน 5 คนจากตัวแทนภาคส่วนที่ต่างกัน ทำให้แม้แต่กลุ่มการเมืองสายกลางหลายกลุ่มก็ไม่สามารถลงชิงที่นั่งสภานิติบัญญัติได้ ถึงแม้ว่าจะไม่ได้ถูกแบนโดยตรงก็ตาม
ในฮ่องกงเมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมามีการปราบปรามพรรคฝ่ายประชาธิปไตยอย่างจริงจังจากฝ่ายอำนาจสถาปนาที่เข้าข้างจีนแผ่นดินใหญ่ พวกเขาอาศัยการบังคับใช้กฎหมายความมั่นคงที่ปราบปรามนักกิจกรรมและนักการเมืองสายเสรี รวมถึงการออกมาตรการในการเลือกตั้งในเชิงกีดกันฝ่ายประชาธิปไตย ซึ่งส่วนหนึ่งก็ด้วยวิธีการกำหนดให้มีคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือ กกต.ของฮ่องกง คัดเลือกแต่เฉพาะคนที่พวกเขามองว่า "รักชาติ(จีน)" เท่านั้น
เรื่องนี้ไม่เพียงแค่ส่งผลให้พรรคฝ่ายเสรีประชาธิปไตยและพรรคที่ส่งเสริมเอกราชของฮ่องกงถูกกีดกันออกไป มันยังได้ส่งผลกลายเป็นปัญหาต่อพรรคการเมืองสายกลางด้วย เช่น กรณีของพรรคที่ชื่อ Third Side, PoD Research Institute และ Roundtable
Tik Chi-yuen นักสังคมสงเคราะห์ ผู้ลงสมัครในภาคส่วนสวัสดิการสังคมในฐานะตัวแทนพรรค Third Side ในช่วงที่มีการเลือกตั้งสภานิติบัญญัติฮ่องกงหรือ LegCo ปี 2564 เขาเคยเดินสายไปตามสำนักงานเอ็นจีโอต่างๆ และชนะการเลือกตั้งได้ อย่างไรก็ตามในการเลือกตั้ง LegCo ปีนี้ เขาไม่ได้ออกหาเสียงแบบครั้งก่อน มีสมาชิกพรรครายอื่นๆ อีก 3 คนที่จะลงชิงเก้าอี้ LegCo แทนเขา แต่สมาชิกทั้ง 3 รายนี้ก็ไม่ผ่านการคัดเลือกจากกกต. ทำให้ไม่สามารถลงเลือกตั้งในครั้งนี้ได้
เรื่องนี้มีสาเหตุมาจากการที่ทางการจีนได้สั่งให้มีการปรับเปลี่ยนกฎเกณฑ์การเลือกตั้งแบบยกเครื่องในปี 2564 ซึ่งนำมาใช้กับทั้งการเลือกตั้งสภาเขตและกับ LegCo โดยมีการคัดกรองหลายอย่างตามระบบที่พวกเขาเรียกว่า "คัดแต่คนรักชาติ(จีน) เท่านั้น" หนึ่งในวิธีการคัดกรองที่ว่านี้คือการให้ผู้สมัครต้องได้รับการเสนอชื่อจากตัวแทนกกต.อย่างน้อย 2 ราย จาก 5 ภาคส่วน ซึ่งสมาชิกที่ว่านี้ประกอบด้วยกลุ่มชนชั้นนำทางการเมืองกลุ่มเล็กๆ ของภาคส่วนต่างๆ
การตั้งเกณฑ์ดังกล่าวนี้ช่วงก่อนการเลือกตั้งเดือน ธันวาคม 2564 ส่งผลให้ไม่มีส.ส.พรรคฝ่ายค้านอยู่ใน LegCo สมัยปี 2565-2568 เลยแม้แต่พรรคเดียว
Tik เปิดเผยว่า สมาชิก กกต. ที่เขาขอให้ช่วยเสนอชื่อผู้สมัครจากพรรคของเขา ไม่ได้ให้การรับรองโดยอ้างสาเหตุว่าพวกเขา "ได้เสนอชื่อคนอื่นแล้ว" หรือบอกว่า "ไม่รู้จัก" ผู้สมัครเหล่านี้
ระบบดังกล่าวนี้ยังส่งผลให้พรรคการเมืองฝ่ายสนับสนุนจีนแผ่นดินใหญ่ที่ใหญ่ที่สุดในฮ่องกงคือ พรรค DAB กลายเป็นพรรคที่ส่งคนลงชิงที่นั่งได้มากที่สุด คือ 26 ราย จากผู้สมัครทั้งหมด 161 ราย โดยที่การเลือกตั้งจะมีขึ้นในวันที่ 7 ธันวาคม ที่จะถึงนี้
ก่อนหน้านี้การเมืองของฮ่องกงเคยมีการขับเคี่ยวกันอย่างหนักระหว่างพรรคสายสนับสนุนจีนกับพรรคสายสนับสนุนประชาธิปไตย แต่หลังจากร่างกฎหมายความมั่นคงจากจีนในปี 2563 ประกาศใช้ก็นำมาซึ่งารยุบพรรคฝ่ายประชาธิปไตยพรรคใหญ่ที่สุด 3 พรรค บางพรรคประกาศยุบพรรคด้วยตัวเอง ในขณะที่พรรคสายกลางที่เป็นพรรคเล็กที่ยังเหลือรอด หรือไม่เช่นนั้นก็เป็นพรรคที่สนับสนุนอำนาจหลักในฮ่องกงแต่ก็มีความเป็นสายกลางอยู่บ้างอย่าง Third Side, PoD Research Institute และ Roundtable
ทั้งสามพรรคนี้ตั้งขึ้นโดยนักการเมืองที่ผ่านประสบการณ์มาก่อนแล้วก็รู้สึกไม่ชอบใจพรรคเดิมจึงแยกตัวออกมา ไม่ว่าจะเพราะรู้สึกว่าพรรคเดิมเอียงข้างจีนแผ่นดินใหญ่มากเกินไปหรือมองว่าพรรคเดิมเอียงข้างประชาธิปไตยมากเกินไป แต่พรรค Third Side กับ Roundtable ต่างก็ส่งตัวแทนของตัวเองได้พรรคละหนึ่งรายเท่านั้น โดยในการเลือกตั้งปีนี้ Tik บอกว่าพรรคของพวกเขาได้รับการรับรองเสนอชื่อน้อยยิ่งกว่าการเลือกตั้งปี 2566 เสียอีก ทั้งที่ Tik มองว่าพรรคของเขาก็ไม่ได้ถูกจำกัดหรือมีคำสั่งห้ามอะไร
ส่วน PoD Research Institute เป็นพรรคและสถาบันคลังสมองที่เคยใช้ชื่อว่า Path of Democracy พวกเขาเปลี่ยนชื่อในเดือนกันยายนที่ผ่านมาเพื่อป้องกันไม่ให้สับสนกับกลุ่มเคลื่อนไหว
PoD เป็นพรรคที่ตั้งขึ้นโดย Ronny Tong ผู้ที่เคยลาออกจากพรรคฝ่ายประชาธิปไตยคือพรรค Civic ในปีนี้ PoD ส่งสมาชิกของสถาบันลงเลือกตั้ง 2 ราย แต่พวกเขาก็สมัครเข้าไปในฐานะผู้สมัครอิสระโดยไม่ได้เป็นตัวแทนของพรรคหรือของสถาบัน และ Tong อธิบายว่า PoD เป็นสถาบันวิจัยไม่ใช่องค์กรทางการเมืองจึงไม่เคยส่งคนลงสมัครรับเลือกตั้ง
ส่วนพรรค Roundtable นั้นเป็นพรรคฝ่ายอนุรักษ์นิยมสายกลางที่ก่อตั้งโดย Michael Tien ผู้ลาออกจากพรรค New People เพราะมองว่าเป็นพรรค New People เริ่มใกล้ชิดกับจีนแผ่นดินใหญ่มากเกินไป Tien ได้ดำรงตำแหน่งอยู่ในสภา LegCo มาตั้งแต่ปี 2555 แต่เขามีอายุมากแล้วเลยประกาศว่าจะส่งไม้ต่อให้กับ Mark Chong ผู้สมัครอายุ 41 ปี
Mark Chong เคยพลาดไม่ได้รับการเสนอชื่อมาก่อนในการเลือกตั้ง 4 ปีที่แล้ว โดยที่เขามองว่าเป็นเพราะตอนนั้นมีการพยายามขอเสนอชื่อของเขาพร้อมกับ Tien ผู้แทนจากกกต.จึงได้รับรอง Tien แทนที่จะเป็นเขา แต่ในการเลือกตั้งครั้งนี้เขาเสนอชื่อคนเดียวในพรรคจึงได้รับการรับรอง
สื่อ HKFP นำเสนออีกว่า ในระบบการเลือกตั้งแบบนี้ทำให้แม้แต่พรรคสายกลางอย่าง Roundtable ต้องวิ่งเต้นส่งคนไปหาผู้ที่มีอำนาจทางการเมืองเพื่อขอให้ได้รับการเสนอชื่อ
กกต.ชุดล่าสุดของฮ่องกงได้จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2564 มีวาระการดำรงตำแหน่งถึงวันที่ 21 ตุลาคม 2569 ประกอบด้วยสมาชิก 1,500 รายจากภาคส่วนต่างๆ เช่น ภาคการค้า ภาคอุตสาหกรรม กลุ่มธุรกิจต่างๆ ภาคที่เกี่ยวกับสาขาวิชาชีพต่างๆ ภาคส่วนรากหญ้าอย่างภาคเกษตร หรือภาคแรงงาน
กกต. เหล่านี้มีหน้าที่รับผิดชอบคือ การเสนอชื่อและเลือกผู้สมัครตำแหน่งผู้บริหารสูงสุดเขตบริหารพิเศษฮ่องกง รวมถึงเสนอชื่อผู้สมัครตำแหน่งสมาชิกสภานิติบัญญัติ LegCo และทำหน้าที่เลือก LegCo จำนวน 40 ราย
ก่อนหน้านี้ เคยมีการเรียกร้องให้บอยคอตต์การเลือกตั้ง LegCo โดยนักเคลื่อนไหวฝ่ายประชาธิปไตยที่ลี้ภัยการเมืองอยู่ในต่างประเทศ คือ "เท็ด ฮุย" หนึ่งในนักกิจกรรม 13 ราย ที่ลี้ภัยในต่างประเทศโดยถูกตั้งค่าหัวจากทางการฮ่องกงด้วยข้อหาฝ่าฝืนกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติ ฮุย โพสต์ในเฟสบุคเรียกร้องให้ชาวฮ่องกงบอยคอตต์การเลือกตั้งที่เขามองว่าเป็นการเลือกตั้งที่ไม่เป็นธรรม เพราะมีการคัดเลือกแต่ "ผู้รักชาติ(จีน)" เท่านั้นให้ลงชิงที่นั่งในสภาได้
เรียบเรียงจาก
