ถึงแม้ว่าอดีตฝ่ายกบฏซีเรียจะโค่นล้มรัฐบาลเผด็จการเดิมลงได้และสถาปนาตัวเองเป็นรัฐบาลใหม่ แต่ด้วยว่าในประเทศมีกองกำลังติดอาวุธหลายฝ่าย ทำให้ยังคงมีปัญหาความขัดแย้งกับกองกำลังติดอาวุธบางส่วนอย่างเช่น SDF ซึ่งเป็นกองกำลังชาวเคิร์ด โดยที่หลังจากมีการตกลงหยุดยิงกัน กองกำลัง SDF ก็ได้ปรับโครงสร้างกำลังรบของตนเองใหม่ให้เป็นไปตามข้อตกลง ส่วนฝ่ายรัฐบาลกำลังพยายามดำเนินการผนวกรวมกองกำลัง SDF เข้าเป็นส่วนหนึ่งของภาครัฐ
ก่อนหน้านี้มีเหตุการณ์ที่ฝ่ายรัฐบาลใหม่ของซีเรียที่นำโดยอดีตแนวร่วมกลุ่มกบฏ เกิดความขัดแย้งกับกลุ่มกบฏบางกลุ่มที่เคยร่วมต่อต้านรัฐบาลเผด็จการบาชาร์ อัล-อัสซาด จนนำมาซึ่งการปะทะกันประปราย แต่ในช่วงกลางเดือนกุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา ก็เริ่มมีการทำข้อตกลงหยุดยิงกัน และมีสัญญาณว่าจะเกิดกระบวนการผนวกรวมกองกำลังกบฏดังกล่าวนี้ ให้เป็นส่วนหนึ่งของรัฐบาลได้
ย้อนไปเมื่อปลายปี 2567 กองกำลังแนวร่วมฝ่ายต่อต้านซึ่งนำโดยกลุ่ม ทารีร์ อัล-ชัม และกองกำลังกลุ่มอื่นๆ อย่างเช่น ฟรีซีเรียนอาร์มี สามารถโค่นล้มรัฐบาลเผด็จการ บาชาร์ อัล-อัสซาด ลงได้ แต่ในจำนวนนี้ก็ไม่ได้มีกลุ่มติดอาวุธอีกหลายกลุ่มที่มีอุดมการณ์และเป้าหมายของตัวเองรวมอยู่ด้วย หนึ่งในนั้นคือ กองกำลังประชาธิปไตยซีเรีย (SDF) ที่นำโดยชนชาติชาวเคิร์ด
หลังจากที่ระบอบอัสซาดล่มสลายลงในเดือน ธันวาคม 2024 ผู้นำของ SDF คือ มัซลุม อับดี ก็ได้เข้าพบกับรักษาการประธานาธิบดี อาห์เหม็ด อัล-ชาราห์ เมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2025 โดยบอกว่าทางกองกำลัง SDF เห็นชอบที่จะถูกผนวกรวมเป็นส่วนหนึ่งของสถาบันรัฐซีเรียหลังยุคอัสซาด
แต่ทว่าในวันที่ 29 มันาคม ปีเดียวกัน ภาคส่วนการเมืองของกองกำลังติดอาวุธ SDF คือ "รัฐบาลประชาธิปไตยปกครองตนเองตอนเหนือและตะวันออกของซีเรีย" (Democratic Autonomous Administration of North and East Syria หรือ DAANES) ซึ่งมีอีกชื่อหนึ่งคือ "โรจาวา" กลับแสดงความไม่เห็นด้วยกับการเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของสถาบันรัฐซีเรียใหม่ภายใต้รัฐบาลเปลี่ยนผ่าน โดยที่ โรจาวา กล่าวหาว่าการผนวกรวมจะทำให้เกิดสภาพที่ฝ่ายหนึ่งฝ่ายเดียวมีอำนาจและไม่ได้เป็นตัวแทนความหลากหลายของซีเรีย
เมื่อการดำเนินการตามข้อตกลงผนวกรวมล่าช้าก็ส่งผลให้ทั้งสองฝ่ายต่างก็กล่าวหากันว่าเป็นตัวขัดขวางกระบวนการ ทำไปสู่การสู้รบกันแบบประปรายระหว่างทั้งสองฝ่าย โดยที่ในเดือน มกราคม 2026 รัฐบาลเปลี่ยนผ่านของซีเรียก็ได้มีปฏิบัติการโจมตีกองกำลัง SDF ทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศ จนกระทั่งในวันที่ 18 มกราคม ที่ผ่านมา ก็มีการออกข้อตกลงหยุดยิง 14 ข้อ โดยมีผู้แทนสหรัฐฯ ทอม บาร์แรค เป็นผู้แทนเจรจา และหนึ่งในข้อตกลงนี้ก็คือการเตรียมให้ SDF ผนวกรวมกับภาครัฐซีเรีย
SDF เตรียมปรับโครงสร้างกำลังรบ
เริ่มมีข่าวเมื่อกลางเดือน กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมาว่า กองกำลัง SDF จะเริ่มปรับโครงสร้างทางการทหารใหม่ ให้เป็นไปตามข้อตกลงหยุดยิงที่ทำกับฝ่ายรัฐบาล หลังจากที่กองกำลังฝ่ายรัฐบาลยึดพื้นที่ส่วนใหญ่ที่เคยอยู่ภายใต้การปกครองของ SDF มาก่อน
ฟาร์ฮัด ชามี โฆษกของ SDF เปิดเผยว่า กองกำลัง SDF จะมีการจัดระเบียบกำลังรบใหม่โดยแบ่งเป็น 4 กองพลน้อย ซึ่งจะให้มีการแบ่งไปประจำการตามที่ต่างๆ หนึ่งในนั้นคือเมืองโคบานีซึ่งเป็นเมืองที่มีชาวเคิร์ดอาศัยอยู่เป็นส่วนใหญ่ และในที่อื่นๆ อีก 3 แห่ง ในภูมิภาคจาซีราทางตะวันออกเฉียงเหนือของซีเรีย
บนภาคพื้นดินนั้น กองกำลัง SDF ประกาศว่าจะถอนกำลังออกจากที่มั่นทางตอนใต้ของเมืองคามิชลี และส่งมอบการควบคุมให้กับกองกำลังความมั่นคงอะซายิช ซึ่งเป็นกองกำลังที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับ DAANES โดยที่การเคลื่อนย้ายกำลังของ SDF ได้รับความยินยอมตามข้อตกลงกับรัฐบาลซีเรีย
ในช่วงที่มีการสู้รบกันเมื่อเดือน มกราคม ที่ผ่านมานั้น กองกำลังรัฐบาลซีเรียสามารถยึดพื้นที่จำนวนมากของ SDF ได้อย่างรวดเร็วเหลือเพียงพื้นที่ คามิชลี, ฮาซากาห์ และ โคบานี กับพื้นที่อื่นๆ โดยรอบเท่านั้น
ในช่วงต้นเดือน กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา กองทัพรัฐบาลซีเรียได้เคลื่อนพลเข้าไปในเมือง คามิชลี ทางตอนเหนือของประเทศซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาหยุดยิง โดยที่เมืองคามิชลีเป็นหนึ่งในปราการที่มั่นด่านสุดท้ายของ SDF ที่เหลืออยู่
นูร์ ดิน อัล-บาบา โฆษกกระทรวงมหาดไทยของซีเรียประกาศว่า มีการส่งมอบอาคารที่ทำการด้านความมั่นคงจากกองกำลังอะซายิชให้กับฝ่ายรัฐบาลควบคุม โดยที่กองทัพรัฐบาลจะวางกำลังรักษาความปลอดภัยให้กับเมืองร่วมกับกองกำลังอะซายิช
คามิชลี เป็นเมืองที่ตกอยู่ภายใต้การปกครองของ SDF และ โรจาวา มาเป็นเวลายาวนาน 14 ปี ตลอดช่วงยุคสมัยที่ซีเรียมีสงครามกลางเมือง
สื่ออัลจาซีราระบุว่า มีฝูงชนมายืนให้การต้อนรับรถลำเลียงกำลังพลของกองทัพรัฐบาลซีเรียช่วงก่อนเข้าสู่เมืองคามิชลี ฝูงชนเหล่านี้พากันกล่าวคำขวัญเฉลิมฉลอง บอกว่า "ประชาชนชาวซีเรียเป็นหนึ่งเดียวกัน" รวมถึงบอกว่าพวกเขายินดีกับการมาถึงของกองทัพรัฐบาลซีเรียเพราะเห็นความสำคัญของประเทศซีเรียที่เป็นปึกแผ่นหลังจากที่เผชิญกับสงครามกลางเมืองมาเป็นเวลาหลายปี และต้องการ "เห็นประเทศเดินหน้าต่อไปได้"
รายละเอียดอื่นๆ ในข้อตกลง
ในข้อตกลงหยุดยิงนั้นนอกจากจะระบุถึงกระบวนการที่จะผนวกรวม SDF เป็นส่วนหนึ่งของรัฐบาลซีเรียแล้ว ยังมีการระบุให้มอบเขตปกครอง อัลร็อกเกอะฮ์ และ ดัยรุซซูร ให้กับรัฐบาลโดยทันที นอกจากนี้ยังต้องมอบอำนาจการบริหารจัดการค่ายเชลยศึกที่กักตัวสมาชิกกลุ่มไอซิสให้กับรัฐบาล รวมถึงมอบอำนาจการบริหารบ่อน้ำมันและด่านตรวจคนเข้าเมืองให้กับฝ่ายรัฐบาลด้วย
ทั้งนี้ ยังมีการระบุให้ข้อตกลงให้ต้องมีการ "ขับไล่ผู้นำและสมาชิกพรรคแรงงานเคิร์ดดิสถาน (PKK) ที่ไม่ใช่ชาวซีเรียออกจากประเทศ" รวมถึงให้มีการ "ผนวกรวมสถาบันพลเรือนทั้งหมดในจังหวัดฮาซากาห์ให้กลายเป็นโครงสร้างและสถาบันของรัฐ"
ตุรกี ที่เป็นผู้สนับสนุนหลักของรัฐบาลซีเรียชุดปัจจุบัน ได้กล่าวหากองกำลัง SDF มาเป็นเวลานานแล้วว่า เป็นกองกำลังที่เป็นแค่ฉากหน้าของพรรค PKK
ซึ่งพรรค PKK เป็นกลุ่มที่ต่อสู้เพื่ออิสรภาพและเอกราชในการปกครองตนเองของชนกลุ่มน้อยชาวเคิร์ดจากตุรกีมาตั้งแต่ยุค 1980s แล้ว
สหรัฐอเมริกา กล่าวชื่นชมสัญญาหยุดยิงนี้ว่าเป็นก้าวที่สำคัญที่นำไปสู่ความสมานฉันท์และปรองดองกัน โดยมีการระบุถึงการนำนักรบชาวเคิร์ดผนวกรวมเป็นส่วนหนึ่งของทหารรัฐบาลซีเรีย
ผู้สื่อข่าวอัลจาซีรา เทเรซา โบ เปิดเผยว่า ข้อตกลงนี้เป็น "การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่" โดยเฉพาะสำหรับประชาชนในพื้นที่ๆ อยู่ภายใต้การปกครองของ SDF มาก่อน และประชาชนก็ดูมีความสุขมาก
อย่างไรก็ตาม โบ ก็ชี้ให้เห็นถึงปัญหาว่า อาจจะมีความยากลำบากในการที่จะผนวกรวมกำลังในเขตปกครองที่เป็นปฏิปักษ์กับรัฐบาลให้ไปอยู่ภายใต้กองกำลังรักษาความปลอดภัยเดียวกันและในระบบกฎหมายเดียวนั้นจึงต้องใช้วิธีการสร้างความเชื่อใจกันก่อนถึงจะเป็นหนทางไปสู่การปกครองรัฐร่วมกันได้
ไซนา โคดร์ ผู้สื่อข่าวอัลจาซีราจาก อเลปโป กล่าวว่ากระบวนการผนวกรวม SDF น่าจะเป็นไปอย่างช้าๆ และค่อยเป็นค่อยไป เพราะมี ประวัติความไม่เชื่อใจกันฝังรากลึกระหว่างรัฐบาลชุดปัจจุบันกับชาวเคิร์ด
กองกำลัง SDF และชาวเคิร์ดคือใคร มีบทบาทอย่างไรในสงครามกลางเมืองซีเรีย
กลุ่มชาวเคิร์ดเป็นชนกลุ่มน้อยที่ถูกกดขี่จากการปกครองของครอบครัวอัล-อัสซาดมาเป็นเวลา 54 ปี ในช่วงที่เกิดสงครามกลางเมืองพวกเขาได้จัดตั้งเขตปกครองตนเองชั้นมาขั่วคราวในภูมิภาคที่ประชาชนส่วนใหญ่เป็นชาวอาหรับ
กองกำลัง SDF ได้ครอบครองพื้นที่บ่อน้ำมันแหล่งหลักของซีเรีย ซึ่งถือเป็นสินค้าที่สำคัญในช่วงที่อัล-อัสซาดปกครองประเทศ โดยที่กองกำลัง SDF บอกว่าพวกเขาพยายามขจัดปัญหาความอยุติธรรมด้วยการสร้างระบบการปกครองที่เป็นตัวแทนของชนกลุ่มน้อยและชาติพันธุ์ทุกกลุ่ม
ก่อนหน้านี้กองกำลัง SDF ยังเคยเป็นพันธมิตรหลักของสหรัฐฯ ในซีเรียด้วย และเป็นกองกำลังที่มีบทบาทสำคัญในการสู้รบกับกลุ่มกบฏไอซิสหรือไอซิล แต่ในยุคสมัยของประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ความสัมพันธ์กับ SDF ก็เสื่อมถอยลงหลังจากที่ทรัมป์หันไปสร้างความสัมพันธ์กับอัล-ชาราห์ ผู้ที่ขึ้นเป็นผู้นำชั่วคราวหลังจากที่โค่นล้มอัสซาดลงได้
โดยที่นอกจากการเคลื่อนพลไปยังพื้นที่ของ SDF แล้ว ในข้อตกลงหยุดยิงยังมีการให้กองทัพซีเรียเข้าไปยึดฐานเดิมที่ SDF เคยใช้ปฏิบัติการร่วมกับสหรัฐฯ สมัยที่มีปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายของกลุ่มไอซิส อย่างเช่นฐานทัพ อัล-ชัดดาดี โดยได้รับความร่วมมือจากกองทัพสหรัฐฯ ในพื้นที่ๆ ทำการถอนทัพก่อนการให้กองทัพรัฐบาลซีเรียเข้ายึดครอง
มาร์โค รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศของสหรัฐฯ กล่าวว่า การบังคับใช้ข้อตกลงหยุดยิงเช่นนี้เป็น "การนำไปสู่ทิศทางเชิงบวก" ถึงแม้จะมีเรื่องน่ากังวลอยู่บ้าง แต่ก็เป็นไปในทิศทางที่ดี และควรจะเดินหน้าต่อไปในทิศทางนี้ นั่นคือการมีข้อตกลงที่ดีแล้วเหลือแต่การนำมาปรับใช้
ยูเอ็นยินดีกับสัญญาหยุดยิง
คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ แสดงความยินดีต่อข้อตกลงหยุดยิงระหว่างฝ่ายรัฐบาลซีเรียกับฝ่ายกองกำลัง SDF ที่มีรายละเอียดครอบคลุมไปถึงการหยุดยิงถาวร และแผนการเรื่องการผนวกรวมพื้นที่ตะวันออกเฉียงเหนือของซีเรียทั้งในด้านกิจการพลเรือน, เศรษฐกิจ, การทหาร และการเมืองการปกครอง
ทางคณะมนตรีของยูเอ็นได้ชื่นชมในเรื่องที่มีการเริ่มต้นบังคับใช้ข้อตกลงและความยึดมั่นในหลักการด้านอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของซีเรีย นอกจากนี้ยังกล่าวชื่นชมเรื่องที่มีการยืนยันสิทธิของชาวเคิร์ดตามกฤษฎีกาหมายเลข 13 ในขณะเดียวกันก็กล่าวเน้นย้ำขอให้มีความคืบหน้ามากขึ้นในเรื่องการบูรณาการตัวแทนจากชาวเคิร์ดให้เป็นส่วนหนึ่งของของสถาบันรัฐ อีกทั้งยังต้องช่วยเหลืออำนวยการให้ชาวเคิร์ดที่พลัดถิ่นกลับสู่ภูมิลำเนาตนเองได้
นอกจากนี้ทางคณะมนตรีความมั่นคงยูเอ็นยังได้เสนอแนะเรื่องมาตรการของรัฐบาลซีเรียในการปราบปรามกลุ่มก่อการร้ายไอซิส โดยบอกให้ระมัดระวังไม่ให้เกิดช่องว่างด้านความมั่นคงต่อสถานกักกันเชลยศึกไอซิสที่ถูกคุมขังอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของซีเรีย รวมถึงแสดงความเป็นห่วงในเรื่องที่มีรายงานว่ามีเชลยส่วนหนึ่งหลบหนีออกมาได้
เรียบเรียงจาก
- SDF to reorganize into four brigades under deal with Syrian government, New Arab, 14-02-2026
- Syrian forces enter SDF-stronghold of Qamishli under ceasefire deal, Aljazeera, 03-02-2026
- Syrian army takes over al-Shaddadi base after US withdrawal, Aljazeera, 15-02-2026
- UN Security Council welcomes Syrian government – SDF agreement, Sana, 13-02-2026
ข้อมูลเพิ่มเติมจาก
