รัสเซียเป็นหนึ่งในประเทศที่ผลิตและส่งออกน้ำมันรายใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก แต่ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา กองกำลังของยูเครนได้โจมตีโรงกลั่นน้ำมันของรัสเซีย ทำให้เกิดการขาดแคลนเชื้อเพลิงหลายแห่งในรัสเซีย จนต้องมีการนำเข้าจากบริษัทน้ำมันในอินเดียชื่อ Nayara บริษัทนี้มีที่มาอย่างไร ทำไมถึงส่งออกน้ำมันเป็นจำนวนมากให้รัสเซีย

ภาพจาก: Nayara Energy (CC BY-SA 4.0)

บริษัทน้ำมันจากอินเดียชื่อ Nayara Energy เป็นผู้ขายน้ำมันให้รัสเซียหลังจากที่ยูเครนโจมตีโรงกลั่นน้ำมันของรัสเซียอย่างต่อเนื่องทั่วประเทศจนทำให้เกิดวิกฤตเชื้อเพลิงพลังงานในรัสเซีย

มีแหล่งข่าวจากอุตสาหกรรมให้สัมภาษณ์ต่อสื่อต่างประเทศว่าบริษัทของอินเดียได้ส่งน้ำมันให้กับรัสเซียอย่างน้อย 60,000 เมทริกตัน ผ่านทางเรือบรรทุกน้ำมัน 2 ลำ มีแหล่งข่าวที่เกี่ยวข้องอีกสองรายบอกว่าบริษัทที่ขายน้ำมันแล้วส่งให้กับรัสเซียคือบริษัทชื่อ Nayara Energy

ถึงแม้ว่า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงปิโตรเลียมและก๊าซธรรมชาติ ของอินเดีย ฮาร์ดีป สิงห์ ปูรี จะบอกว่าบริษัทของอินเดียจะไม่ขายน้ำมันให้กับรัสเซียโดยตรง แต่ก็มีความเป็นไปได้ว่ารัสเซียใช้วิธีการซื้อต่อน้ำมันที่มีที่มาจากอินเดียผ่านทางผู้ค้าคนกลางนานาชาติ

ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมากองทัพยูเครนได้เน้นโจมตีเป้าหมายเป็นโรงกลั่นน้ำมันและคลังเชื้อเพลิงของรัสเซียส่งผลให้เกิดวิกฤตน้ำมันในหลายพื้นที่ทั้วรัสเซียรวมถึงในเมืองหลวงมอสโก มีคนรอต่อคิวเติมน้ำมันเป็นแถวยาวเหยียด นับเป็นวิกฤตน้ำมันในระดับที่ไม่เคยมีมาก่อนในรัสเซีย ประเทศที่ได้ชื่อว่าเป็นหนึ่งในผู้ส่งออกน้ำมันรายใหญ่ที่สุดของโลก

ตั้งแต่เมื่อเดือน มีนาคม จนถึงตอนนี้ ยูเครนได้ทำการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานน้ำมันต่างๆ ของรัสเซีย รวมแล้ว 50 แห่ง มีบางแห่งที่ถูกโจมตีซ่ำมากกว่า 1 ครั้ง เช่น ที่โรงกลั่นน้ำมันในเมืองตูอัปเซ ของทะเลดำ

ประธานาธิบดี วลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย ได้ยอมรับว่ามีการพบปะหารือกับรัฐมนตรีและเจ้าหน้าที่อื่นๆ ในเรื่องที่ยูเครนโจมตีแหล่งน้ำมันของรัสเซียจนเกิดปัญหาการขาดแคลน แต่ปูตินก็บอกว่าปัญหาการขาดแคลนนี้ "ไม่ร้ายแรง" และ "เกิดขึ้นชั่วคราว"

ฝ่ายประธานาธิบดีของยูเครน โวโลดิเมียร์ เซเลนสกี กลับมองว่ารัสเซียกำลังเกิดวิกฤตอย่างแท้จริง เซเลนสกีกล่าวว่า ในขณะที่ ปูติน พูดอ้างในทีวีว่าสถานการณ์ทุกอย่างอยู่ในความควบคุม แต่แท้จริงแล้รัสเซียกำลังกลายเป็นประเทศที่เชื้อเพลิงขาดแคลน ทั้งๆ ที่ก่อนหน้านี้เคยได้รับฉายาว่าเป็น "รัฐน้ำมัน"

แล้วบริษัท Nayara Energy มีที่มาอย่างไร

Nayara Energy เป็นบริษัทด้านน้ำมันและการตลาด พวกเขาเคยสร้างโรงกลั่นของเอกชนที่ใหญ่เป็นอันดับที่สองในอินเดียที่รัฐคุชราต ซึ่งสามารถกลั่นน้ำมันได้ 400,000 บาร์เรลต่อวัน ก่อนหน้านี้พวกเขายังเคยซื้อโรงกลั่นจากบริษัทอื่นในอินเดียด้วย

อย่างไรก็ตามบริษัท Nayara ก็มีการทำธุรกรรมในลักษณะเฉพาะ โดยมีการทำข้อตกลงกันระหว่างนายกรัฐมนตรีอินเดีย นเรนทรา โมดี กับ ประธานาธิบดีรัสเซีย วลาดิเมียร์ ปูติน ที่เป็นไปในแบบกึ่งรัฐบาล กึ่งเอกขน

คือภาครัฐของทั้งสองฝ่ายต่างก็แลกกันซื้อหุ้นกิจการของทั้งสองประเทศ ฝ่ายปูตินต้องการถอนหุ้นรัฐบาลตัวเองจากบริษัท Rosneft จึงให้รัฐวิสาหกิจน้ำมันของอินเดียเข้าไปซื้อหุ้นส่วนหนึ่งของ Rosneft แทน และเพื่อเป็นการแลกเปลี่ยน บริษัทจัดการอสังหาริมทรัพย์ของรัสเซียชื่อ United Capital Partners ก็เข้ามาถือหุ้น 49% ของบริษัท Nayara

ถึงแม้ว่า Nayara จะมีคำขวัญบริษัทว่า "ในอินเดีย เพื่ออินเดีย" แต่ลักษณะความเป็นเจ้าของบริษัทที่มีรัสเซียเข้ามาครอบครองส่วนหนึ่งก็ทำให้ Nayara ต้องอาศัยน้ำมันลดราคาจากรัสเซียโดยมีการนำเข้าน้ำมันดิบผ่านทางผู้ค้าคนกลาง

อีกทั้งในปี 2025 สหภาพยุโรปก็ได้ทำการคว่ำบาตร Nayara ห้ามไม่ให้พวกเขานำเข้าปิโตรเลียมที่กลั่นจากน้ำมันดิบของรัสเซีย และจำกัดไม่ให้โรงกลั่นของพวกเขาเข้าถึงการประกันการเดินเรือ สถาบันการเงิน และบริการอื่นๆ ของอียู นับตั้งแต่นั้นมา Nayara ก็อาศัยผู้ค้าคนกลางในการนำเข้าน้ำมันดิบและส่งออกน้ำมันที่กลั่นแล้ว เพราะการซื้อขายระหว่างลูกค้ากับผู้จัดหามีความยุ่งยากมากขึ้นหลังการคว่ำบาตร นอกจากนี้พวกเขายังกลั่นน้ำมันจากแหล่งน้ำมันดิบของรัสเซียอย่างเดียวด้วย เพราะผู้จัดหาอื่นๆ ยกเลิกส่งน้ำมันดิบให้หลังการคว่ำบาตร

สาเหตุที่อียูทำการคว่ำบาตร Nayara นั้น เพราะ Nayara ติดร่างแหถูกนับเป็นส่วนหนึ่งของการคว่ำบาตรกิจการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับน้ำมันของรัสเซีย หลังจากที่รัสเซียทำการรุกรานยูเครนเมื่อปี 2022 จนเกิดเป็นสงครามยูเครน อียูก็สั่งแบนผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมทั้งหมดที่ทำมาจากน้ำมันดิบของรัสเซีย ส่งผลต่อผู้ส่งออกสัญชาติอินเดียไปด้วย

อย่างไรก็ตามเมื่อดูจากข้อมูลการเดินเรือแล้ว ในเดือน มิถุนายน ที่ผ่านมา อินเดียก็ทำเข้าน้ำมันดิบจากรัสเซียมากเป็นประวัติการณ์ ส่วนหนึ่งน่าจะเป็นเพราะประธานาธิบดีสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ ได้ยกเลิกการคว่ำบาตรน้ำมันดิบรัสเซียที่ถูกบรรทุกขึ้นเรือไปแล้ว เนื่องจากต้องการบรรเทาปัญหาการขาดแคลนเชื้อเพลิงที่มาจากการปิดช่องแคบฮอร์มุซหลังเกิดสงครามอิหร่าน

เรียบเรียงจาก
What is Nayara, the Indian firm Russia is reportedly importing oil from?, Aljazeera, 03-07-2026
Fuel-hit Russia bought gasoline produced by India's Nayara Energy via traders: Report, times of India, 03-07-2026