การประท้วงเรียกร้องเสรีภาพทางการเมืองในฮ่องกงดำเนินต่อเนื่องมาเป็นเดือนที่เจ็ดย่อมมีผลต่อธุรกิจต่างๆ ผู้ประท้วงชาวฮ่องกงพยายามหาทางตอบแทนกิจการที่สนับสนุนการประท้วงของพวกเขาด้วยระบบที่เรียกว่า "เศรษฐกิจสีเหลือง" ที่เป็นสีที่ขัดกับ "เศรษฐกิจสีน้ำเงิน" ของฝ่ายสนับสนุนรัฐบาลและสนับสนุนจีนแผ่นดินใหญ่มักจะถูกโจมตีทำลายทรัพย์สินจากผู้ชุมนุม
ที่มาภาพ: pxhere
17 ม.ค. 2563 ในร้านก่วยเตี๋ยวฟูเก่ ย่านหว่านไจ๋ มีผู้ชุมนุมชาวฮ่องกงเข้าไปนั่งทานอาหารกันในนั้นท่ามกลางหน้ากากกันแก๊สน้ำตาและสัญลักษณ์ของขบวนการเรียกร้องประชาธิปไตย มีคนเรียกกิจการแบบนี้ว่าเป็น "กิจการสีเหลือง" ทำให้ผู้ชุมนุมตัดสินใจเข้าไปอุดหนุน มีโปสเตอร์และข้อความโพสต์อิทแสดงข้อความสนับสนุนประชาธิปไตยติดอยู่ทั่วกำแพงใกล้ๆ กับแคชเชียร์
"มันเป็นเรื่องสำคัญที่สุดในฮ่องกงที่ตอนนี้พวกเราจะต้องช่วยเหลือกันและกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเวลาที่รัฐบาลไม่ช่วยเหลืออะไรเรา" หนึ่งในผู้ชุมนุมที่ชื่อกิลเบิร์ตกล่าว
เจ้าของกิจการฟูเก่กล่าวว่าการมีสัญลักษณ์บ่งบอกอย่างชัดเจนว่านี่เป็นร้านค้าของฝ่ายใดถือเป็นเรื่องนี้ไม่ใช่สำหรับเขาเอง แต่สำหรับร้านค้าทุกร้าน
สื่อฮ่องกงฟรีเพรสรายงานว่าร้านค้าบางแห่งโฆษณาตัวเองอย่างเปิดเผยว่าเป็นกลุ่มที่อยู่ข้างฝ่ายใดโดยไม่กลัวว่าจะต้องสูญเสียรายได้ รวมถึงมีโปรแกรมแอพฯ และเว็บไซต์ที่ให้ข้อมูลผู้ใช้งานว่าร้านค้าต่างๆ เอียงข้างไปทางใดด้วย
อีกตัวอย่างหนึ่งคือกรณีของของร้านขนมในย่านไซหวานที่มีการขายคุกกี้และขนมไหว้พระจันทร์ที่ตกแต่งด้วยคำขวัญของการประท้วง นาโอมิ ซูน เจ้าของร้านบอกว่าเธอไม่รู้ว่า "กิจการสีเหลือง" ที่พูดถึงนี้คืออะไร แต่เธอแค่ต้องการทำอะไรสักอย่างเพื่อสนับสนุนชาวฮ่องกง
ทั้งนี้ยังมีกรณีในช่วงที่มีการปะทะกันด้วยความรุนแรงระหว่างผู้ชุมนุมกับเจ้าหน้าที่รวมถึงมีการปักหลักวางแนวป้องกันในมหาวิทยาลัยเมื่อเดือน พ.ย. 2562 ก็มีคนไปต่อคิวร้านอาหารที่สนับสนุนผู้ประท้วงซึ่งมีผู้ชุมนุมรายหนึ่งบอกว่าสาเหตุที่มีคนไปเข้าคิวเพราะเป็นร้านที่ "สนับสนุนการเคลื่อนไหว ... สนับสนุนประชาธิปไตย"
ขณะที่ร้านค้า ร้านอาหาร ที่เป็น "ฝ่ายน้ำเงิน" ถูกโจมตีทำลายทรัพย์สินด้วยระเบิดเพลิง ธนาคารจากจีนแผ่นดินใหญ่ก็ต้องปิดชัตเตอร์เพื่อป้องกันไม่ให้มีการถูกทุบกระจกเช่นกัน ร้านสตาร์บัคส์ก็ยังถูกทำลายทรัพย์สิน หลังจากที่ลูกสาวของผู้ก่อตั้งบรรษัทแม็กซิม ซึ่งเป็นบรรษัทผู้ดำเนินงานสตาร์บัคส์ในฮ่องกง เคยกล่าวโจมตีผู้ประท้วงชาวฮ่องกงเป็นพวก "จลาจล" และสิ้นหวังกับคนรุ่นเยาว์ในฮ่องกง
ในขณะที่รัฐบาลโทษว่าการประท้วงทำให้เศรษฐกิจในฮ่องกงถดถอย แต่นั่นไม่ใช่สาเหตุหนึ่งเดียว เพราะสงครามการค้าระหว่างจีนกับสหรัฐฯ ก็มีผลกระทบด้วย นอกจากนี้ถึงแม้ว่าจะมีการแบ่งขั้วทางการเมืองมากขึ้นเรื่อยๆ แต่การแบ่งแยกระหว่างร้านค้าฝ่ายเหลืองกับร้านค้าฝ่ายน้ำเงินก็ไม่ได้แบ่งแบบให้เห็นชัดเจนเสมอไป
มีกลุ่มที่ก่อตั้งธุรกิจใหม่หลังมีการประท้วงในฮ่องกงคือ HKongs Mall ที่เป็นร้านค้าออนไลน์ซึ่งระบุว่าพวกเขาพยายามแบ่งเบาภาระไม่ให้คนฮ่องกงต้องพึ่งพาสินค้าจากจีนมากเกินไป โดยที่ธุรกิจของพวกเขาเติบโตขึ้นมากกว่า 20 เท่าในช่วงเดือน ต.ค. 2562 และตอนนี้ก็มีการจ้างงานผู้ประท้วง 15 ราย แต่ทว่าจากข้อมูลของผู้จัดการอีคอมเมิร์ซที่ไม่ประสงค์ออกนามระบุว่า กลุ่มการค้ากลุ่มนี้ยังจำเป็นต้องซื้อจากผู้จัดหาสินค้าที่เป็น "ฝ่ายน้ำเงิน" อยู่ดี เพราะผู้จัดหาเหล่านี้ยังคงคุมพื้นที่ตลาดส่วนใหญ่อยู่
นักวิเคราะห์จากวิทยาลัยธุรกิจแห่งมหาวิทยาลัยไชนิสแห่งฮ่องกงแอนดรูว ยูน จื่อลก ประเมินว่า ขบวนการประท้วงไม่น่าจะถึงขั้นเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์ทางเศรษฐกิจของประเทศได้ เพราะเสาหลักของเศรษฐกิจฮ่องกงคือธุรกรรมการเงิน การขนส่งและอสังหาริมทรัพย์ ธุรกิจเหล่านี้ถูกควบคุมโดยบริษัทไม่กี่แห่ง ซึ่งหมายความว่าแค่ผู้บริโภคอย่างเดียวคงส่งผลสะเทือนยาก
แจคกี ฟุ่ง นักวิจัยจากสถาบันนโยบายฮ่องกงกล่าวว่ากลุ่มคนที่จับจ่ายใช้สอยร้านค้า "สีเหลือง" เหล่านี้ถือเป็นแรงขับเคลื่อนสดใหม่ให้กับการประท้วงในการท้าทายข้ออ้างเดิมๆ ที่ว่าขบวนการเคลื่อนไหวด้านสิทธิพลเมืองมักจะส่งผลกระทบทางลบต่อเศรษฐกิจ โดยฟุ่งเชื่อว่าการบริโภคในช่วงที่เศรษฐกิจขาลงส่งผลอย่างมากได้ โดยเฉพาะถ้าเป็นการบริโภคที่มีความเชื่อในเรื่องสิทธิมนุษยชนด้วยแล้ว
เรียบเรียงจาก
Hong Kong’s ‘yellow economy’ rewards protester-friendly businesses, Hong Kong Free Press, Jan. 15, 2020
![สแกน QR Code เพื่อร่วมบริจาคเงินให้กับประชาไท](https://img.pct.fyi/uploads/big/50cd36632778858506956587c3cd91f7.png)
ร่วมบริจาคเงิน สนับสนุน ประชาไท โอนเงิน กรุงไทย 091-0-10432-8 "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน FCEM" หรือ โอนผ่าน PayPal / บัตรเครดิต (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)