20 ส.ค. 2564 ผู้ป่วยโควิดรวมมากกว่า 1 ล้านคน ใช้วัคซีนสูตรสลับทั่วประเทศ ศบค. เผยผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่ไม่ได้ฉีดวัคซีน ขณะที่ผลตรวจจาก ATK กักตัวที่บ้านโดยไม่ต้องตรวจยืนยัน สปสช. เตรียมกระจาย ATK ฟรีที่ร้านยาทั่วประเทศ พร้อมให้เภสัชกรช่วยจ่ายยาฟาวิพิราเวียร์แก่ผู้ป่วย
ผู้ป่วยโควิด-19 รวมทะลุล้าน ฉีดวัคซีนครบโดส 8.65%
พญ.อภิสมัย ศรีรังสรรค์ ผู้ช่วยโฆษกศูนย์บริหารสถานการณ์โควิด-19 (ศบค.) แถลงสถานการณ์โควิด-19 ประจำวันที่ 20 ส.ค. 2564 ว่า พบผู้ติดเชื้อรายใหม่ 19,851 คน ในจำนวนนี้เป็นผู้ติดเชื้อในประเทศ 19,516 คน ติดเชื้อจากต่างประเทศ 10 คน และติดเชื้อภายในเรือนจำ/ที่ต้องขัง 325 คน จำนวนผู้ป่วยสะสมทั้งหมด 1,009,710 คน
ผู้ป่วยรักษาหายเพิ่ม 20,478 คน ยังรักษาตัวอยู่ 205,279 คน ในจำนวนนี้เป็นผู้ป่วยอาการหนัก 5,388 คน ต้องใส่เครื่องช่วยหายใจ 1,161 คน ฉีดวัคซีน 2 เข็มแล้ว 5,705,200 คน ฉีดวัคซีน 3 เข็มแล้ว 527,457 คน ประชากรที่ฉีดวัคซีนครบโดสคิดเป็นร้อยละ 8.65 ของประชากร
![รายงานสถานการณ์โควิด-19](https://live.staticflickr.com/65535/51390050641_512eb744b7_b.jpg)
รายงานสถานการณ์โควิด-19
ขณะที่อัตราการติดเชื้อจากชุดตรวจแอนติเจนเทสต์คิต (Antigen Test Kit-ATK) ผลเป็นบวกเกินร้อยละ 10 โดยวันที่ 19 ส.ค. 2564 อัตราการติดเชื้อจาก ATK คือ ร้อยละ 14.4 ซึ่งหากตรวจพบผล ATK เป็นบวกสามารถกักตัวที่บ้าน หรือ home isolation ได้ทันที แต่หากจะเข้ากักตัวในศูนย์พักคอย หรือ community isolation หรือเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาล จะต้องมีผลตรวจยืนยันโดยวิธี RT-PCR
![แนวโน้มการตรวจ ATK](https://live.staticflickr.com/65535/51391063970_21bd2f04ba_b.jpg)
แนวโน้มการตรวจ ATK
ผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่ไม่ได้ฉีดวัคซีน
ผู้ช่วยโฆษก ศบค. รายงานอีกว่า ผู้เสียชีวิต 240 คน เสียชีวิตสะสม 8,826 คน อยู่ในกรุงเทพมหานครมากที่สุด แต่เริ่มกระจายไปยังจังหวัดต่างๆ มากขึ้น อายุระหว่าง 7 เดือน ถึง 93 ปี
![รายงานผู้เสียชีวิตจากโควิด-19](https://live.staticflickr.com/65535/51390050606_687874bb5c_b.jpg)
รายงานผู้เสียชีวิตจากโควิด-19
ในกลุ่มผู้เสียชีวิตระหว่างวันที่ 25 ก.ค.-19 ส.ค. 2564 ส่วนใหญ่ไม่ได้รับการฉีดวัคซีน คิดเป็นร้อยละ 63.8 รับวัคซีนแอสตราเซเนกา 1 เข็ม ก่อนเริ่มป่วยมากกว่า 2 สัปดาห์ วึ่งเป็นช่วงที่อาจจะยังไม่มีภูมิคุ้มกัน เสียชีวิตร้อยละ 7.0 รับวัคซีนแอสตราเซเนกา 1 เข็ม ก่อนเริ่มป่วยมากกว่า 4 สัปดาห์ เสียชีวิตร้อยละ 2.6 รับวัคซีนครบ 2 เข็ม ก่อนเริ่มป่วย อย่างน้อย 2 สัปดาห์ เสียชีวิตร้อยละ 0.6 และข้อมูลไม่ครบถ้วนร้อยละ 19.2 นำมาสู่นโยบายระดมฉีดวัคซีนให้กลุ่มผู้สูงอายุ ผู้ป่วยเรื้อรัง 7 กลุ่มโรค ผู้ตั้งครรภ์ และเด็กอายุ 12 ปีขึ้นไป
![ประวัติการรับวัคซีนของผู้เสียชีวิต](https://live.staticflickr.com/65535/51390050566_98aa751f04_b.jpg)
ประวัติการรับวัคซีนของผู้เสียชีวิต
ด้านแนวโน้มการติดเชื้อแยกตามพื้นที่ พบว่าแนวโน้มการติดเชื้อคงที่ ไม่ได้เพิ่มสูงขึ้นเท่าช่วงก่อนหน้า แต่แม้จะฉีดวัคซีนครบแล้วก็ขอให้ประชาชนอย่าประมาท เพราะอาจจะกลายเป็นผู้ติดเชื้อได้ โดยเฉพาะในต่างจังหวัดที่สัดส่วนผู้เสียชีวิตจากโควิด-19 เพิ่มสูงขึ้นกว่าผู้เสียชีวิตในกรุงเทพมหานคร ปริมณฑล และในภาคใต้
นโยบายฉีดวัคซีนสูตรสลับทั่วประเทศ
นอกจากนี้ รายงานของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ร่วมกับคณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล ศึกษาระดับภูมิคุ้มต่อเชื้อไวรัสสายพันธุ์เดลตา จากผู้เข้าร่วม 125 คน พบว่า ผู้ได้รับวัคซีนซินแวค 2 เข็ม ค่าระดับภูมิคุ้มกัน 24.31 ผู้ได้รับวัคซีนแอสตราเซเนกา 2 เข็ม ค่าระดับภูมิคุ้มกัน 76.52 ผู้ได้รับวัคซีนซิโนแวคเข็มแรก และแอสตราเซเนกาเข็มที่ 2 ค่าระดับภูมิคุ้มกัน 78.65 และผู้ได้รับวัคซีนซิโนแวค 2 เข็ม และได้แอสตราเซเนกาเป็นเข็มกระตุ้น (booster dose) ส่วนใหญ่เป็นบุคลากรทางการแพทย์ ค่าระดับภูมิคุ้มกัน 271.17
![ผลศึกษาระดับภูมิคุ้มกัน](https://live.staticflickr.com/65535/51389287727_285cca19cc_b.jpg)
ผลการศึกษาระดับภูมิคุ้มกัน
ตัวเลขเป็นที่มาที่กระทรวงสาธารณสุขให้นโยบายฉีดวัคซีนในลักษณะของสูตรไขว้ หรือวัคซีนสลับ ซิโนแวคเข็มที่ 1 และตามด้วยแอสตราเซเนกา โดยที่ประชุม ศบค.ชุดเล็ก และกรุงเทพมหานครก็รับนโยบายเดียวกันนี้ไปปฏิบัติ เช่นเดียวกับการกระตุ้นภูมิคุ้มกันในผู้รับวัคซีนซิโนแวค 2 เข็ม ด้วยวัคซีนแอสตราเซเนกาก็ได้ผลดี และมีข้อดี คือ ระยะห่างระหว่างการฉีดเข็มแรกและเข็มที่ 2 เพียง 3 สัปดาห์ ทำให้มีความเหมาะสมกับบริบทการติดเชื้อและการระบาดของสายพันธุ์เดลตาที่กระจายเป็นวงกว้างทั้งประเทศ
ผล ATK เป็นบวกกักตัวที่บ้าน ไม่ต้องรอยืนยันด้วย RT-PCR
ขณะที่ระดับความรุนแรงของผู้ติดเชื้อที่รอการจัดสรรเตียงในระบบ call center พบว่า เมื่อมีการพัฒนาระบบ home isolation และ community isolation ทำให้ผู้ป่วยที่ไม่มีอาการ หรือมีอาการน้อยได้รับการดูแลที่บ้าน หรือที่ community isolation ทำให้มีเตียงว่างเพิ่มมากขึ้น เพื่อให้ผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงหรืออยู่ในภาวะฉุกเฉินเข้าถึงเตียงได้มากขึ้น แนวโน้มการรอเตียงลดลงในทุกกลุ่มอาการ โดยปัจจุบันมีผู้ป่วยกลุ่มอาการสีแดงรอเตียงเกิน 1 วัน 28 คน แม้กรุงเทพมหานครและปริมณฑลจะยังมีอัตราครองเตียงค่อนข้างเต็ม แต่ทิศทางจากนี้จะสามารถรองรับผู้ป่วยกลุ่มอาการสีแดงได้มากขึ้น
![แนวโน้มการรอจัดสรรเตียง](https://live.staticflickr.com/65535/51391063890_7d845cc5b8_b.jpg)
แนวโน้มการรอจัดสรรเตียง
ด้านการกักตัวที่บ้าน ในกรุงเทพมหานครมีหน่วยปฐมภูมิดูแลทั้งหมด 262 หน่วย และมีทีมค้นหาผู้ติดเชื้อเชิงรุกในชุมชนและนำผู้ป่วยเข้าสู่ระบบ ตรวจด้วย ATK ไป 40,280 คน ผลเป็นบวก 4,701 คน อัตราการติดเชื้อร้อยละ 11.67 เมื่อค้นพบผู้ป่วยก็จัดสรรให้เข้าระบบ home isolation โดยไม่ต้องรอตรวจยืนยันด้วย RT-PCR ยกเว้นกรณีที่ผู้ป่วยไม่สามารถดูแลตนเองที่บ้านได้
ในกรณีที่ผู้ป่วยไม่สามารถกักตัวที่บ้าน สามารถไปที่ community isolation (CI) 14 แห่ง ซึ่งรับตรวจยืนยันด้วยวิธี RT-PCR แต่อาจต้องนัดหมายล่วงหน้า เพื่อเข้ากักตัวใน CI นั้นๆ
อย่างไรก็ตาม ระบบทั้งหมดอาจจะยังไม่สมบูรณ์ มีข้อร้องเรียนจากประชาชนและสื่อมวลชนว่า ผู้ที่เข้าสู่การกักตัวแบบ home isolation ที่ควรจะได้รับอาหารและยา แต่ยังไม่ได้รับ กรุงเทพมหานครตรวจสอบแล้วพบว่า เกิดจากการที่ผู้ป่วยเข้าไปอยู่ในระบบรอเตียง CI ดำเนินการแก้ไขให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลแล้ว
นอกจากนี้ ยังมีกรณีที่ข้อมูลผู้ป่วยซ้ำซ้อน ทำให้ได้รับการดูแลจากหลายหน่วยปฐมภูมิ หน่วยงานที่ดูแลรับทราบข้อเสนอแนะและจะพัฒนาระบบให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น เช่นเดียวกับสายด่วนเพื่อเข้ารับการรักษา ได้เพิ่มหมายเลขสายด่วนของแต่ละเขตจำนวน 50 หมายเลข ซึ่ง กสทช. รายงานว่ามีคนโทรวันละประมาณ 4-5 พันสาย
ส่วนของ CI plus ศูนย์พักคอยที่รองรับอาการสีส้ม มีเครื่องให้ออกซิเจน เครื่องเอ็กซเรย์ปอด เปิดแล้ว 7 แห่ง กระจายตัวทั่วกรุงเทพมหานคร รองรับได้ 1,036 เตียง
![CI plus](https://live.staticflickr.com/65535/51390785019_426d027f61_b.jpg)
CI plus
สปสช. เตรียมกระจายชุดตรวจ ATK ฟรีที่ร้านยาทั่วประเทศ
ด้านทีมสื่อ สปสช. รายงานว่า รศ.ดร.ภญ.จิราพร ลิ้มปานานนท์ นายกสภาเภสัชกรรม และกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (บอร์ด สปสช.) กล่าวถึงแนวทางการให้ร้านขายยาเป็นจุดกระจายชุดตรวจ ATK ฟรี 8.5 ล้านชิ้น ให้แก่ประชาชนกลุ่มเสี่ยงทั่วประเทศตามมติบอร์ด สปสช. ว่า ร้านขายยาที่จะเป็นจุดกระจายชุดตรวจ ATK นั้นจะต้องเป็นร้านขายยาแผนปัจจุบัน (ข.ย.1) ที่มีเภสัชกรประจำตลอดเวลาทำการ และต้องเปิดทำการอย่างน้อย 8 ชั่วโมงต่อวันรวมไปถึงต้องขึ้นทะเบียนกับทางสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ด้วย
สำหรับประชาชนที่จะได้รับชุดตรวจ ATK จะต้องเป็นประชาชนกลุ่มเสี่ยง เช่น ครอบครัวมีผู้ติดเชื้อ หรือเดินทางไปในที่ที่มีผู้ติดเชื้อ รวมไปถึงผู้ที่มีอาการคล้ายโรคโควิด-19 เช่น ไอ มีไข้ เป็นต้น โดยเมื่อก่อนถ้าในครอบครัวมีผู้ติดเชื้อ ทุกคนจะวุ่นวายในการหาที่ตรวจ RT-PCR และต้องใช้เวลานานกว่าจะรู้ผล ซึ่งการใช้ชุดตรวจ ATK จะทำให้รู้ผลไวขึ้น รวมไปถึงสามารถค้นหาผู้ติดเชื้อได้รวดเร็วขึ้น
“เมื่อเป็นกลุ่มเสี่ยงเราไม่ได้อยากให้ออกมาเดินกับผู้อื่น เนื่องจากเมื่อเป็นกลุ่มเสี่ยงก็ควรจะต้องกักตัวเองอยู่ที่บ้าน ฉะนั้น สปสช. จึงมีระบบสำหรับกลุ่มเสี่ยงเพื่อขึ้นทะเบียนก่อน” รศ.ดร.ภญ. จิราพร ระบุ
รศ.ดร.ภญ.จิราพร กล่าวต่อว่า เมื่อขึ้นทะเบียนเสร็จสิ้น สปสช. จะแจกจ่ายรายชื่อไปตามร้านยาใกล้บ้าน หรือตามความจำนงของผู้ที่ได้ลงทะเบียนไว้ โดยร้านขายยาจะติดต่อไปยังกลุ่มเสี่ยงเพื่อซักถามอาการ หรือข้อมูลเพื่อยืนยันว่าเป็นกลุ่มเสี่ยงจริงผ่านทางโทรศัพท์ หรือไลน์แอปพลิเคชัน จากนั้นจะดำเนินการส่งชุดตรวจ ATK ไปให้ที่บ้าน พร้อมคำแนะนำและอธิบายให้เข้าใจถึงวิธีการตรวจโควิดด้วยตนเอง
ตรวจแล้วต้องรายงานผลกลับไปที่ร้านขายยา
อย่างไรก็ตาม เมื่อทำการตรวจแล้ว ไม่ว่าผลจะเป็นอย่างไรจะต้องถ่ายรูปส่งกลับมาที่ร้านขายยา เมื่อร้านขายยาพบว่ามีผลเป็นลบ (ไม่ติดเชื้อ) ก็จะแนะนำให้กักตัวที่บ้าน และอีก 3-5 วันก็จะดำเนินการส่งชุดตรวจ ATK ไปให้อีกครั้งเพื่อยืนยันผลตรวจอีกทีหนึ่ง ในกรณีเมื่อตรวจแล้วพบว่าผลเป็นบวก (ติดเชื้อ) เภสัชกรจะสอบถามอาการเพื่อประเมินกลุ่มอาการเขียว-เหลือง-แดง ในกรณีที่ผู้ป่วยอยู่ในกลุ่มอาการสีเขียวสามารถรักษาตัวที่บ้าน (Home isolation) ได้ ซึ่งเภสัชกรจะจัดชุดยาที่ใช้รักษาตามอาการส่งให้ที่บ้านพร้อมติดตามอาการทุกวัน
ขณะเดียวกัน ถ้าไม่สามารถรักษาตัวที่บ้านได้ก็จะแนะนำให้ไปรักษาในชุมชน (Community isolation) เนื่องจากกลุ่มเสี่ยงเหล่านี้ผ่านการลงทะเบียนกับทาง สปสช. แล้ว ในกรณีถ้าเป็นกลุ่มอาการสีเหลือง- แดง สปสช.ก็จะทราบว่าต้องส่งตัวไปที่โรงพยาบาลใด ซึ่งก็จะทำให้ระบบเดินไปได้อย่างรวดเร็ว
“นั่นแปลว่าก็จะทำให้หาผู้ติดเชื้อได้เพื่อแยกออกมาจากสังคม ขณะเดียวกันก็ลดโอกาสในการพัฒนาเป็นกลุ่มสีเหลือง-แดงของผู้ป่วยจากการรอเตียง ซึ่งเราก็ส่งยาไปให้ได้เลย” รศ.ดร.ภญ.จิราพร ระบุ
ให้ร้านขายยาช่วยจ่ายยาฟาวิพิราเวียร์
รศ.ดร.ภญ. จิราพร กล่าวอีกว่า สำหรับการจ่ายยาฟาวิพิราเวียร์โดยร้านขายยาก็จะดำเนินการควบคู่กันไปด้วย โดยร้านขายยาจะเป็นหน่วยบริการที่จะทำ Home isolation สำหรับกลุ่มเสี่ยงที่ตรวจแล้วพบผลเป็นบวกและมีอาการ ซึ่งมีการประสานกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ในการที่จะให้ร้านขายยาสามารถกระจายยาเหล่านี้ไปที่ผู้ป่วยได้ ซึ่งก็จะพยายามเริ่มระบบไปพร้อมกัน
อย่างไรก็ตาม ร้านขายยาประเภท ข.ย.1 ทั่วประเทศมีอยู่ประมาณหลักหมื่นร้าน โดยขณะนี้มีร้านขายยาที่เข้าร่วมโครงการแล้วประมาณ 1,000 ร้าน และกำลังทยอยเข้ามาเรื่อยๆ ซึ่งก็จะพยายามประชาสัมพันธ์ให้ร้านขายยาเข้ามาร่วมโครงการ
“เราจะได้ใช้วิชาชีพเภสัชกรรมในการให้บริการ เพื่อช่วยประเทศในการแก้ปัญหาโรคระบาด เพราะเรามีความรู้เรื่องยาเราก็สามารถให้คำแนะนำการใช้ยา-ชุดตรวจที่ถูกต้อง เหมาะสม ทำให้ระบบเดินต่อไปได้ เพราะตรวจได้เร็วก็สามารถที่จะควบคุมการกระจายของโรคได้” รศ.ดร.ภญ.จิราพร ระบุ กล่าว
รศ.ดร.ภญ.จิราพร กล่าวว่า ระหว่างรอชุดตรวจ ATK ที่ยังไม่มานั้น สปสช. พยายามที่จะประสานกับสภาเภสัชกรรม และ อย. เพื่อทำให้ระบบสามารถเดินได้ ในขณะนี้ทุกฝ่ายกำลังเตรียมตัว-บริหารจัดการ ส่วนตัวเชื่อว่าเมื่อมีชุดตรวจมาถึง ร้านขายยารวมถึงระบบต่างๆ ก็จะพร้อมและจะสามารถแยกคนที่ติดเชื้อออกจากคนที่ไม่ติดเชื้อ ทำให้การแพร่เชื้อลดลง
“ตอนนี้ระหว่างรอชุดตรวจ ก็มีการเตรียมงานหลังบ้านให้เรียบร้อย เมื่อไหร่ที่ชุดตรวจมาก็จะสามารถบริหารจัดการได้ด้วยระบบที่โปร่งใส ฉะนั้นก็จะมีระบบการขึ้นทะเบียน และระบบการป้อนข้อมูลก็จะทำให้ทราบว่าชุดตรวจใช้ไปเท่าไหร่ เรามองว่าต้องทำทุกอย่างให้โปร่งใสและไม่มีข้อกังขากับประชาชน” รศ.ดร.ภญ. จิราพร ระบุ
![สแกน QR Code เพื่อร่วมบริจาคเงินให้กับประชาไท](https://img.pct.fyi/uploads/big/50cd36632778858506956587c3cd91f7.png)
ร่วมบริจาคเงิน สนับสนุน ประชาไท โอนเงิน กรุงไทย 091-0-10432-8 "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน FCEM" หรือ โอนผ่าน PayPal / บัตรเครดิต (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)