ในวันรำลึกคนข้ามเพศ (Transgender Day of Remembrance - TDOR) เมื่อวันที่ 20 พ.ย.ที่ผ่านมา มีแถลงการณ์จากองค์กรสิทธิมนุษยชน และองค์กรด้านความหลากหลายทางเพศ ขอยุติความรุนแรงต่อคนข้ามเพศ พร้อมเผยสถิติปี'67 พบคนข้ามเพศถูกสังหาร 350 ราย โดย 4 รายเป็นคนไทย

ในทุกๆ ปีของวันที่ 20 พ.ย. จะมีการรำลึกถึงการสูญเสียของกลุ่มคนข้ามเพศและบุคคลหลากหลายทางเพศสภาพ องค์กรทรานส์เจนเดอร์ยุโรป (TGEU) ได้นำเสนอสถิติการเสียชีวิต รวมถึงแสดงการไว้อาลัยต่อคนข้ามเพศและบุคคลเพศสภาพหลากหลายที่จากไปในช่วงปีที่ผ่านมา (2566) อีกทั้งยังแถลงการณ์เรียกร้องให้เกิดความปลอดภัยต่อกลุ่มคนข้ามเพศท่ามกลางกระแสความเกลียดชังและกระแสที่มีการกลุ่มต่อต้านสิทธิคนข้ามเพศ

สถิติของ TGEU ระบุว่าในช่วงปีนี้ (2567) คนข้ามเพศและบุคคลหลากหลายทางเพศสภาพถูกฆาตกรรมรวมแล้วอย่างน้อย 350 ราย ซึ่งเพิ่มสูงขึ้นจากสถิติปีที่แล้ว (2566) อยู่ที่ 321 ราย เป็นเครื่องเตือนใจว่าความรุนแรงที่มาจากความเกลียดชังคนข้ามเพศนั้นไม่ได้ลดลง และยังเพิ่มขึ้นพร้อมกับวาทกรรมหรือโวหารในเชิงเกลียดชังต่อคนข้ามเพศ ที่นับเป็นเฮทสปีช

จากข้อมูลการเฝ้าติดตามกรณีการสังหารคนข้ามเพศ (TMM) ระบุว่า นับตั้งแต่ที่มีการเริ่มเก็บสถิติในปี 2551 มาจนถึงปี 2567 มีกรณีคนข้ามเพศถูกสังหารโดยรวมเกิน 5,000 กรณีแล้ว

มีการตั้งข้อสังเกตว่าพื้นที่ๆ ที่มีกรณีการสังหารคนข้ามเพศมากที่สุดยังคงเป็นลาตินอเมริกา และแถบแคริบเบียน คิดเป็นร้อยละ 73 ของกรณีทั้งหมด มีอยู่ร้อยละ 94 ที่เป็น "เฟมิไซด์" คือการสังหารหญิงข้ามเพศหรือคนข้ามเพศที่มีอัตลักษณ์เอียงมาในทางความเป็นหญิง และคนข้ามเพศส่วนใหญ่ที่ถูกสังหารคือคนทำงานบริการทางเพศ มีร้อยละ 93 กรณีที่เหยื่อเป็นคนผิวดำและคนผิวสีน้ำตาล (เช่น คนเชื้อสายเอเชียใต้ หรือตะวันออกกลาง) เพิ่มมากขึ้นจากปีที่แล้วร้อยละ 14 โดยที่ในจำนวนผู้ถูกสังหารทั้งหมด 350 ราย มีคนข้ามเพศและบุคคลหลากหลายทางเพศสภาพชาวไทยรวมอยู่ด้วย 4 ราย

ข้อมูลเหล่านี้บ่งชี้ว่าความรุนแรงที่เกิดขึ้น นอกจากเรื่องปัญหาความเกลียดชังคนข้ามเพศแล้ว ยังมีเรื่องของการกดขี่เชิงอัตลักษณ์ทับซ้อนอื่นๆ เข้ามาเกี่ยวข้องด้วย ไม่ว่าจะเป็น ความเกลียดชังผู้หญิง การเหยียดเชื้อชาติสีผิว การเกลียดกลัวคนนอก และการเกลียดกลัวคนทำงานบริการทางเพศ

ในแถลงการณ์ร่วมกันระหว่าง TGEU กับองค์กรอื่นๆ เช่น International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association (ILGA), Global Action for Trans Equality (GATE), Asia Pacific Transgender Network (APTN), International Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender, Queer & Intersex Youth and Student Organization (IGLYO) และ European Sex Workers' Rights Alliance (ESWA) ระบุว่า ความเกลียดชังนี้มาจาก "กลุ่มขบวนการต่อต้านเพศสภาพและต่อต้านสิทธิมนุษยชนที่ทำการแปะป้ายให้คนข้ามเพศเป็นผู้ร้าย เพื่อผลักดันวาระทางการเมืองในเชิงต่อต้านประชาธิปไตยในประเด็นอื่นๆ ที่กว้างยิ่งกว่านี้"

"พวกเราเล็งเห็นว่ามีวาจาปลุกปั่นความเกลียดชังและอาชญากรรมจากความเกลียดชังเพิ่มขึ้นทั้งในโลกออนไลน์และออฟไลน์ โดยเฉพาะที่มาจากนักการเมือง, บุคคลทางศาสนา และบุคคลที่มีชื่อเสียง"

"การที่สิ่งเหล่านี้เพิ่มขึ้นได้เป็นผลมาจากการที่ไม่มีกฎหมายที่เข้มแข็งพอในการต่อต้าน Hate Crime อันจะเป็นการคุ้มครองเพศสภาพและการแสดงออกทางเพศ รวมถึงมีการชักใยให้เกิดการสร้างความเข้าใจผิด (ในประเด็นเพศสภาพ) ซึ่งเป็นผลมาจากการขาดการรับผิดรับชอบของบริษัทโซเชียลมีเดียในเรื่องการที่จะทำให้เกิดความถูกต้องของข้อมูลข่าวสาร" แถลงการณ์ร่วมกันของ TGEU, ILGA และกลุ่มอื่นๆ ได้ระบุไว้เช่นนี้

ILGA ระบุว่า จำนวนคนข้ามเพศผู้เสียชีวิตจากการฆาตกรรม 350 รายในปีนี้ถือว่าสูงที่สุดนับตั้งแต่ที่มีการเก็บสถิติมา ILGA มองว่าความรุนแรงต่อคนข้ามเพศเป็นปัญหาเชิงระบบที่เกี่ยวข้องกับการกีดกันคนข้ามเพศจากพื้นที่ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นพื้นที่ทางสังคม เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม ทำให้เกิดความเสี่ยงที่คนข้ามเพศจะเผชิญความรุนแรงและการเลือกปฏิบัติ

การเรียกร้องต่อต้านการเลือกปฏิบัติ-เข้าถึงทางการแพทย์-ต่อต้านอาชญากรรมความเกลียดชัง

ILGA และองค์กรอื่นๆ เรียกร้องให้มีการปกป้องสิทธิมนุษยชนของคนข้ามเพศอย่างเร่งด่วน มีการออกกฎหมายต่อต้านความเกลียดชังต่อคนข้ามเพศ และการชดเชยให้กับคนข้ามเพศที่ตกเป็นเหยื่อ เรียกร้องให้มีกระบวนการรับรองเพศสภาพในทางกฎหมายโดยตั้งอยู่บนหลักการสิทธิในการกำหนดชีวิตตนเอง และทำให้คนข้ามเพศที่เป็นเยาวชนกับผู้อพยพลี้ภัยสามารถเข้าถึงกระบวนการเหล่านี้ได้ด้วย

ทาง ILGA กับองค์กรความหลากหลายทางเพศยังระบุอีกว่าควรจะมีการทำให้คนข้ามเพศสามารถเข้าถึงบริการทางการแพทย์ได้โดยไม่มีอุปสรรคขัดขวาง ยกเลิกการตีตราคนข้ามเพศว่าเป็นโรคจิต และจัดให้มีการฝึกอบรมบุคลากรทางการแพทย์ให้มีความเข้าใจในเรื่องคนข้ามเพศ

นอกจากนี้ ยังควรต้องออกและบังคับใช้กฎหมายต่อต้านเฮทสปีชกับอาชญากรรมจากความเกลียดชังที่มีแรงจูงใจเป็นอคติเพศสภาพและการแสดงออกทางเพศด้วย รวมถึงยกเลิกการทำให้การค้าบริการทางเพศเป็นอาชญากรรม คุ้มครองกลุ่มผู้ลี้ภัยที่เป็นคนข้ามเพศ ทำให้คนข้ามเพศสามารถเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้ด้วยความเชื่อมั่น มีการแสดงออกสนับสนุนอัตลักษณ์คนข้ามเพศอย่างเปิดเผยและแสดงออกว่าจะไม่ยอมทนให้มีเฮทสปีชและอาชญากรรมจากความเกลียดชังต่อคนข้ามเพศ จัดให้มีการเรียนการสอนด้านเพศสภาพและเพศวิถีในโรงเรียนและสถาบันการศึกษา

ทางด้านองค์กรแอมเนสตี มีแถลงการณ์นำโดยนักวิจัยนอนไบนารีชื่อ ชเรชทา ดาส ได้ระบุเน้นย้ำให้เห็นความสำคัญของปัญหาผลกระทบจากการโจมตีในโลกออนไลน์ที่ส่งผลมาถึงโลกภายนอกด้วย อย่างเช่นผลกระทบต่อสุขภาพจิตของคนข้ามเพศและเพศสภาพหลากหลายที่ถูกโจมตีทางออนไลน์ โดยมีการยกตัวอย่าง กรณีของ นุ่น-มนูญ วงษ์มะเซาะห์ นักสิทธิฯ ชาวไทยที่เคยเผชิญการถูกโจมตีออนไลน์ ซึ่งได้ส่งผลผลกระทบทางจิตใจต่อเธออย่างรุนแรงจนถึงขั้นทำให้เธอเคยพยายามฆ่าตัวตาย

แถลงการณ์ของแอมเนสตี ระบุว่า ในฐานะวันรำลึกคนข้ามเพศ พวกเขาขอเรียกร้องให้มีปฏิบัติการ #MakeItSafeOnline (ทำให้โลกออนไลน์ปลอดภัย) ก่อนที่จะเกิดความสูญเสียไปมากกว่านี้ เนื่องจากการโจมตีออนไลน์ส่งผลต่อสุขภาพจิตและบีบให้คนข้ามเพศและบุุคคลเพศหลากหลายให้ต้องโดดเดี่ยว

ทางแอมเนสตียังได้เรียกร้องให้มีการยกเลิกกฎหมายต่อต้านการรักเพศเดียวกันของประเทศยูกันดา ปี 2566 ซึ่งเป็นกฎหมายที่มีการกำหนดโทษประหารชีวิตกับผู้ที่ฝ่าฝืนด้วย

เรียบเรียงจาก

Will the cycle of violence ever end? TGEU’s Trans Murder Monitoring project crosses 5,000 cases, TGEU, 13-11-2024
https://tgeu.org/will-the-cycle-of-violence-ever-end-tgeus-trans-murder-monitoring-project-crosses-5000-cases/

Trans Day of Remembrance 2024 joint statement: We honour the lives of our siblings and demand safety amidst growing hate and anti-trans movements, ILGA, 20-11-2024
https://ilga.org/news/trans-day-of-remembrance-2024/

Stop the hate before it’s too late: Thoughts on Transgender Day of Remembrance from Amnesty researcher Shreshtha Das, Amnesty International, 20-11-2024
https://www.amnesty.org/en/latest/campaigns/2024/11/transgender-day-of-remembrance-from-amnesty-researcher-shreshtha-das/

ข้อมูลเพิ่มเติมจาก
https://www.transremembrance.org/international-list
https://tdor.translivesmatter.info/reports?from=2023-10-01&to=2024-09-30