องค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) ได้เผยแพร่บทสัมภาษณ์ 'ลุค ไทรแองเกิล' (Luc Triangle) เลขาธิการสมาพันธ์สหภาพแรงงานระหว่างประเทศ (ITUC) องค์กรแรงงานระดับโลกที่ใหญ่ที่สุด เกี่ยวกับมุมมองต่อความท้าทายและโอกาสของขบวนการสหภาพแรงงานในปี 2025

ช่วงเดือน ม.ค. 2025 องค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) ได้เผยแพร่บทสัมภาษณ์ ลุค ไทรแองเกิล (Luc Triangle) เลขาธิการสมาพันธ์สหภาพแรงงานระหว่างประเทศ (ITUC) ซึ่งได้แบ่งปันมุมมองเกี่ยวกับความท้าทายและโอกาสของขบวนการสหภาพแรงงานในปี 2025 นอกจากนี้ ไทรแองเกิล ยังได้แสดงความคาดหวังต่อการประชุมองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (the International Labour Conference) ที่จะจัดขึ้นใน มิ.ย. 2025 และการประชุมสุดยอดโลกเพื่อการพัฒนาสังคมครั้งที่ 2 (Second World Summit for Social Development) ใน พ.ย. 2025

อนึ่ง ACTRAV หรือสำนักงานกิจกรรมด้านแรงงาน (Bureau for Workers' Activities) ซึ่งเป็นหน่วยงานหนึ่งขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) ที่ทำหน้าที่เสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับสหภาพแรงงานทั่วโลก ACTRAV INFO จึงหมายถึงข้อมูลข่าวสารที่เผยแพร่โดยสำนักงานกิจกรรมด้านแรงงาน มักจะเป็นการนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับกิจกรรม นโยบาย และพัฒนาการที่สำคัญในวงการแรงงานระหว่างประเทศ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้และข้อมูลที่เป็นประโยชน์แก่สหภาพแรงงานและผู้ที่เกี่ยวข้องในด้านแรงงานทั่วโลก ในบริบทของบทสัมภาษณ์นี้ ACTRAV INFO ทำหน้าที่เป็นผู้สัมภาษณ์ ถามคำถามกับ ลุค ไทรแองเกิล เลขาธิการสมาพันธ์สหภาพแรงงานระหว่างประเทศ (ITUC) เกี่ยวกับความสำเร็จและพัฒนาการสำคัญของขบวนการสหภาพแรงงานในปี 2024

ลุค ไทรแองเกิล (Luc Triangle) เลขาธิการสมาพันธ์สหภาพแรงงานระหว่างประเทศ (ITUC) | ที่มาภาพ: ILO 

ACTRAV INFO: ในเดือน มิ.ย. 2025 การประชุมองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILC) จะมีประเด็นการหารือที่สำคัญเกี่ยวกับเศรษฐกิจนอกระบบ การกำหนดมาตรฐานใหม่ 2 เรื่องคือเศรษฐกิจแพลตฟอร์มและอันตรายทางชีวภาพ รวมทั้งคณะกรรมการว่าด้วยการบังคับใช้มาตรฐาน คุณมีความคาดหวังอย่างไรต่อการหารือในประเด็นเหล่านี้?

ลุค ไทรแองเกิล: การประชุม ILC ปี 2025 เป็นโอกาสสำคัญในการจัดการกับประเด็นเร่งด่วนในโลกแห่งการทำงาน แม้ว่าเศรษฐกิจนอกระบบและการกำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับอันตรายทางชีวภาพและเศรษฐกิจแพลตฟอร์มจะมีความสำคัญ แต่คณะกรรมการว่าด้วยการบังคับใช้มาตรฐาน (CAS) ก็มีบทบาทสำคัญที่ขาดไม่ได้ ในการรักษามาตรฐานแรงงาน คณะกรรมการนี้เป็นหัวใจสำคัญของระบบกำกับดูแลของ ILO โดยเป็นเวทีสำคัญในการจัดการกับการละเมิดสิทธิแรงงานที่ร้ายแรง และให้โอกาสสมาชิกของเราในการนำเสนอกรณีของตนและร่วมกันหาทางแก้ไข

การหารือเรื่องการกำหนดมาตรฐานจำเป็นต้องมีผลลัพธ์ที่เข้มแข็งในเรื่องอนุสัญญาและข้อแนะเกี่ยวกับอันตรายทางชีวภาพ เรามีร่างที่แข็งแกร่งจากการประชุม ILC ครั้งที่แล้ว และตอนนี้สหภาพแรงงานทั่วโลกเรียกร้องให้มีอนุสัญญาและข้อแนะที่เข้มแข็งเพื่อปกป้องชีวิตและสุขภาพของคนทำงาน นี่จะเป็นมาตรฐานทางกฎหมายระหว่างประเทศฉบับแรกที่จัดการกับอันตรายทางชีวภาพในโลกแห่งการทำงาน และเป็นความก้าวหน้าที่น่ายินดีต่อเนื่องจากการรับรองให้ความปลอดภัยและอาชีวอนามัย (OSH) เป็นสิทธิขั้นพื้นฐานในการทำงาน

การแก้ปัญหาแรงงานนอกระบบเป็นเรื่องที่ต้องเร่งผลักดัน เพราะไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ แต่เป็นผลจากการผ่อนคลายกฎระเบียบ การดำเนินธุรกิจที่เอาเปรียบ และการขาดมาตรการคุ้มครองแรงงานที่มีประสิทธิภาพ เมื่อพิจารณาว่า 58% ของแรงงานทั่วโลกอยู่ในภาคเศรษฐกิจนอกระบบ จึงจำเป็นต้องเร่งดำเนินการตามข้อแนะ ILO ฉบับที่ 204 ที่วางกรอบแนวทางครอบคลุมในการนำแรงงานเข้าสู่ระบบ สหภาพแรงงานได้แสดงบทบาทนำในการรวมกลุ่มและเป็นตัวแทนแรงงานนอกระบบ รณรงค์ให้มีสภาพการทำงานที่ดีขึ้น โดยตระหนักถึงประเด็นความเหลื่อมล้ำทางเพศและการย้ายถิ่นที่ส่งผลกระทบอย่างมากต่อแรงงานกลุ่มนี้ ประสบการณ์การทำงานของสหภาพแรงงานจึงมีความสำคัญต่อการหารือและเสริมสร้างความมุ่งมั่นในการนำแรงงานเข้าสู่ระบบ เพื่อป้องกันไม่ให้แรงงานนอกระบบขยายตัวมากขึ้นในระบบเศรษฐกิจ

การจัดการปัญหาในเศรษฐกิจแพลตฟอร์มมีความเชื่อมโยงกับประเด็นแรงงานนอกระบบ หลังจากที่ได้ติดตามและทำงานในเรื่องนี้มาเป็นเวลาหลายปี ขณะนี้เราได้มาถึงจุดสำคัญที่จะต้องจัดการกับปัญหาที่กำลังลุกลามไปทั่วระบบเศรษฐกิจ แม้ว่า ILO จะยึดถือหลักการที่ว่าแรงงานไม่ใช่สินค้า แต่การที่แพลตฟอร์มใช้อัลกอริทึมในการบริหารจัดการได้ทำลายศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของคนทำงาน ด้วยการปฏิบัติต่อพวกเขาราวกับเป็นเพียงปัจจัยการผลิตในระบบที่มุ่งทำกำไร ระบบเช่นนี้เติบโตขึ้นบนพื้นฐานของความเหลื่อมล้ำที่รุนแรง และบีบให้ผู้คนต้องทำงานที่ขาดความมั่นคงเพื่อความอยู่รอด การประชุม ILC จึงต้องใช้โอกาสนี้สร้างมาตรฐานที่มีผลบังคับใช้ เพื่อประกันว่าคนทำงานแพลตฟอร์มทุกคนจะได้รับการคุ้มครองและมีสิทธิเท่าเทียมกับคนทำงานกลุ่มอื่น

ACTRAV INFO: อะไรคือความท้าทายและโอกาสหลักสำหรับสหภาพแรงงานในปี 2025 จากมุมมองของ ITUC?

ลุค ไทรแองเกิล: สหภาพแรงงานและระบอบประชาธิปไตยมีความสัมพันธ์ที่แยกจากกันไม่ได้ แต่ในปัจจุบันเรากำลังเผชิญความท้าทายที่กัดกร่อนหลักการพื้นฐานของความเป็นธรรมในสังคม ความยุติธรรม และประชาธิปไตย การขยายตัวของเผด็จการกำลังทำลายสิทธิของสหภาพแรงงานและพื้นที่ของภาคประชาสังคม กลุ่มขวาจัดที่ได้รับการสนับสนุนจากอำนาจทุนและข้อมูลบิดเบือน กำลังเข้ายึดและทำลายสถาบันที่ทำหน้าที่ปกป้องคนทำงาน ปัญหานี้ยิ่งทวีความรุนแรงจากนโยบายเศรษฐกิจที่เพิ่มความเหลื่อมล้ำผ่านการก่อหนี้ที่เกินตัวและมาตรการรัดเข็มขัด ซึ่งบั่นทอนความสามารถของรัฐบาลในการสนับสนุนประชาธิปไตยด้วยการลงทุนด้านการคุ้มครองทางสังคมและบริการสาธารณะ

การเปลี่ยนแปลงด้านสิ่งแวดล้อมและเทคโนโลยียังสร้างความท้าทายเฉพาะสำหรับคนงานจำนวนมากที่เผชิญกับความไม่แน่นอน การย้ายงาน และสภาพการทำงานที่ไม่มั่นคง อุตสาหกรรมที่กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วมักไม่คำนึงถึงผลกระทบทางสังคมและเศรษฐกิจต่อคนงาน เพราะคนทำงานไม่ได้มีส่วนร่วมในการตัดสินใจ สิ่งนี้เน้นย้ำความจำเป็นเร่งด่วนสำหรับการเปลี่ยนผ่านที่เป็นธรรมและนโยบายที่ให้ความสำคัญกับคนทำงาน

แม้จะเผชิญความท้าทายมากมาย สหภาพแรงงานยังคงมีศักยภาพพิเศษในการผลักดันการเปลี่ยนแปลง ITUC วางแผนที่จะรณรงค์ในปี 2025 ภายใต้แนวคิด "เพื่อประชาธิปไตยที่เกิดผลจริง" (democracy that delivers) สำหรับคนทำงาน โดยจะร่วมมือกับองค์กรสมาชิกฟื้นฟูความเชื่อมั่นในสถาบันประชาธิปไตย เพื่อทำให้เสียงของคนทำงานเป็นแกนหลักในการปกครองระบบประชาธิปไตย ผ่านการผลักดันให้สหภาพแรงงานเป็นผู้นำในการสนับสนุนนโยบายที่เป็นธรรมและเน้นประชาชนเป็นศูนย์กลาง รวมทั้งกดดันให้รัฐบาลรับผิดชอบในการสร้างความเปลี่ยนแปลงที่เป็นรูปธรรมต่อชีวิตความเป็นอยู่ของคนทำงาน ซึ่งจะเป็นการต่อต้านทั้งระบอบเผด็จการและการเอารัดเอาเปรียบของกลุ่มทุน

การรวมตัวจัดตั้งยังคงเป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างความเปลี่ยนแปลง โดยการเปิดพื้นที่ให้เสียงของผู้หญิง คนทำงานรุ่นใหม่ แรงงานข้ามชาติ และแรงงานนอกระบบ จะช่วยให้สหภาพแรงงานขยายอิทธิพลและการเข้าถึงกลุ่มต่างๆ ได้มากขึ้น และสามารถนำการเคลื่อนไหวเพื่อให้เกิดกฎระเบียบที่เป็นธรรม การสร้างงานที่มีคุณค่า และระบบเศรษฐกิจที่ยั่งยืน

ACTRAV INFO: คุณมีความคาดหวังอย่างไรต่อการประชุมสุดยอดโลกเพื่อการพัฒนาสังคม (WSS) ที่จะจัดขึ้นในเดือน พ.ย. 2025? ITUC มีเป้าหมายเฉพาะเจาะจงอะไรเกี่ยวกับการประชุมครั้งนี้?

ลุค ไทรแองเกิล: การประชุม ILC และการประชุมสุดยอดโลกเพื่อการพัฒนาสังคม (WSS) ที่จะจัดขึ้นในปีนี้ เป็นเวทีสำคัญที่สหภาพแรงงานจะได้ผลักดันนโยบายที่มีความก้าวหน้าในเรื่องงานที่มีคุณค่า การคุ้มครองทางสังคม และสิทธิแรงงาน

การประชุมสุดยอดครั้งนี้จำเป็นต้องให้ความสำคัญกับปัญหาท้าทายระดับโลกที่ส่งผลกระทบต่อคนทำงานในปัจจุบัน ทั้งความไม่มั่นคงทางภูมิรัฐศาสตร์ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่รุนแรงขึ้น ความเหลื่อมล้ำที่ขยายตัว และการบั่นทอนสิทธิมนุษยชนและประชาธิปไตย การแก้ไขปัญหาเหล่านี้จะเป็นไปได้ก็ต่อเมื่อมีการประสานความร่วมมือในการสร้างอนาคตที่เป็นธรรมและเท่าเทียมสำหรับคนทำงานทุกคน

ความเป็นธรรมทางสังคม สันติภาพ และประชาธิปไตย มีความเชื่อมโยงที่สำคัญซึ่งการประชุมสุดยอดจำเป็นต้องให้ความสำคัญ ปฏิญญา 100 ปีของ ILO ได้เน้นย้ำถึงความจำเป็นที่รัฐบาล นายจ้าง และสหภาพแรงงานต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่องเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมทางสังคมและสันติภาพที่ยั่งยืน ซึ่งหลักการเหล่านี้ต้องเป็นพื้นฐานของวาระการประชุมสุดยอด ในภาวะที่ความเชื่อมั่นต่อสถาบันประชาธิปไตยตกต่ำที่สุดเป็นประวัติการณ์ การประชุมสุดยอดครั้งนี้จึงเป็นโอกาสในการฟื้นฟูความเชื่อมั่น ด้วยการเรียกร้องให้คนทำงานได้รับส่วนแบ่งที่เป็นธรรมจากความมั่งคั่งที่พวกเขาสร้างขึ้น

การประชุมสุดยอดเกิดขึ้นในบริบทที่ท้าทาย ไม่เพียงแต่มีความไม่ไว้วางใจและความตึงเครียดระหว่างประชาชนกับรัฐบาลของพวกเขา แต่ยังรวมถึงระหว่างรัฐบาลด้วยกันเอง อย่างไรก็ตาม ความตึงเครียดนี้เกิดจากโลกาภิวัตน์ที่ไม่สมดุลหลายทศวรรษ พร้อมกับความล้มเหลวของรูปแบบเศรษฐกิจและการค้า ประเทศร่ำรวยที่สร้างอำนาจทางเศรษฐกิจและการเมืองบนหลังของประเทศกำลังพัฒนา ไม่ได้ให้การสนับสนุนเพียงพอแก่ประเทศเหล่านี้ในการสร้างเศรษฐกิจที่เข้มแข็งและยืดหยุ่น พร้อมงานที่มีคุณค่าและระบบคุ้มครองทางสังคมที่มั่นคง

ด้วยเหตุนี้ ผลลัพธ์จากการประชุมต้องให้ความสำคัญกับการสร้างสัญญาประชาคมใหม่ที่มีเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนข้อ 8 (SDG 8) เป็นแกนหลัก ซึ่งหมายถึงการให้คำมั่นในเรื่องการสร้างงานที่มีคุณค่าและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม การจัดให้มีระบบคุ้มครองทางสังคมที่ครอบคลุมทุกคน การผลักดันให้แรงงานนอกระบบเข้าสู่ระบบ และการส่งเสริมความเท่าเทียมทางเพศและการมีส่วนร่วม โดยต้องให้ความสำคัญกับการเปลี่ยนผ่านที่เป็นธรรมสำหรับคนทำงานที่ได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและเทคโนโลยีดิจิทัล พร้อมทั้งกำหนดมาตรการทางการเงินที่ก้าวหน้าเพื่อผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่เป็นรูปธรรม เพราะมีเพียงการดำเนินการเช่นนี้เท่านั้นที่จะช่วยลดความตึงเครียดทั้งภายในและระหว่างประเทศ และฟื้นฟูความเชื่อมั่นขึ้นมาใหม่ได้

การบรรลุเป้าหมายเหล่านี้จำเป็นต้องอาศัยการเจรจาทางสังคมและการมีส่วนร่วมของภาคีทางสังคม โดยต้องยอมรับว่าระบบไตรภาคีเป็นกลไกพื้นฐานในการกำกับดูแลที่ทำให้มั่นใจได้ว่าคนทำงาน นายจ้าง และรัฐบาล จะมีส่วนร่วมในกระบวนการ ด้วยเหตุนี้ ILO จึงต้องแสดงบทบาทนำในการกำหนดทิศทางของการประชุมสุดยอดและการนำผลลัพธ์ไปปฏิบัติ โดยใช้อำนาจหน้าที่พิเศษและกรอบไตรภาคีในการสร้างความสอดคล้องของนโยบายสังคมและเศรษฐกิจในระดับโลก

ในมุมมองของ ITUC การประชุมสุดยอดจะประสบความสำเร็จก็ต่อเมื่อสามารถบรรจุประเด็นสำคัญเหล่านี้ลงในแผนปฏิบัติที่ชัดเจนและนำไปดำเนินการได้จริง โดยต้องมีการรับผิดชอบ เปิดโอกาสให้มีส่วนร่วมตามวิถีประชาธิปไตย และสร้างความก้าวหน้าที่เป็นรูปธรรม การประชุมครั้งนี้เป็นโอกาสในการผลักดันให้เกิดความยุติธรรม ศักดิ์ศรี และความเท่าเทียมสำหรับคนทำงานทุกคน โดยมีสหภาพแรงงานเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลง ซึ่งคนทำงานทั้งหลายต่างคาดหวังและสมควรได้รับผลลัพธ์ที่ดีจากการประชุมครั้งนี้.

ที่มา:
2025: What are the challenges and opportunities for the trade union movement? (ILO, 27 January 2025)