ส่วนราชการในพระองค์ตั้งขึ้นมาตามพระราชบัญญัติจัดระเบียบบริหารราชการในพระองค์ พ.ศ.2560 กฎหมายที่ออกมาจากสภานิติบัญญัติแห่งชาติสมัยรัฐบาลทหาร และเริ่มมีการจัดสรรงบประมาณให้หน่วยงานมาตั้งแต่ปี 2561
ส่วนราชการในพระองค์มีโครงสร้างองค์กรประกอบด้วย 3 ส่วนราชการ ได้แก่ สำนักงานองคมนตรี สำนักพระราชวัง หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์
ตามเหตุผลของการตั้งส่วนราชการในพระองค์ตามที่ปรากฏใน พ.ร.บ.จัดระเบียบฯ แล้วส่วนราชการในพระองค์ถือว่าการปฏิบัติราชการของหน่วยงาน “ขึ้นตรงต่อพระมหากษัตริย์ มีการจัดระเบียบราชการและการบริหารงานบุคคลเป็นการเฉพาะให้เป็นไปตามพระราชอัธยาศัย เพื่อให้การบริหารราชการในพระองค์เหมาะสมและสอดคล้องกับภารกิจของราชการในพระองค์”
พ.ร.บ.จัดระเบียบฯ นี้ ตามมาตรา 7 ให้โอนหน่วยงานราชการ 5 แห่งมาเป็นส่วนราชการในพระองค์ ได้แก่
- สำนักราชเลขาธิการ-เดิมเป็นส่วนราชการอิสระ มีฐานะเทียบเท่ากรม ราชเลขาธิการอยู่ใต้บังคับบัญชาของนายกรัฐมนตรี
- สำนักพระราชวัง-เดิมเป็นหน่วยราชการในพระองค์ มีฐานะเทียบเท่ากระทรวง โดยขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี
- กรมราชองครักษ์-เดิมสังกัดกระทรวงกลาโหม
- หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์-เดิมสังกัดกระทรวงกลาโหม
- สำนักงานนายตำรวจราชสำนัก-เดิมสังกัดสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
ทั้งนี้ในเดือนตุลาคมปี 2562 สภาโหวตให้โอนกรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ และกรมทหารราบที่ 11 มหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ ไปเป็นของหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ด้วย
เรื่องที่เกี่ยวข้อง
ปีงบประมาณ | งบประมาณรายจ่ายของส่วนราชการในพระองค์(บาท) | เพิ่ม/ลดจากปีก่อนหน้า(บาท) |
2561 | 4,196,323,500 |
|
2562 | 6,800,000,000 | 2,603,676,500 |
2563 | 7,685,282,800 | 885,282,800 |
2564 | 8,980,889,600 | 1,295,606,800 |
2565 | 8,761,390,800 | -219,498,800 |
2566 | 8,611,669,600 | -149,721,200 |
2567 | 8,478,383,000 | -133,286,600 |
2568 | 8,475,000,000 | -3,383,000 |
2569 | 9,272,098,000 | 797,098,000 |
ทั้งนี้ตามหัวข้อแผนงานที่เป็นรายจ่ายของส่วนราชการในพระองค์ที่ถูกระบุไว้ในการของบประมาณมีเพียงหัวข้อเดียวคือ ‘แผนงานยุทธศาสตร์เสริมสร้างความมั่นคงของสถาบันหลักของชาติ’ โดยเป็นการใช้งบประมาณทั้งหมดของปี และมีการตั้งแผนงานเดียวเพื่อขอรับงบเช่นนี้ด้วยเรื่องของ ‘ความมั่นคง’ นับตั้งแต่ปี 2561
อย่างไรก็ตามมีรายละเอียดการใช้งบประมาณปรากฏจากผลผลิตของการใช้งบประมาณไว้ แต่ก็มีเพียงหัวข้อเดียวเช่นกันคือ ‘การดำเนินงานด้านเลขานุการในพระองค์ และการถวายความสะดวก ถวายความปลอดภัยแด่พระมหากษัตริย์ พระบรมวงศ์ และพระอนุวงศ์ รวมทั้ง การดำเนินงานสนองภารกิจของคณะองคมนตรี ดำเนินไปด้วยความเรียบร้อย ถูกต้อง รวดเร็ว’
สำหรับงบประมาณจำนวน 9,272,098,000 บาทที่ทางหน่วยงานตั้งเรื่องมานี้ เพิ่มมาจากปี 2568 เป็นจำนวน 797,098,000 บาท หลังจากที่ก่อนหน้านี้มีแนวโน้มได้งบประมาณลดลงมาตั้งแต่ปี 2565-2568 รวมกันแล้วตลอด 4 ปีรวมเป็นจำนวน 505,889,600 บาท
อย่างไรก็ตามทางส่วนราชการในพระองค์ได้ประมาณการรายจ่ายล่วงหน้าถึงปี 2572 ไว้ด้วยเช่นกันโดยเพิ่มขึ้นทุกปีเฉลี่ยอยู่ที่ 268.55 ล้านบาท
อ้างอิงจาก
- เอกสารงบประมาณ ฉบับที่ 3 งบประมาณรายจ่าย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เล่มที่ 17
- พระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่าย ย้อนหลัง 2561-2568
