กลุ่มทหารรับจ้างแวกเนอร์ได้ถอนตัวออกจากประเทศมาลีแล้วให้กองกำลัง "แอฟริกาคอร์ปส์" ที่ดำเนินการโดยรัสเซียรับไม้ต่อจากพวกเขา หลังจากที่ตลอด 3 ปีกว่า แวกเนอร์ได้ปฏิบัติภารกิจร่วมมือรัฐบาลทหารของมาลีในการปราบปรามกลุ่มกบฏ และอ้างว่าตัวเองประสบความสำเร็จในเรื่องนี้ แต่ก็มีข้อสังเกตว่าพวกเขาถอนตัวหลังจากที่มีการก่อเหตุโจมตีจากกลุ่มกบฏมากขึ้นจนทำให้พวกเขาสูญเสียไปด้วย

ที่มาภาพ: @razgruzka_vagnera

กลุ่มกองกำลังผสมเอกชน แวกเนอร์ ที่มีสายสัมพันธ์ใกล้ชิดกับรัสเซีย ได้ถอนกำลังออกจากประเทศมาลี และมีกองกำลังแอฟริกาคอร์ปส์ที่ได้รับการสนับสนุนจากรัสเซียมาแทนที่

ในบัญชีเทเลแกรมที่เกี่ยวข้องกับแวกเนอร์ระบุถึงการถอนทัพจากมาลีว่า "ภารกิจสำเร็จลุล่วงแล้ว PMC แวกเนอร์กำลังจะกลับบ้าน"

แวกเนอร์อ้างว่าพวกเขาสามารถทำให้ประเทศกลับมาอยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาลทหารมาลีได้ โดยการขับไล่กลุ่มกบฏและสังหารผู้บัญชาการของกลุ่มกบฏได้

อย่างไรก็ตาม นิโคลัส ฮัค นักข่าวอัลจาซีราในภูมิภาค ตั้งข้อสังเกตว่าการถอนตัวของแวกเนอร์นั้นเกิดขึ้นไม่นานนักหลังจากที่มีกลุ่มกบฏอย่าง JNIM และกลุ่มกบฏ Tuareg ที่ได้รับการหนุนหลังจากยูเครน ปฏิบัติการโจมตีจนสามารถสังหารทหารมาลีและทหารรับจ้างรัสเซียได้ส่วนหนึ่ง

คริสเตียน อานี นักวิจัยอาวุโสที่สถาบันเพื่อการศึกษาความมั่นคง กล่าวว่า "แวกเนอร์เล็งเห็นว่ามันทำให้พวกเขาสูญเสียมากเกินไป พวกเขาจึงต้องถอนทัพออกจากพื้นที่"

อานีประเมินว่ากองกำลัง แอฟริกาคอร์ปส์ ที่จะเข้ามาแทนแวกเนอร์ อาจจะเน้นปฏิบัติการที่บามาโค และอาจจะร่วมมือกับกองทัพมาลีในการโจมตีทางอากาศใส่กลุ่มกบฏสายจีฮัดเป็นบางครั้ง

ประเทศมาลีในปัจจุบันปกครองโดยระบอบเผด็จการทหาร ผู้ที่ยึดอำนาจของประเทศเมื่อปี 2563 และ 2564 โดยที่รัฐบาลทหารได้ทำการตัดสัมพันธ์กับประเทศตะวันตกที่เคยเป้นเจ้าอาณานิคมอย่างประเทศฝรั่งเศส แล้วหันไปเข้าหารัสเซียแทน เพื่อที่ฝ่ายเผด็จการจะได้แสวงหาการสนับสนุนทางการเมืองและการทหาร

สำหรับแวกเนอร์นั้น ก่อนหน้านี้เป็นกองกำลังเอกชนหรือทหารรับจ้างที่ใกล้ชิดกับรัสเซีย โดยที่อดีตผู้นำของกองกำลังคือ เยฟเกนี พรีโกซิน เป็นคนที่สนิทกับ วลาดิเมียร์ ปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย แต่ในช่วงปี 2566 พรีโกซินได้พยายามกบฏต่อต้านปูติน แต่ก็ถูกปราบลงอย่างรวดเร็ว และพรีโกซินก็เสียชีวิตจากเหตุเครื่องบินตกในแบบที่เป็นปริศนาในเดือน สิงหาคม 2566

หลังจากที่รัฐบาลทหารของมาลีตัดสายสัมพันธ์กับฝรั่งเศสในปี 2565 ทางการฝรั่งเศสก็สั่งถอนทัพ 2,400 นาย ออกจากมาลี ซึ่งในช่วงนั้นประชาชนก็มีทัศนคติแบบต่อต้านฝรั่งเศสเกิดขึ้นแพร่หลายด้วย

ทางการมาลีไม่เคยยอมรับอย่างเป็นทางการว่าประเทศของพวกเขามีกลุ่มแวกเนอร์เข้าไปมีอิทธิพลในพื้นที่ และยืนยันว่าพวกเขาแค่ทำงานร่วมกับผู้ฝึกสอนที่เป็นชาวรัสเซียเท่านั้น

หลังจากที่แวกเนอร์ถอนตัวออกไปแล้ว กลุ่มที่มาแทนคือ "แอฟริกาคอร์ปส์" ซึ่งเป็นกองกำลังผสมเอกชนอีกกลุ่มหนึ่งที่มีสายสัมพันธ์กับรัสเซีย และทหารรับจ้างกลุ่มนี้ก็กระทำในสิ่งเดียวกับแวกเนอร์นั่นคือการร่วมมือกับรัฐบาลแอฟริกาหลายประเทศ ทำให้ถูกมองว่าการมาแทนที่ในครั้งนี้เป็นการรับไม้ต่อจากแวกเนอร์เท่านั้น

"รัสเซียยังคงเป็นผู้ควบคุมอยู่" แหล่งข่าวที่เป็นทูตกล่าวถึงเรื่องนี้ "กำลังพลของแวกเนอร์ส่วนใหญ่ในมาลีที่เดิมทีมาจากรัสเซียนั้น จะถูกผนวกรวมเข้ากับแอฟริกาคอร์ปส์ แล้วก็จะยังคงอยู่ในเมืองที่ใหญ่ที่สุดทางตอนเหนือของมาลีคือบามาโค"

ในช่วง 3 ปีครึ่งที่ผ่านมารัฐบาลมาลีอาศัยความช่วยเหลือจากแวกเนอร์ในการสู้รบกับกลุ่มกบฏ มีแหล่งข่าวด้านความมั่นคงจากมาลีที่บอกว่า ถึงจะมีการเปลี่ยนมือเป็นแอฟริกาคอร์ปส์ แต่ฝ่ายที่มีอำนาจก็จะยังเป็นรัสเซียอยู่ดี

ทั้งนี้ ยังมีเรื่องที่กลุ่มกองกำลังจากรัสเซียได้ใช้วิธีการที่เหี้ยมโหดกับปฏิบัติการในมาลี จนเป็นที่วิพากษ์วิจารณ์จากกลุ่มสิทธิมนุษยชน โดยที่ถึงแม้ว่ากลุ่มกบฏสายจีฮัดในมาลีจะสังหารผู้คนไปจำนวนมาก แต่กลุ่มแวกเนอร์ก็เคยมีกรณีที่ใช้ความรุนแรงและสังหารพลเรือนเช่นกัน

เช่นกรณีเมื่อเดือน เมษายน ที่ผ่านมา ไม่กี่วันหลังจากที่กองทัพมาลีกับแวกเนอร์ร่วมกันจับกุมพลเรือนหลายสิบคน ซึ่งส่วนใหญ่มาจากชุนชนฟูลานี แล้วต่อมาก็มีการพบศพของผู้คนที่ใกล้กับค่ายทหารของกองทัพมาลี

อีกกรณีหนึ่งเกิดขึ้นในเดือน กุมภาพันธ์ เมื่อกองทัพมาลีและทหารรับจ้างจากรัสเซียถูกกล่าวหาว่าโจมตีรถขนส่งลำเลียงเพราะเชื่อว่าเป็นกลุ่มกบฏ Tuareg แต่ก็มีผู้คนเสียชีวิต 20 ราย ในเหตุการณ์นี้ ซึ่งในจำนวนนี้มีเด็กกับคนแก่รวมอยู่ด้วย

อานีเชื่อว่า การถูกกล่าวหาเรื่อง "ใช้ความรุนแรงแบบไม่เลือก" เช่นนี้ได้ส่งผลต่อชื่อเสียงของแวกเนอร์ เป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้แวกเนอร์ถอนตัวไป

การถอนตัวออกจากมาลีของแวกเนอร์ยังเกิดขึ้นในช่วงเดียวกับที่มีเหตุการณ์ความไม่สงบจากกลุ่มจีฮัดเกิดขึ้น 2 ครั้งติดต่อกัน เป็นเหตุการณ์ที่สังหารทหารไปหลายสิบนายและบีบให้กองกำลังในพื้นที่นั้นต้องละทิ้งฐานทัพหลักของตัวเอง ซึ่งกองทัพมาลีบอกว่าเป็น "การกลับมาอีกครั้ง" ของกระแสการโจมตีจากลุ่มจีฮัด

มีแหล่งข่าวด้านการทูตในมาลีมองว่าแอฟริกาคอร์ปส์น่าจะทำการฝึกฝนการสู้รบให้กับทหารมาลีมากยิ่งกว่าที่แวกเนอร์เคยทำไว้ ซึ่ง เบเวอร์ลี โอเชียง นักวิเคราะห์จากกลุ่มคลังสมองของสหรัฐฯ ศูนย์เพื่อการศึกษายุทธศาสตร์และนานาชาติ ก็มองแบบเดียวกัน

อุล์ฟ แลสซิล ประธานโครงการซาเฮลที่มูลนิธิคอนราด อาเดนาวร์  กล่าวว่า "การปฏิสัมพันธ์ของรัฐบาลรัสเซียในมาลีจะยังคงดำเนินต่อไป ...แต่อาจจะหันไปเน้นเรื่องการฝึกการรบและให้ยุทโธปกรณ์มากกว่าการสู้รบกับกลุ่มจีฮัด"

เรียบเรียงจาก
Wagner Replaced by Russia's Africa Corp in Mali, Diplomatic Sources Say, The Moscow Times, 08-06-2025
Russia’s Wagner mercenaries leaving Mali, Africa Corps to remain, Aljazeera, 06-06-2025