สวีเดนประกาศยุติงบประมาณด้านการพัฒนาแก่พม่าทั้งหมดภายใน 30 มิ.ย. 2569 ตามสหรัฐอเมริกาไปอีกหนึ่งประเทศ แม้งบประมาณด้านมนุษยธรรมยังคงอยู่ แต่ความอยู่รอดขององค์กรประชาสังคมพม่าได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง

สื่อมวลชนทำข่าวการต้านรัฐประหารในเมียนมาเมื่อปี 2564 | ภาพจาก : The Irrawaddy
สื่ออิรวดีของพม่ารายงานว่าการตัดสินใจของรัฐบาลสวีเดนในครั้งนี้ประกาศเมื่อพฤหัสบดี (11 ก.ย. 68) ที่ผ่านมา เบนจามิน ดูซา รัฐมนตรีกระทรวงความร่วมมือด้านการพัฒนาและการค้าต่างประเทศของสวีเดน ระบุว่าการปรับโครงสร้างงบประมาณครั้งนี้ เกิดจากต้องหันไปให้ความสำคัญกับยูเครน
สวีเดนมีแผนจะสนับสนุนกิจการทางทหารของยูเครนเพิ่มเป็น 4.2 พันล้านดอลลาร์ต่อปีในปี 2569-2570 และสนับสนุนกิจการพลเรือนของยูเครนเพิ่มขึ้นอย่างน้อยเป็น 1 พันล้านดอลลาร์ต่อปีในปี 2569-2571
นอกจากต้องหันไปให้ความสำคัญกับยูเครน การยกเลิกงบประมาณครั้งนี้ ยังมีสาเหตุอีกส่วนหนึ่งมาจากการที่สภาพแวดล้อมเกี่ยวกับความร่วมมือด้านการพัฒนาในพม่าถดถอยลงอย่างมาก หลังการรัฐประหารยึดอำนาจโดย พล.อ. อาวุโส มินอ่องหล่ายด้วย
ภายใต้แผนการยกเลิกงบประมาณครั้งนี้ สำนักงานความร่วมมือเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศแห่งสวีเดน หรือ SIDA จะยังได้รับงบประมาณสูงสุด 18 ล้านดอลลาร์ในปีนี้ และ 15 ล้านดอลลาร์ในปีหน้าตามข้อตกลงต่างๆ แต่ความช่วยเหลือด้านการพัฒนาที่มอบให้กับพม่าจะถูกยกเลิกทั้งหมดตั้งแต่กลางปีหน้าเป็นต้นไป
รายงานขององค์กรสิทธิมนุษยชนพม่า (HRM) ระบุว่านับตั้งแต่การรัฐประหารในปี 2564 สวีเดนให้ความช่วยเหลือด้านการพัฒนาแก่เมียนมาไปแล้วกว่า 176 ล้านดอลลาร์ โดย 42% ใช้ตอบสนองต่อเหตุฉุกเฉิน 10% ใช้แก้ไขความขัดแย้ง 8% ใช้ส่งเสริมประชาสังคมและการมีส่วนร่วมทางด้านประชาธิปไตย และส่วนที่เหลือใช้ในโครงการของสื่อและภารกิจทางด้านสิทธิมนุษยชน
เมื่อวันศุกร์ (12 ก.ย. 68) ที่ผ่านมา HRM แสดงความกังวลว่า การตัดสินใจครั้งนี้ของสวีเดนจะทำให้งบประมาณของสื่ออิสระลดลงปีละ 2.4 ล้านดอลล่าร์ กลุ่มสิทธิมนุษยชนต่างๆ ลดลงปีละ 255,000 ดอลลาร์ รวมลดลงประมาณปีละ 2.65 ล้านดอลลาร์
งบประมาณส่วนนี้ถูกเรียกว่าเป็น “ความช่วยเหลือสุดท้ายและสำคัญอย่างยิ่ง” ขององค์กรประชาสังคม หากขาดงบส่วนนี้ไป ไม่เพียงแต่การสร้างเสริมศักยภาพที่สั่งสมมาตลอดหลายสิบปีจะถูกเซาะกร่อนบ่อนทำลาย และทำให้การละเมิดสิทธิของรัฐบาลทหารมองเห็นได้น้อยลง แต่องค์กรสิทธิหลายแห่งอาจไปต่อไม่รอดทั้งองค์กร โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อสหรัฐอเมริกาและสวีเดนยกเลิกงบประมาณช่วยเหลือในเวลาไล่เลี่ยกัน
HRM เรียกร้องให้สวีเดนเร่งประเมินความละเอียดอ่อนของสถานการณ์ความขัดแย้งก่อนการตัดสินใจ ขยายเวลาเพื่อให้การยกเลิกงบประมาณเป็นไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป และออกแบบแผนการเปลี่ยนผ่านอย่างมีความรับผิดชอบ นอกจากนี้ HRM ยังเรียกร้องให้สหภาพยุโรป สหราชอาณาจักร ออสเตรเลีย และผู้ให้ทุนอื่นๆ เข้ามามีบทบาทในการสนับสนุนมากขึ้นด้วย
ที่มา:
Sweden to Phase Out Myanmar Development Aid to Prioritize Ukraine (The Irrawaddy, 13 September 2025)
