- 'กองเรือเงา' คือเรือที่ดัดแปลง และอำพรางตัวเองรูปแบบต่างๆ เพื่อให้ยากต่อการระบุว่ามาจากประเทศใด ซึ่งบริบทหลังจากรัสเซียทำการบุกยูเครน เมื่อปี 2565 เป็นต้นมา ทำให้รัสเซียถูกคว่ำบาตรจาก EU สหรัฐฯ และกลุ่มประเทศ G7 เพื่อสกัดรายได้ของรัสเซียในการเอาไปทำสงคราม ผลจากการคว่ำบาตรทำให้เรือบรรทุกน้ำมันของรัสเซียถูกสั่งห้ามทำการค้า
- เพื่อหลีกเลียงมาตรดังกล่าว ประเทศรัสเซียจึงใช้วิธีการดัดแปลงเรือบรรทุกน้ำมันเก่า เพื่ออำพราง ระบุตัวตนได้ยาก จึงเป็นที่มาของ "กองเรือเงา" ของรัสเซีย
- ช่วงที่ผ่านมามีการปรากฏตัวของกองเรือเงาของรัสเซีย เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง รวมถึงกรณีล่าสุดที่ทางการสวีเดน ได้ออกมาแถลงว่า สามารถยึดเรือสินค้าที่ชื่อว่า “Caffa” ซึ่งต้องสงสัยว่าเป็นกองเรือเงาของรัสเซีย ที่ลับลอบขนธัญพืชที่ขโมยมาจากยูเครน ระหว่างเดินทางไปที่เซนต์ปีเตอร์เบิร์ก เมื่อช่วงต้น มี.ค. 2569 และมีการจับกุมกัปตันเรือชาวจีน จากเรือ “Jin Hui” ซึ่งติดธง ‘ซีเรีย’ ปลอม และต้องสงสัยว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับกองเรือรัสเซีย เมื่อ 3 พ.ค. 2569
8 พ.ค. 2569 สำนักข่าวต่างประเทศ รายงานว่า เมื่อต้น มี.ค.ที่ผ่านมา สำนักอัยการสวีเดนได้ยึดเรือขนส่งสินค้าต้องสงสัยว่าจะเป็นส่วนหนึ่งของ “กองเรือ” เงาของรัสเซีย และอาจเกี่ยวข้องกับการลักลอบขนส่งธัญพืชที่ขโมยจากยูเครน
ส่วนสาเหตุที่รัสเซียต้องใช้กองเรือเงานั้น เพื่อพยายามใช้เรืออำพรางรูปแบบต่างๆ ในการลักลอบขนส่งสินค้าหลบเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตรจากสหภาพยุโรป (EU) ซึ่งครั้งนี้รัสเซียได้ใช้กองเรือที่มาจากเรือบรรทุกน้ำมันเก่า และมีการปกปิดเจ้าของ ทำให้มองออกยากว่ามาจากรัสเซีย
ตำรวจสวีเดนได้จับกุมเรือบรรทุกน้ำมันชื่อ “Caffa” ซึ่งกำลังเดินทางมุ่งหน้าไปยังนครเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก ประเทศรัสเซีย เมื่อวันที่ 6 มี.ค.ที่ผ่านมา โดยมีการควบคุมตัวลูกเรือในข้อหา "ต้องสงสัยละเมิดกฎทางทะเลและกฎหมายความปลอดภัยของเรือ รวมถึงปลอมแปลงเอกสาร"
สำนักงานอัยการของสวีเดน ประกาศว่า พวกเขาได้ยึดเรือลำดังกล่าวนี้หลังจากที่มีประเทศอื่นขอความช่วยเหลือด้านกฎหมายให้มีการสืบสวนในเรื่องเกี่ยวกับกองเรือเงา โดยที่ไม่ได้เปิดเผยว่าเป็นประเทศใด โดยที่สวีเดน จะทำการส่งเรือที่ยึดมาได้ให้กับประเทศที่ร้องขอในเรื่องนี้ต่อไป
ยามชายฝั่งสวีเดน เปิดเผยด้วยว่า เรือ Caffa ลำนี้อยู่ในรายชื่อคว่ำบาตรของยูเครน และมีการอำพรางการเดินเรือด้วยการชูธงของประเทศ ‘กินี’ จากแอฟริกา
สถานทูตรัสเซีย กรุงสต็อกโฮล์ม ประเทศสวีเดน ยืนยันว่ามีลูกเรือ 10 จาก 11 ราย ของเรือ Caffa เป็นชาวสัญชาติรัสเซีย
ทั้งนี้ ยังมีกรณีที่เกิดขึ้นช่วง 3 พ.ค.ที่ผ่านมา ยามชายฝั่งของสวีเดนได้ทำการบุกค้นเรือที่ชื่อ “Jin Hui” และทำการจับกุมกัปตันเรือชาวจีนที่ต้องสงสัยว่าจะเป็นกองเรือเงาที่ใช้ธงหลอกอีกรายหนึ่ง โดยคราวนี้มีการใช้ธงซีเรีย
กัปตันของเรือ Jin Hui ถูกจับกุมในข้อหา "ต้องสงสัยว่าจะใช้เอกสารปลอม" และละเมิดกฎหมายทางทะเลเกี่ยวกับเรื่องที่เรือ "ขาดความพร้อมในการเดินทะเล" อีกทั้งเรือลำนี้ยังอยู่ในบัญชีคว่ำบาตรของสหภาพยุโรป และยูเครนด้วย
ทั้งนี้ ย้อนไปในปี 2565 ที่รัสเซียทำการบุกยูเครน ประเทศหมีขาวก็ถูกคว่ำบาตรจากสหภาพยุโรป สหรัฐอเมริกา และกลุ่มประเทศ G7 เพื่อสกัดกั้นแหล่งรายได้ของรัสเซียที่จะนำไปใช้ในสงคราม โดยการคว่ำบาตรส่งผลให้เรือขนน้ำมันจำนวนมากจากรัสเซียถูกสั่งห้าม ทำให้รัสเซียต้องหันมาใช้วิธีการดัดแปลงแหล่งเรือบรรทุกน้ำมันลำเก่าให้ดูเหมือนเรือที่ระบุเจ้าของได้ยากเพื่อหลบเลี่ยงการคว่ำบาตร จึงเป็นที่มาของคำว่า ‘กองเรือเงา’
มีผู้เชี่ยวชาญบางส่วนและผู้นำทางการเมืองอีกส่วนหนึ่งสงสัยว่ากองเรือเงาเหล่านี้อาจจะถูกนำมาใช้กับการก่อวินาศกรรมได้ด้วย โดยเป็นส่วนหนึ่งของ "สงครามลูกผสม" หรือ "สงครามไฮบริด" ที่รัสเซียกระทำต่อประเทศตะวันตก
เช่น กรณีของกองเรือเงาที่ชื่อ “Eagle S” ที่ถูกกล่าวหาว่าเดินเรือโดยลากสายสมอไปตามพื้นที่ใต้ทะเลของอ่าวฟินแลนด์ จนก่อให้เกิดความเสียหายต่อเคเบิลใต้น้ำ 5 แห่ง นอกจากนี้ ยังเคยมีกรณีที่กองทัพเรือฝรั่งเศส เข้าตรวจค้นเรือบรรทุกน้ำมันรัสเซีย ที่ต้องสงสัยว่าจะเป็นกองเรือเงาในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน
เรียบเรียงจาก
Sweden confiscates false-flagged Russian 'shadow fleet' ship, prosecutors say, Euro News, 29-04-2026
Sweden arrests Chinese captain of suspected Russia ‘shadow fleet’ ship, HKFP, 04-05-2026
Captain of suspected shadow fleet vessel arrested in Sweden, Shipping Watch, 04-05-2026
https://shippingwatch.com/carriers/Tanker/article19261000.ece
