เลขาฯ กกต. เผยต้องตีความทำประชามติทางไปรษณีย์ เป็นการลงคะแนนล่วงหน้าหรือไม่ เหตุกฎหมายไม่ได้กำหนด เสี่ยงเป็นโมฆะ แม้ทางธุรการทำได้ แต่ กกต.ไม่ขอเสี่ยง ชี้บัตรเลือกตั้งอำนวยความสะดวกให้ประชาชนอยู่แล้ว
NBT Connext รายงานเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2568 ว่า นายแสวง บุญมี เลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง กล่าวถึงข้อเสนอของนายพริษฐ์ วัชรสิทธุ์ สส.พรรคประชาชน ในการทำประชามติล่วงหน้าผ่านไปรษณีย์ว่า ขอบคุณในการให้ความเห็นเรื่องนี้ ซึ่งการจัดการเลือกตั้งกับการทำประชามติจะต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่คลายกัน ภายใต้หลักเสรีเป็นธรรม โปร่งใส และอำนวยความสะดวกให้กับประชาชน จากนั้นมาดูข้อกฎหมายและระเบียบ กกต.ที่กำหนดไว้ ส่วนการบริหารจัดการก็จะดำเนินการให้เรียบร้อยจนการเลือกตั้งแล้วเสร็จ ต้องดูผลการเลือกตั้งให้เรียบร้อย ซึ่งสิ่งที่จะทำให้การเลือกตั้งเรียบร้อย คือ กกต.ต้องดำเนินการตามกฎหมาย กกต.พยายามคิดหาวิธีอำนวยความสะดวกให้กับประชาชน โดยเฉพาะถ้าจัดการเลือกตั้งและการจัดทำประชามติพร้อมกัน ซึ่งอาจจะมีความซับซ้อน กกต. ทั้งหมดต้องพิจารณาว่าจะทำได้แค่ไหน ภายใต้ความรับผิดชอบโดยไม่ได้กลัวสิ่งที่ต้องเผชิญ แต่สิ่งที่คำนึงมากที่สุดคือต้องทำให้การเลือกตั้งเรียบร้อย รวมถึงผลการเลือกตั้งด้วย
ทั้งนี้ บางเรื่องสามารถทำเกินกฎหมายได้ หากเป็นงานธุรการในการอำนวยความสะดวก แต่ในบางเรื่องที่กฎหมายกำหนดไว้ เสี่ยงที่จะทำให้การเลือกตั้งเป็นโมฆะ หากทำเกินกว่ากฎหมายกำหนด
"เราจะไม่เสี่ยงแม้แต่นิดเดียว ในการที่จะทำให้กระบวนการเลือกตั้งและผลการเลือกตั้งเกิดความเสี่ยงเช่นนั้น แต่เมื่อมีข้อเสนอมาอย่างนี้จะมาดูกฎหมายอีกครั้งหนึ่ง ว่าจะทำได้แค่ไหน เราคำนึงถึงเรื่องนี้อยู่เสมอ"นายแสวงกล่าว
ส่วนการทำประชามติล่วงหน้าทางไปรษณีย์จะเสี่ยงทำให้กลายเป็นโมฆะหรือไม่หรือทำให้การประกาศผลล่าช้า นายแสวง กล่าวว่า เรื่องการบริหารจัดการไม่ได้เป็นปัญหา เพียงแต่กฎหมายให้ทำหรือไม่ เช่น กันลงทะเบียนทางไปรษณีย์เป็นการลงคะแนนล่วงหน้าหรือไม่ ซึ่งกฎหมายไม่ให้ทำถ้าเป็นการตีความว่าเป็นการลงคะแนนออกเสียงล่วงหน้า แม้ว่าทางธุรการจะจัดการได้ไม่ได้เป็นปัญหา ซึ่งต้องแยกกันระหว่าง การทำประชามติล่วงหน้าทางไปรษณีย์ กับการทำประชามติทางไปรษณีย์เป็นคนละเรื่องกัน ซึ่งการทำประชามติทางไปรษณีย์สามารถทำได้ตามกฎหมาย หรือหมายถึงการทำประชามติในวันที่กำหนดให้มีการออกเสียงทำประชามติ ไม่ใช่ทำในวันเลือกตั้งล่วงหน้า และยืนยันว่าในการบริหารการรวมคะแนนไม่ได้มีปัญหา อยู่ที่ว่ากฎหมายให้อำนาจทำหรือไม่ ซึ่งต้องดูว่าการทำประชามติล่วงหน้า กฎหมายกำหนดให้ทำหรือไม่ ที่ไม่ใช่การลงคะแนนออกเสียงในวันทำประชามติ
นายแสวง ยังกล่าวต่อว่า การทำประชามติ ที่จะทำพร้อมกับการเลือกตั้งทั่วไปจะเป็นการใช้บัตรเลือกตั้งทั้ง 2 ประเภท การทำประชามตินอกราชอาณาจักรนั้นอาจจะเป็นวิธีอื่น เพราะกฎหมายให้อำนาจกระทรวงการต่างประเทศและสถานทูตในการดำเนินการ ซึ่งปกติในการเลือกสส.ทำอยู่แล้ว ลงคะแนนเลือกตั้งทางไปรษณีย์ด้วยสถานทูตมีบุคลากรน้อยแต่มีประชาชนคนไทยในต่างประเทศจำนวนมากก็สามารถลงคะแนนทางไปรษณีย์ได้อยู่แล้ว
นายแสวงยังกล่าวถึงข้อเสนอที่จะให้จัดทำบัตรเลือกตั้งที่ใส่ชื่อโลโก้และสีพรรค เพื่อความสะดวกแก่ประชาชน ว่า ข้อเสนอดังกล่าวบัตรเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อดำเนินการอยู่แล้ว ส่วนบัตรเลือกตั้งแบบแบ่งเขต จะมีข้อมูลผู้สมัครทุกคนอยู่ในหน่วยเลือกตั้งอยู่แล้ว แค่เพียงผู้ใช้สิทธิ์เลือกตั้งเงยหน้าจากคูหาก็จะเห็นรายชื่อผู้สมัคร
