จากกรณีพิพาทเรื่องสิทธิเหนือหมู่เกาะเซนกากุระหว่างญี่ปุ่นและจีน ในการเยือนญี่ปุ่นครั้งล่าสุดของประธานาธิบดีสหรัฐฯ มีการยืนยันว่าสหรัฐฯ มีสัญญาผูกมัดจากสนธิสัญญาความมั่นคงฯ ต้องให้ความช่วยเหลือญี่ปุ่นหากมีการรุกล้ำดินแดนซึ่งหมายรวมถึงหมู่เกาะเซนกากุด้วย
24 เม.ย. 2557 ประธานาธิบดีสหรัฐฯ บารัก โอบามา กล่าวว่าทางการสหรัฐฯ ให้การสนับสนุนญี่ปุ่นในกรณีข้อพิพาทหมู่เกาะเซนกากุ หลังพูดคุยหารือกับประธานาธิบดีชินโซ อาเบะ ขณะเดินทางเยือนญี่ปุ่นเมื่อวันพุธถึงพฤหัสฯ ที่ผ่านมา
โอบามายังได้เตือนให้ญี่ปุ่นอย่าได้ยกระดับความรุนแรงในกรณีพิพาทนี้และเรียกร้องให้มีการแก้ไขปัญหาอย่างสันติ อย่างไรก็ตาม โอบามากล่าวยืนยันว่าหมู่เกาะเซนกากุอยู่ภายใต้สนธิสัญญาความมั่นคงระหว่างญี่ปุ่นกับสหรัฐฯ ทำให้ถ้าหากว่าหมู่เกาะซึ่งเป็นพรมแดนญี่ปุ่นถูกโจมตี สหรัฐฯ ก็มีข้อผูกมัดให้ต้องแทรกแซง
นอกจากนี้ผู้นำสหรัฐฯ กับนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นยังได้หารือในเรื่องการค้าและประเด็นเรื่องเกาหลีเหนือ โดยโอบามามีแผนการเดินทางเยือนเอเชีย 4 ประเทศ ได้แก่ ญี่ปุ่น, เกาหลีใต้, มาเลเซีย และฟิลิปปินส์ ภายในวันที่ 29 เม.ย. ซึ่งทางการสหรัฐฯ บอกว่าเป็นการเดินทางเยือนเพื่อสร้างความเชื่อมั่นกับพันธมิตรในแถบเอเชีย เกี่ยวกับข้อผูกมัดที่มีต่อภูมิภาคนี้รวมถึงความกังวลเรื่องการแผ่อิทธิพลมากขึ้นของจีน
"ในบทบัญญัติข้อที่ 5 (ของสนธิสัญญาความมั่นคงสหรัฐฯ-ญี่ปุ่น) ครอบคลุมถึงเรื่องเขตแดนทั้งหมดภายใต้การปกครองของญี่ปุ่นรวมถึงหมู่เกาะเซนกากุด้วย" โอบาม่ากล่าว โดยยังบอกอีกว่านี่ไม่ใช่ท่าทีใหม่แต่เป็นจุดยืนที่มีอยู่อย่างเสมอต้นเสมอปลาย
อย่างไรก็ตามโอบามาได้เตือนอาเบะว่า ถ้าหากมีการยกระดับเหตุการณ์ในประเด็นนี้แทนที่จะมีการเจรจาจะถือเป็นเรื่องผิดพลาดอย่างยิ่ง
หมู่เกาะเซนกากุ หรือที่จีนเรียกว่าหมู่เกาะเตียวหยู เป็นเกาะร้างซึ่งไม่มีผู้อยู่อาศัย ญี่ปุ่นได้ครอบครองเกาะดังกล่าวนี้ตั้งแต่ปี 2438 เว้นแต่ช่วงที่อยู่ภายใต้การดูแลของสหรัฐฯ ระหว่างปี 2488 ถึงปี 2515 แต่ในปี 2514 ทางการจีนคัดค้านไม่ให้มีการคืนหมู่เกาะกลับไปสู่การปกครองโดยญี่ปุ่น โดยมีการอ้างสิทธิ์และหลักฐานเอกสารช่วงก่อนสงครามจีน-ญี่ปุ่น ครั้งที่ 1
ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา ประเด็นข้อพิพาทหมู่เกาะนี้เริ่มกลับมาตึงเครียดอีกครั้ง เนื่องจากญี่ปุ่นบอกว่าทางการจีนได้รุกล้ำน่านน้ำและน่านฟ้าของญี่ปุ่น โดยประเทศญี่ปุ่นต้องพึ่งพาสหรัฐฯ ด้านความมั่นคงนับตั้งแต่สิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นต้นมา ถ้าหากญี่ปุ่นถูกโจมตี สหรัฐฯ มีข้อผูกมัดให้ต้องช่วยเหลือ
ด้านรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศของจีนกล่าวเมื่อวันพุธที่ผ่านมาว่าทางการจีนต่อต้านจุดยืนของสหรัฐฯ โดยโฆษกการต่างประเทศของจีนบอกว่าข้อตกลงเป็นพันธมิตรระหว่างญี่ปุ่นกับสหรัฐฯ เกิดขึ้นในช่วงสงครามเย็นและไม่ควรละเมิดอธิปไตยเหนืออาณาเขตกับสิทธิตามหลักการเหตุผลของจีน
การพบปะยังมีการพูดคุยกันถึงประเด็นอื่นๆ เช่น ในประเด็นเรื่องเกาหลีเหนือ ผู้นำสหรัฐฯ ได้เรียกร้องให้ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ทำงานร่วมกันในประเด็นเกาหลีเหนือ แต่ความสัมพันธ์ระหว่างญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ดูจะยังมีความบาดหมางจากเหตุการณ์สงครามในอดีต
ดูเหมือนว่าสหรัฐฯ มีความกังวลเรื่องที่เกาหลีเหนือพยายามแสดงแสนยานุภาพมากขึ้น รวมถึงมีรายงานว่าเกาหลีเหนืออาจจะกำลังทดลองอาวุธนิวเคลียร์ครั้งที่ 4 ที่แหล่งทดลองอีกเร็วๆ นี้ โดยโอบามากล่าวว่าจีนมีส่วนร่วมในการผลักดันเกาหลีเหนือไปผิดทิศผิดทางซึ่งเป็นเรื่องอันตราย
ทั้งนักข่าวบีบีซีและอดีตโฆษกกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ พีเจ โครว์ลี่ย์ กล่าวถึงการมาเยือนครั้งนี้ในทางเดียวกันว่าโอบามาพยายามรักษาสมดุลในพื้นที่เนื่องจากจีนมีท่าทีอาจหาญ ในหมู่ประเทศที่เขาไปเยือนมีข้อพิพาทด้านพรมแดนกับจีนและดูเหมือนต้องการความมั่นใจว่าสหรัฐฯ จะช่วยปกป้องหากมีการรุกราน
อย่างไรก็ตาม โครว์ลี่ย์บอกว่าในอีกทางหนึ่งโอบามาต้องพยายามรักษาสมดุลระหว่างการแสดงออกเพื่อประกันข้อผูกมัดต่อประเทศที่ไปเยือนและแสดงตนว่ามีความสำคัญด้านความมั่นคง ซึ่งอีกด้านหนึ่งต้องไม่กลายเป็นการเพิ่มความกังวลให้จีนว่าจะเข้ามายับยั้งการขยายอิทธิพล ไม่ใช่เข้ามาทำตามข้อตกลงผูกมัดเท่านั้น
เรียบเรียงจาก
Obama Asia tour: US-Japan treaty 'covers disputed islands', BBC, 24-04-2014
![สแกน QR Code เพื่อร่วมบริจาคเงินให้กับประชาไท](https://img.pct.fyi/uploads/big/50cd36632778858506956587c3cd91f7.png)
ร่วมบริจาคเงิน สนับสนุน ประชาไท โอนเงิน กรุงไทย 091-0-10432-8 "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน FCEM" หรือ โอนผ่าน PayPal / บัตรเครดิต (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)