'ฮิวแมนไรท์วอทช์' ออกแถลงการณ์หลังมีข่าว 'ลุงสนามหลวง' และเพื่อนนักกิจกรรมอีกสองคนถูกส่งตัวจากเวียดนามมายังไทย เรียกร้องให้เปิดเผยที่อยู่ของทั้งสาม ให้ญาติและทนายเข้าพบเพื่อแก้ข้อกังวลการถูกอุ้มหาย ขอให้ UN และรัฐบาลต่างๆ กดดันไทยอีกแรง ระบุ หลังรัฐประหาร 2557 การคุกคามนักกิจกรรมต่อต้านสถาบันพระมหากษัตริย์ดำเนินไปอย่างหนักหน่วง
10 พ.ค. 2562 ฮิวแมนไรท์วอทช์ องค์กรด้านสิทธิมนุษยชนออกแถลงการณ์สืบเนื่องจากข่าวชูชีพ ชีวะสุทธิ์ นักจัดรายการวิทยุใต้ดินในนาม “ลุงสนามหลวง” พร้อมด้วย สยาม ธีรวุฒิ กับกฤษณะ ทัพไทย ถูกส่งตัวกลับไทยขณะเป็นผู้ลี้ภัยทางการเมืองในเวียดนาม
แถลงการณ์ระบุว่ารัฐบาลไทยควรจะเปิดเผยว่านักกิจกรรมทั้งสามถูกควบคุมตัวอยู่ที่ใด เพื่อให้เกิดความชัดเจนว่าจะไม่เกิดความเสี่ยงเรื่องการถูกบังคับให้สูญหาย โดยแถลงการณ์มีใจความ ดังนี้
(นิวยอร์ก) รัฐบาลไทยควรเปิดเผยที่อยู่ของนักกิจกรรมสามคนที่มีรายงานว่าถูกส่งตัวกลับจากกรุงฮานอยมายังกรุงเทพฯ การที่ทางการไทยยังไม่ยอมรับเรื่องการจับตัวและการควบคุมตัวสร้างกระแสความกังวลว่าทั้งสามอาจตกเป็นเหยื่อของการถูกบังคับให้สูญหาย
ต้นปี 2562 ทางการเวียดนามรายงานว่าได้จับกุมตัวชูชีพ ชีวะสุทธิ์ (รู้จักกันในชื่อลุงสนามหลวง) สยาม ธีรวุฒิ (รู้จักกันในชื่อสหายข้าวเหนียวมะม่วง) และกฤษณะ ทัพไทย (รู้จักกันในชื่อสหายยังบลัด) ด้วยข้อหาเข้าเมืองผิดกฎหมายและปลอมแปลงเอกสารการเดินทางขณะพยายามหลบหนีการดำเนินคดีของทางการไทย รายงานจากประชาไทและภาคีไทยเพื่อสิทธิมนุษยชนรายงานว่าทางการเวียดนามส่งตัวทั้งสามให้ทางการไทยเมื่อ 8 พ.ค. ก่อนหน้านี้ทางการไทยได้กล่าวหาว่าทั้งสามมีความผิดในข้อหาหมิ่นประมาทสถาบันพระมหากษัตริย์ รวมถึงจัดรายการวิทยุออนไลน์ต่อต้านสถาบันฯ และปลุกระดมผู้สนับสนุนองค์กรสหพันธรัฐไทของชูชีพให้จัดการประท้วงต่อต้านสถาบันฯ ด้วยการใส่เสื้อยืดสีดำในกรุงเทพฯ และอีกหลายจังหวัด
“รัฐบาลไทยควรเปิดเผยสถานที่ (ควบคุมตัว) ของชูชีพและเพื่อนอีกสองคน และอนุญาตให้สมาชิกครอบครัวและทนายความเข้าพบพวกเขา” แบรด อดัมส์ ผู้อำนวยการภูมิภาคเอเชียกล่าว “มีเพียงการยืนยันต่อสาธารณะว่านักกิจกรรมทั้งสามถูกควบคุมตัวและได้พบกับญาติและที่ปรึกษาทางกฎหมายเท่านั้นที่ทางการจะระงับความกลัวว่าพวกเขาได้ถูกบังคับให้สูญหาย” แบรดกล่าว
ฮิวแมนไรท์วอทช์มีความกังวลอย่างสูงต่อความปลอดภัยของชูชีพและเพื่อนอีกสองคน ความเสี่ยงของการถูกบังคับให้สูญหาย ถูกซ้อมทรมานหรือการได้รับการดูแลที่ย่ำแย่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเมื่อผู้ถูกควบคุมตัวถูกควบคุมตัวโดยไม่สามารถติดต่อใครได้ (incommunicado)
ตั้งแต่รัฐประหารเมื่อ พ.ค. 2557 ทางการไทยได้ติดตามตัวชูชีพและนักกิจกรรมต่อต้านสถาบันฯ ในประเทศเพื่อนบ้านอย่างหนัก รองนายกฯ พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณประกาศเมื่อ ก.ย. 2561 ว่ากลุ่มสหพันธรัฐไทเป็นกลุ่มนอกกฎหมาย และยังข่มขู่ว่าจะจับกุมทุกคนที่เกี่ยวข้องด้วย
รัฐบาลไทยได้เรียกร้องต่อรัฐบาลลาว เวียดนามและกัมพูชาอย่างต่อเนื่องให้ส่งตัวนักกิจกรรมไทยที่ลี้ภัยกลับมา ซึ่งทางการเองก็ดูจะจัดลำดับความสำคัญเป็นลำกับต้นๆ กับกลุ่มของชูชีพใน สปป.ลาว เนื่องจากกิจกรรมรายการวิทยุออนไลน์และโซเชียลมีเดียของพวกเขาที่มีเนื้อหาวิพากษ์วิจารณ์การปกครองโดยทหาร และสถาบันพระมหากษัตริย์อย่างหนัก
ชูชีพและเพื่อนอีกสองคนย้ายที่พำนักจากลาวไปยังเวียดนามหลังจากเหตุการณ์สังหารโหดของสุรชัย ด่านวัฒนานุสรณ์ ไกรเดช ลือเลิศ และชัชชาญ บุปผาวัลย์ นักกิจกรรมต่อต้านสถาบันฯ ที่มีชื่อเสียง ทั้งสามถูกลักพาตัวไปโดยกลุ่มคนนิรนามในลาวเมื่อ ธ.ค. ปีที่แล้ว ก่อนหน้านี้ก็มีนักกิจกรรมต่อต้านสถาบันฯ อีกสองคนอย่างอิทธิพล สุขแป้น (ดีเจซุนโฮ) และวุฒิพงศ์ กชธรรมคุณ (โกตี๋) ที่ถูกลักพาตัวในลาวเมื่อ มิ.ย. 2559 และ ก.ค. 2560 ตามลำดับ กรณีทึ่กล่าวมาทั้งหมดยังไม่ได้รับการคลี่คลายใดๆ
ลืออุ้ม อ.สุรชัย ผู้ลี้ภัยหายจากที่พัก 12 วันแล้ว
ตร.ยืนยันอีกศพถ่วงน้ำโขง DNA ไม่ขัดแย้งลูกชายกาสะลอง คนสนิทสุรชัย
ผู้ลี้ภัยหายในต่างแดนทำอย่างไร : คุยกับนักสิทธิฯ ปม ‘โกตี๋-ดีเจซุนโฮ’ หายตัว
การบังคับให้สูญหายถูกให้นิยามไว้ในกฎหมายระหว่างประเทศ ให้หมายถึงการจับกุมหรือควบคุมตัวบุคคลที่เกิดขึ้นโดยเจ้าหน้าที่หรือคนของรัฐ โดยปฏิเสธการรับรู้ถึงการลิดรอนซึ่งเสรีภาพ หรือเปิดเผยชะตากรรมและที่อยู่ของบุคคลเหล่านั้น การบังคับสูญหายเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานที่ได้รับการคุ้มครองในกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) ที่ไทยได้ให้สัตยาบันไว้ รวมถึงข้อห้ามว่าด้วยการจับกุมและควบคุมตัว ซ้อมทรมานและการให้การดูแลอย่างทารุณ ไม่มีมนุษยธรรม และการประหารชีวิตอย่างเกินขอบเขตของกฎหมาย ที่ไทยก็ลงนามแต่ยังไม่ให้สัตยาบันภายใต้อนุสัญญาว่าด้วยการต่อต้านการบังคับสูญหาย
“ข้อกล่าวหาเรื่องเวียดนามส่งตัวนักกิจกรรมทั้งสามไปยังไทยควรเป็นสัญญาณเตือนต่อประชาคมนานาชาติ” แบรดกล่าว “องค์การสหประชาชาติและรัฐบาลที่มีความกังวลควรกดดันรัฐบาลไทยให้เปิดเผยที่อยู่ของชูชีพและเพื่อนอีกสองคน รวมถึงอนุญาตให้ผู้อื่นเข้าพบพวกเขาได้โดยด่วน”
![สแกน QR Code เพื่อร่วมบริจาคเงินให้กับประชาไท](https://img.pct.fyi/uploads/big/50cd36632778858506956587c3cd91f7.png)
ร่วมบริจาคเงิน สนับสนุน ประชาไท โอนเงิน กรุงไทย 091-0-10432-8 "มูลนิธิสื่อเพื่อการศึกษาของชุมชน FCEM" หรือ โอนผ่าน PayPal / บัตรเครดิต (รายงานยอดบริจาคสนับสนุน)