กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ออกแถลงการณ์บังคับใช้นโยบายไม่ให้วีซ่าเจ้าหน้าที่รัฐบาลไทยที่มีส่วนร่วมกับการส่งตัวชาวอุยกูร์ 40 คนกลับประเทศจีน เมื่อ 27 ก.พ. 2568

15 มี.ค. 2568 เว็บไซต์กระทรวงการต่างประเทศของสหรัฐฯ เผยแพร่แถลงการณ์เมื่อวานนี้ (14 มี.ค.) มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ประกาศนโยบายจำกัดไม่ให้วีซ่าต่อเจ้าหน้าที่รัฐบาลไทยทั้งในอดีตและปัจจุบัน ที่มีส่วนรับผิดชอบหรือร่วมมือในการบังคับส่งกลับชาวอุยกูร์ 40 คนไปประเทศจีน เมื่อ 27 ก.พ.ที่ผ่านมา 

แถลงการณ์ระบุว่า มาตรการนี้เป็นส่วนหนึ่งของการต่อต้านความพยายามของจีนในการกดดันรัฐบาลประเทศต่างๆ ให้ส่งตัวชาวอุยกูร์ หรือกลุ่มชาติพันธุ์อื่นๆ กลับไปเผชิญกับการทรมานและการบังคับให้สูญหาย

“ผมได้บังคับใช้นโยบายในทันที เพื่อกำหนดข้อจำกัดการขอวีซ่าต่อเจ้าหน้าที่รัฐบาลไทยทั้งในอดีตและปัจจุบัน ที่มีส่วนรับผิดชอบหรือมีส่วนร่วมส่งกลับชาวอุยกูร์ 40 คนจากประเทศไทย เมื่อ 27 ก.พ. 2568” รูบิโอ ระบุ

ทั้งนี้ เอกสารชวเลขของคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน สภาผู้แทนราษฎร เมื่อปี 2567 ที่กัณวีร์ สืบแสง สส.พรรคเป็นธรรม นำมาเปิดเผยระบุว่า สหรัฐฯ เป็นหนึ่งในประเทศที่ยินดีรับผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์

นอกจากนี้ กระทรวงต่างประเทศของสหรัฐฯ ขอเรียกร้องให้ประเทศต่างๆ ทั่วโลกยุติการบังคับส่งกลับชาวอุยกูร์ และกลุ่มอื่นๆ ที่ไม่ได้รับการคุ้มครองกลับไปที่จีน เนื่องจากประเทศจีนได้กระทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์และอาชญากรรมต่อมนุษยชาติต่อชาวอุยกูร์มาอย่างยาวนาน

ทั้งนี้ แถลงการณ์ของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ไม่ได้มีการระบุรายชื่อเจ้าหน้าที่รัฐบาลไทยที่โดนมาตรการดังกล่าว

สำหรับผลกระทบจากนโยบายนี้จะทำให้เจ้าหน้าที่ที่ถูกคว่ำบาตรขอวีซ่าเข้าประเทศไม่ได้ หรือถ้าจะทำเรื่องขอวีซ่า ก็จะอนุมัติยากมาก และอาจส่งผลกระทบถึงสมาชิกครอบครัวของผู้ที่ถูกคว่ำบาตรอีกด้วย

ในเดือน ม.ค.ที่ผ่านมา ก่อนที่มาร์โก รูบิโอ จะได้รับการรับรองจากวุฒิสภาสหรัฐฯ เป็นรัฐมนตรีต่างประเทศ เขาเคยประกาศมาแล้วว่าจะกดดันรัฐบาลไทยไม่ให้ส่งตัวชาวอุยกูร์กลับไปยังจีน

ประเทศไทยให้เหตุผลต่อการส่งกลับชาวอุยกูร์รอบล่าสุดว่ามาจากการร้องขอของรัฐบาลจีน และทางรัฐบาลจีนมีหนังสือทางการทูตรับประกันความปลอดภัย และจะไม่ดำเนินคดีกับชาวอุยกูร์ทั้งหมด ประกอบกับชาวอุยกูร์ถูกกักขังในไทยมานานแล้ว ทำให้เชื่อว่าการส่งกลับจะเป็นทางออกที่ดีที่สุดสำหรับทุกฝ่าย

ส่วนประเทศจีนเคยออกมาตอบโต้หลายข้อกล่าวหาจากนานาชาติ รวมถึงประเด็นที่จีนถูกวิจารณ์ว่าสร้างค่ายปรับทัศนคติและบังคับใช้แรงงานชาวอุยกูร์ โดยรัฐบาลจีนระบุว่าเป็นศูนย์ฝึกวิชาชีพ เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจในพื้นที่ซินเจียง และต่อสู้กับปัญหาการก่อการร้าย ลัทธิสุดโต่ง และกลุ่มแบ่งแยกดินแดน 

หลังจากที่ประเทศไทยส่งกลับผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์แล้ว ภาคประชาสังคมและนานาชาติได้ออกมาแสดงความกังวลว่าการส่งกลับชาวอุยกูร์อาจทำให้พวกเขาเผชิญการทรมาน บังคับสูญหาย และถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนร้ายแรงอื่นๆ

ทั้งนี้ แถลงการณ์ของสหรัฐฯ เกิดขึ้น หลังจากเมื่อ 13 มี.ค.ที่ผ่านมา รัฐสภายุโรป (European Parliament) มีมติประณามรัฐบาลไทยจากการส่งกลับชาวอุยกูร์ไปที่ประเทศจีน และเรียกร้องให้ทางการไทยยุติการส่งตัวผู้ลี้ภัย ผู้ขอลี้ภัย และนักโทษการเมือง กลับไปยังประเทศที่เสี่ยงอันตรายต่อชีวิตพวกเขา