ช่วงปลาย มี.ค. - ต้น เม.ย. 2025 พนักงานนับพันรวมตัวประท้วงที่โรงงานของ BYD บริษัทผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้ายักษ์ใหญ่ของจีน ในเมืองอู๋ซีและเฉิงตู เหตุไม่พอใจการลดค่าจ้างและสภาพการทำงานที่แย่ลง
ภาพหน้าจอที่ผู้ประท้วงอัพวีดีโอลง Douyin | ที่มาภาพ: China Labour Bulletin
China Labour Bulletin (CLB) สื่อที่ติดตามประเด็นแรงงานในจีน รายงานว่าพนักงานนับพันรวมตัวประท้วงที่โรงงาน BYD ยักษ์ใหญ่ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าของจีน ในเมืองอู๋ซีและเฉิงตู ช่วงปลาย มี.ค. - ต้น เม.ย. 2025 เหตุไม่พอใจการลดค่าจ้างและสภาพการทำงานที่แย่ลง
การประท้วงครั้งแรกเกิดขึ้นวันที่ 28 มี.ค. 2025 ที่โรงงานอู๋ซี มีพนักงานกว่าพันคนรวมทั้งผู้จัดการระดับกลางร่วมชุมนุม ชูป้ายเรียกร้องให้บริษัทรักษาสัญญาหรือจ่ายชดเชยเหมาะสมให้ผู้ลาออก พวกเขาไม่พอใจที่บริษัทตัดค่าจ้างตามผลงานและยกเลิกเงินสวัสดิการบางส่วน จากนั้นไม่กี่วัน การประท้วงลามไปที่โรงงานเฉิงตู พนักงานจัดการชุมนุมประท้วงระหว่างวันที่ 31 มี.ค.-1 เม.ย. กล่าวหาว่าฝ่ายบริหารผิดสัญญาที่ให้ไว้ตอนซื้อกิจการ Jabil
ต้นเหตุของเรื่องเริ่มจาก BYD ซื้อธุรกิจผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์มือถือของ Jabil มูลค่า 15.8 พันล้านหยวนเมื่อ ธ.ค. 2023 ระหว่างการเปลี่ยนถ่ายการบริหารนั้น ทาง BYD สัญญาว่าจะไม่เปลี่ยนแปลงค่าจ้างและสวัสดิการเป็นเวลาอย่างน้อย 18 เดือน แต่กลับผิดสัญญาภายในเพียง 6 เดือน ทำให้พนักงานได้รับค่าจ้างที่ลดลง ตารางงานไม่แน่นอน และเป้าหมายการทำงานใหม่ที่ขัดกับข้อตกลงเดิม
ข้อมูลจากรายงานพบว่า พนักงานที่โรงงาน Green Point เคยพึ่งการทำงานล่วงเวลาเพื่อให้มีรายได้พอใช้ โดยทำงาน 6 วันต่อสัปดาห์ วันละ 12 ชั่วโมง ได้รายได้เดือนละ 5,000-6,800 หยวน แต่หลังจาก BYD เปลี่ยนมาใช้ระบบ 4 กะในปี 2024 ชั่วโมงทำงานลดลงมาก รายได้เหลือแค่ 3,000-4,000 หยวนต่อเดือน เกือบเท่าค่าแรงขั้นต่ำของเมืองอู๋ซีที่ 2,940 หยวน พนักงานเชื่อว่านี่เป็นกลยุทธ์บีบให้พวกเขาลาออกเอง เพื่อบริษัทจะได้ไม่ต้องจ่ายเงินชดเชยตามกฎหมาย
จากการสำรวจของ CLB พบว่าโครงสร้างค่าจ้างของ BYD ที่มีเงินเดือนพื้นฐานต่ำแต่พึ่งการทำงานล่วงเวลามาก เป็นปัญหาทั่วไปในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์และการผลิตของจีน เช่น คนขับรถยกในโรงงาน BYD มีรายได้รวม 5,700 หยวน แต่เป็นเงินเดือนพื้นฐานเพียง 2,410 หยวน อีก 3,100 หยวนมาจากการทำงานล่วงเวลา ยิ่งไปกว่านั้น BYD ยังใช้การกลับสู่ตารางงานปกติ (5 วัน วันละ 8 ชั่วโมง) เป็นการลงโทษคนทำงานไม่ได้ตามเป้า ซึ่งทำให้รายได้ลดลงมาก
CLB เรียกร้องให้ BYD และสหภาพแรงงานในจีนร่วมเจรจาอย่างสร้างสรรค์ เพื่อคุ้มครองสิทธิคนงานและสร้างความสัมพันธ์แรงงานที่มั่นคง พร้อมเตือนว่าการปฏิเสธเจรจาหรือบีบให้คนงานลาออก ไม่เพียงกระทบผลผลิต ชื่อเสียง และขวัญกำลังใจในองค์กร แต่ยังละเมิดกฎหมายแรงงานจีนอีกด้วย
